મહાભારત · અધ્યાય 5.182
તતઃ પ્રભાતે રાજેન્દ્ર સૂર્યે વિમલતાં ગતે ।
ભાર્ગવસ્ય મયા સાર્ધં પુનર્યુદ્ધમવર્તત ॥
તતોઽભ્રાન્તે રથે તિષ્ઠન્રામઃ પ્રહરતાં વરઃ ।
વવર્ષ શરજાલાનિ મયિ મેધ ઇવાચલે ॥
તતઃ સૂતો મમ સુહૃચ્છરવર્ષેણ તાડિતઃ ।
અપયાતો રથોપસ્થાન્મનો મમ વિષાદયન્ ॥
તતઃ સૂતો મમાત્યર્થં કશ્મલં પ્રાવિશન્મહત્ ।
પૃથિવ્યાં ચ શરાઘાતાન્નિપપાત મુમોહ ચ ॥
તતઃ સૂતો જહાત્પ્રાણાન્રામબાણપ્રપીડિતઃ ।
મુહૂર્તાદિવ રાજેન્દ્ર માં ચ ભીરાવિશત્તદા ॥
તતઃ સૂતે હતે તસ્મિન્ક્ષિપતસ્તસ્ય મે શરાન્ ।
પ્રમત્તમનસો રામઃ પ્રાહિણોન્મૃત્યુસમ્મિતમ્ ॥
તતઃ સૂતવ્યસનિનં વિપ્લુતં માં સ ભાર્ગવઃ ।
શરેણાભ્યહનદ્ગાઢં વિકૃષ્ય બલવદ્ધનુઃ ॥
સ મે ભુજાન્તરે રાજન્નિપત્ય રુધિરાશનઃ ।
મયૈવ સહ રાજેન્દ્ર જગામ વસુધાતલમ્ ॥
મત્વા તુ નિહતં રામસ્તતો માં ભરતર્ષભ ।
મેઘવદ્વિનનાદોચ્ચૈર્જહૃષે ચ પુનઃ પુનઃ ॥
તથા તુ પતિતે રાજન્મયિ રામો મુદા યુતઃ ।
ઉદક્રોશન્મહાનાદં સહ તૈરનુયાયિભિઃ ॥
મમ તત્રાભવન્યે તુ કુરવઃ પાર્શ્વતઃ સ્થિતાઃ . આગતા અપિ યુદ્ધં તઞ્જનાસ્તત્ર દિદૃક્ષવઃ ।
આર્તિં પરમિકાં જગ્મુસ્તે તદા પતિતે મયિ ॥
તતોઽપશ્યં પતિતો રાજસિંહ દ્વિજાનષ્ટૌ સૂર્યહુતાશનાભાન્ ।
તે માં સમન્તાત્પરિર્વાય તસ્થુઃ સ્વબાહુભિઃ પરિધાર્યાજિમધ્યે ॥
રક્ષ્યમાણશ્ચ તૈર્વિપ્રૈર્નાહં ભૂમિમુપાસ્પૃશમ્ ।
અન્તરિક્ષે ધૃતો હ્યસ્મિ તૈર્વિપ્રૈર્બાન્ધવૈરિવ ॥
શ્વસન્નિવાન્તરિક્ષે ચ જલબિન્દુભિરુક્ષિતઃ ।
તતસ્તે બ્રાહ્મણા રાજન્નબ્રુવન્પરિગૃહ્ય મામ્ ॥
મા ભૈરિતિ સમં સર્વે સ્વસ્તિ તેઽસ્ત્વિતિ ચાસકૃત્ । તતસ્તેષામહં વાગ્ભિસ્તર્પિતઃ સહસોત્થિતઃ ।
માતરં સરિતાં શ્રેષ્ઠામપશ્યં રથમાસ્થિતામ્ ॥
હયાશ્ચ મે સન્ગૃહીતાસ્તયાઽસ- ન્મહાનદ્યા સંયતિ કૌરવેન્દ્ર ।
પાદૌ જનન્યાઃ પ્રતિગૃહ્ય ચાહં તથા પિતૄણાં રથમભ્યરોહમ્ ॥
રરક્ષ સા માં સરથં હયાંશ્ચોપસ્કારાણિ ચ ।
તામહં પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા પુનરેવ વ્યસર્જયમ્ ॥
તતોઽહં સ્વયમુદ્યમ્ય હયાંસ્તાન્વાતરંહસઃ ।
અયુધ્યં જામદગ્ન્યેન નિવૃત્તેઽહનિ ભારત ॥
તતોઽહં ભરતશ્રેષ્ઠ વેગવન્તં મહાબલમ્ ।
અમુઞ્ચં સમરે બાણં રામાય હૃદયચ્છિદમ્ ॥
તતો જગામ વસુધાં મમ બાણપ્રપીડિતઃ ।
જાનુભ્યાં ધનુરુત્સૃજ્ય રામો મોહવશં ગતઃ ॥
તતસ્તસ્મિન્નિપતિતે રામે ભૂરિસહસ્રદે ।
આવવ્રુર્જલદા વ્યોમ ક્ષરન્તો રુધિરં બહુ ॥
ઉલ્કાશ્ચ શતશઃ પેતુઃ સનિર્ઘાતાઃ સકમ્પનાઃ । 5-182-22બર્કં ચ સહસા દીપ્તં સ્વર્ભાનુરભિસંવૃણોત્ ॥
વવુશ્ચ વાતાઃ પરુષાશ્ચલિતા ચ વસુન્ધરા ।
ગૃધ્રા બલાશ્ચ કઙ્કાશ્ચ પરિપેતુર્ગુદા યુતાઃ ॥
દીપ્તાયાં દિશિ ગોમાયુર્દારુણં મુહુરુન્નદત્ ।
અનાહતા દુન્દુભયો વિનેદુર્ભૃશનિઃસ્વનાઃ ॥
એતદૌત્પાતિકં સર્વં ઘોરમાસીદ્ભયન્કરમ્ ।
વિસઞ્જ્ઞકલ્પે ધરણીં ગતે રામે મહાત્મનિ ॥
તતો વૈ સહસોત્થાય રામો મામભ્યવર્તત ।
પુનર્યુદ્ધાય કૌરવ્ય વિહ્વલઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ ॥
આદદાનો મહાબાહુઃ કાર્મુકં તાલસન્નિભમ્ ।
તતો મય્યાદદાનં તં રામમેવ ન્યવારયન્ ॥
મહર્ષયઃ કૃપાયુક્તાઃ ક્રોધાવિષ્ટોઽપિ ભાર્ગવઃ ।
સમાહરદમેયાત્મા શરં કાલાનલોપમમ્ ॥
સતો રવિર્મન્દમરીચિમણ્ડલો જગામાસ્તં પાંસુપુઞ્જાવગૂઢઃ
નિશા વ્યગાહત્સુખશીતમારુતા તતો યુદ્ધં પ્રત્યવહારયાવ- ॥
એવં રાજન્નવહારો બભૂવ તતઃ પુનર્વિમલેઽભૂત્સુઘોરમ્ ।
કલ્યન્કલ્યં વિંશતિં વૈ દિનાનિ તથૈવ ચાન્યાનિ દિનાનિ ત્રીણિ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0