મહાભારત · અધ્યાય 5.160

હિરણ્વત્યાં નિવિષ્ટેષુ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
ન્યવિશન્ત મહારાજ કૌરવેયા યથાવિધિ ॥

તત્ર દુર્યોધનો રાજા નિવેસ્ય બલમોજસા ।
સમ્માનયિત્વા નૃપતીન્ન્યસ્ય ગુલ્માંસ્તથૈવ ચ ॥

આરક્ષસ્ય વિધિં કૃત્વા યોધાનાં તત્ર ભારત ।
કર્ણં દુઃશાસનં ચૈવ શકુનિં ચાપિ સૌબલમ્ ॥

આનાય્ય નૃપતિસ્તત્ર મન્ત્રયામાસ ભારત ।
તત્ર દુર્યોધનો રાજા કર્ણેન સહ ભારત ॥

સૌબલેન ચ રાજેન્દ્ર મન્ત્રયિત્વા નરર્ષભ ।
આહૂયોપહ્વરે રાજન્નુલૂકમિદમબ્રવીત્ ॥

ઉલૂક ગચ્છ કૈતવ્ય પાણ્ડવાન્સહસોમકાન્ ।
ગત્વા મમ વચો બ્રૂહિ વાસુદેવસ્ય શ્રૃણ્વતઃ ॥

ઇદં તત્સમનુપ્રાપ્તં વર્ષપૂગાભિચિન્તિતમ્ ।
પાણ્ડવાનાં કુરૂણાં ચ યુદ્ધં લોકભયઙ્કરમ્ ॥

યદેતત્કત્થનાવાક્યં સઞ્જયો મહદબ્રવીત્ ।
વાસુદેવસહાયસ્ય ગર્જતઃ સાનુજસ્ય તે ॥

મધ્યે કરૂણાં કૌન્તેય તસ્ય કાલોયમાગતઃ ।
યથાવત્સમ્પ્રતિજ્ઞાતં તત્સર્વં ક્રિયતામિતિ ॥

જ્યેષ્ઠં તથૈવ કૌન્તેયં બ્રૂયાસ્ત્યં વચનાન્મમ ॥

ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ સર્વૈઃ સોમકૈશ્ચ સકેકયૈઃ । કથં વા ધાર્મિકો ભૂત્વા ત્વમધર્મે મનઃ કૃથાઃ ।
ય ઇચ્છસિ જગત્સર્વં નશ્યમાનં નૃશંસવત્ ॥

અભયં સર્વભૂતેભ્યો પાતા ત્વમિતિ મે મતિઃ ॥

શ્રૂયતે હિ પુરા ગીતઃ શ્લોકોઽયં ભરતર્ષભ ।
પ્રહ્લાદેનાથ ભદ્રં તે હૃતે રાજ્યે તુ દૈવતૈઃ ॥

યસ્ય ધર્મધ્વજો નિત્યં સુરા ધ્વજ ઇવોચ્છ્રિતઃ ।
પ્રચ્છન્નાનિ ચ પાપાનિ બૈડાલં નામ તદ્બ્રતમ્ ॥

અત્ર તે વર્તયિષ્યામિ આખ્યાનમિદમુત્તમમ્ ।
કથિતં નારદેનેહ પિતુર્મમ નરાધિપ ॥

માર્જારઃ કિલ દુષ્ટાત્મા નિશ્ચેષ્ટઃ સર્વકર્મસુ ।
ઊર્ધ્વબાહુઃ સ્થિતો રાજન્ ગઙ્ગાતીર કદાચન ॥

સ વૈ કૃત્વા મનઃશુદ્ધિં પ્રત્યયાર્થં શરીરિણામ્ ।
કરોમિ ધર્મમિત્યાહ સર્વાનેવ શરીરિણઃ ॥

તસ્ય કાલેન મહતા વિસ્ત્રમ્યં જગ્મુરણ્ડજાઃ ।
સમેત્ય ચ પ્રશંસન્તિ માર્જારં તં વિશામ્પતે ॥

પૂજ્યમાનસ્તુ તૈઃ સર્વૈઃ પક્ષિભિઃ પક્ષિભોજનઃ ।
આત્મકાર્યં કૃતં મેને ચાર્યાયાશ્ચ કૃતં ફલમ્ ॥

અથ દીર્ઘસ્ય કાલસ્ય તં દેશં મૂષિકા યયુઃ ।
દદૃશુસ્તં ચ તે તત્ર ધાર્મિકં વ્રતચારિણમ્ ॥

કાર્યેણ મહતા યુક્તં દમ્ભયુક્તેન ભારત ।
તેષાં મતિરિયં રાજન્નાસીત્તત્ર વિનિશ્ચયે ॥

બહુમિત્રા વયં સર્વે તેષાં નો માતુલો હ્યયમ્ ।
રક્ષાં કરોતુ સતતં વૃદ્ધબાલસ્ય સર્વશઃ ॥

ઉપગમ્ય તુ તે સર્વે બિડાલમિદમબ્રુવન્ ।
ભવત્પ્રસાદાદિચ્છામશ્ચર્તું ચૈવ યથાસુખમ્ ॥

ભવાન્નો ગતિરવ્યગ્રા ભવાન્નઃ પરમઃ સુહૃત્ ।
તે વયં સહિતાઃ સર્વે ભવન્તં શરણં ગતાઃ ॥

ભવાન્ધર્મપરો નિત્યં ભવાન્ધર્મે વ્યવસ્થિતઃ ।
સ નો રક્ષ મહાપ્રજ્ઞ ત્રિદશાનિવ વજ્રભૃત્ ॥

એવમુક્તસ્તુ તૈઃ સર્વૈર્મૂષિકૈઃ સ વિશામ્પતે ।
પ્રત્યુવાચ તતઃ સર્વાન્મૂષિકાન્મૂષિકાન્તકૃત્ ॥

દ્વયોર્યોગં ન પશ્યામિ તપસો રક્ષણસ્ય ચ ।
અવશ્યં તુ મયા કાર્યં વચનં ભવતાં હિતમ્ ॥

યુષ્માભિરપિ કર્તવ્યં વચનં મમ નિત્યશઃ ।
તપસાસ્મિ પરિશ્રાન્તો દૃઢં નિયમામાસ્થિતઃ ॥

ન ચાપિ ગમને શક્તિં કાઞ્ચિત્પશ્યામિ ચિન્તયન્ ।
સોસ્મિ નેયઃ સદા તાતા નદીકૂલમિતઃપરમ્ ॥

તથેતિ તં પ્રતિજ્ઞાય મૂષિકા ભરતર્ષભ ।
વૃદ્ધબાલમથો સર્વં માર્જારાય ન્યવેદયન્ ॥

તતઃ સ પાપો દુષ્ટાત્મા મૂષિકાનથ ભક્ષયન્ ।
પીવરશ્ચ સુવર્ણશ્ચ દૃઢબન્ધશ્ચ જાયતે ॥

મૂષિકાણાં ગણશ્ચાત્ર ભૃશં સન્ક્ષીયતેઽથ સઃ ।
માર્જારો વર્ધતે ચાપિ તેજોબલસમન્વિતઃ ॥

તતસ્તે મૂષિકાઃ સર્વે સમેત્યાન્યોન્યમબ્રુવન્ ।
માતુલો વર્ધતે નિત્યં વયં ક્ષીયામહે ભૃશમ્ ॥

તતઃ પ્રાજ્ઞતમઃ કશ્ચિડ્ડિણ્ડિકો નામ મૂષિકઃ ।
અબ્રવીદ્વચનં રાજન્મૂષિકાણાં મહાગણમ્ ॥

ગચ્છતાં વો નદીતીરં સહિતાનાં વિશેષતઃ ।
પૃષ્ઠતોઽહં ગમિષ્યામિ સહૈવ માતુલેન તુ ॥

સાધુ સાધ્વિતિ તે સર્વે પૂજયાઞ્ચક્રિરે તદા ।
ચક્રુશ્ચૈવ યથાન્યાયં ડિણ્ડિકસ્ય વચોઽર્થવત્ ॥

અવિજ્ઞાનાત્તતઃ સોઽથ ડિણ્ડિકં હ્યુપભુક્તવાન્ ।
તતસ્તે સહિતાઃ સર્વે મન્ત્રયામાસુરઞ્જસા ॥

તત્ર વૃદ્ધતમઃ કશ્ચિત્કોલિકો નામ મૂષિકઃ ।
અબ્રવીદ્વચનં રાજઞ્જ્ઞાતિમધ્યે યથાતથમ્ ॥

ન માતુલો ધર્મકામશ્છદ્મમાત્રં કૃતા શિખા ।
ન મૂલફલભક્ષસ્ય વિષ્ઠા ભવતિ લોમશા ॥

અસ્ય ગાત્રાણિ વર્ધન્તે ગણશ્ચ પરિહીયતે ।
અદ્ય સપ્તાષ્ટદિવસાન્ડિણ્ડિકોપિ ન દૃશ્યતે ॥

એતચ્છ્રુત્વા વચઃ સર્વે મૂષિકા વિપ્રદુદ્રુવુઃ ।
બિડાલોપિ સ દુષ્ટાત્મા જગામૈવ યથાગતમ્ ॥

તથા ત્વમપિ દુષ્ટાત્મન્બૈડાલં વ્રતમાસ્થિતઃ ।
ચરસિ જ્ઞાતિષુ સદા બિડાલોમૂષિકેષ્વિવ ॥

અન્યથા કિલ તે વાક્યમન્યથા કર્મ દૃશ્યતે ।
દમ્ભનાર્થાય લોકસ્ય વેદાશ્ચોપશમશ્ચ તે ॥

ત્યક્ત્વા છદ્મ ત્વિદં રાજન્ક્ષત્રધર્મં સમાશ્રિતઃ ।
કુરુ કાર્યાણિ સર્વાણિ ધર્મિષ્ઠોઽસિ નરર્ષભ ॥

બાહુવીર્યેણ પૃથિવીં લબ્ધ્વા ભરતસત્તમ ।
દેહિ દાનં દ્વિજાતિભ્યઃ પિતૃભ્યશ્ચયથોચિતમ્ ॥

ક્લિષ્ટાયા વર્ષપૂગાંશ્ચ માતુર્માતૃહિતે સ્થિતઃ ।
પ્રમાર્જાશ્રુ રણે જિત્વા સમ્માનં પરમાવહ ॥

પઞ્ચગ્રામા વૃતા યત્નાત્રાસ્માભિરપવર્જિતાઃ ।
યુધ્યામહે કથં સઙ્ખ્યે કોપયેમ ચ પાણ્ડવાન્ ॥

ત્વત્કૃતે દુષ્ટભાવસ્ય સન્ત્યાગો વિદુરસ્ય ચ ।
જાતુષે ચ ગૃહે દાહં સ્મર તં પુરુષો ભવ ॥

યચ્ચ કૃષ્ણમવોચસ્ત્વમાયાન્તં કુરુસંસદિ ।
અયમસ્મિ સ્થિતો રાજઞ્શમાયસમરાય ચ ॥

તસ્યાયમાગતઃ કાલઃ સમરસ્ય નરાધિપ ।
એતદર્થં મયા સર્વં કૃતમેતદ્યુધિષ્ઠિર ॥

કિં નુ યુદ્ધાત્પરં લાભં ક્ષત્રિયો બહુ મન્યતે ।
કિઞ્ચ ત્વં ક્ષત્રિયકુલે જાતઃ સમ્પ્રથિતો ભુવિ ॥

દ્રોણાદસ્ત્રાણિ સમ્પ્રાપ્ય કૃપાચ્ચ ભરતર્ષભ ।
તુલ્યયોનૌ સમબલે વાસુદેવં સમાશ્રિતઃ ॥

બ્રૂયાસ્ત્વં વાસુદેવં ચ પાણ્ડવાનાં સમીપતઃ ।
આત્માર્થં પાણ્ડવાર્થં ચ યત્તો માં પ્રતિયોધય ॥

સભામધ્યે ચ યદ્રૂપં માયયા કૃતવાનસિ ।
તત્તથૈવ પુનઃ કૃત્વા સાર્જુનો મામભિદ્રવ ॥

ઇન્દ્રજાલં ચ માયાં વૈ કુહકા વાપિ ભીષણા ।
આત્તશસ્ત્રસ્ય સઙ્ગ્રમે વહન્તિ પ્રતિગર્જનાઃ ॥

વયમપ્યુત્સહેમ દ્યાં ખં ચ ગચ્છેમ માયયા ।
રસાતલં વિશામોપિ ઐન્દ્રં વા પુરમેવ તુ ॥

દર્શયેમ ચ રૂપાણિ સ્વશરીરે બહૂન્યપિ ।
ન તુ પર્યાયતઃ સિદ્ધિર્બુદ્ધિમાપ્નોતિ માનુષીમ્ ॥

મનસૈવ હિ ભૂતાનિ ધાતૈવ કુરુતે વશે ।
યદ્બ્રવીષિ ચ વાર્ષ્ણેય ધાર્તરાષ્ટ્રાનહં રણે ॥

ઘાતયિત્વા પ્રદાસ્યામિ પાર્થેભ્યો રાજ્યમુત્તમમ્ . આચચક્ષે ચ મે સર્વં સઞ્જયસ્તવ ભાષિતમ્ ।
મદ્દ્વિતીયેન પાર્થેન વૈરં વઃ સવ્યસાચિના ॥

સ સત્યસઙ્ગરો ભૂત્વા પાણ્ડવાર્થે પરાક્રમી ।
યુદ્ધ્યસ્વાદ્ય રણે યત્તઃ પશ્યામઃ પુરુષો ભવ ॥

યસ્તુ શત્રુમભિજ્ઞાય શુદ્ધં પૌરુષમાસ્થિતઃ ।
કરોતિ દ્વિષતાં શોકં સ જીવતિ સુજીવિતમ્ ॥

અકસ્માચ્ચૈવ તે કૃષ્ણ ખ્યાતં લોકે મહદ્યશઃ ।
અદ્યેદાનીં વિજાનીમઃ સન્તિ ષણ્ડાઃ શશ્રૃઙ્ગકાઃ ॥

મદ્વિધો નાપિ નૃપતિસ્ત્વયિ યુક્તઃ કથઞ્ચન ।
સન્નાહં સંયુગે કર્તું કંસભૃત્યે વિશેષતઃ ॥

તં ચ તૂબરકં બાલં બહ્વાશિનમવિદ્યકમ્ ।
ઉલૂક મદ્વચો બ્રૂહિ અસકૃદ્ભીમસેનકમ્ ॥

વિરાટનગરે પાર્થ યસ્ત્વં સૂદો હ્યભૂઃ પુરા ।
બલ્લવો નામ વિખ્યાતસ્તન્મમૈવ હિ પૌરુષમ્ ॥

પ્રતિજ્ઞાતં સભામધ્યે ન તન્મિથ્યા ત્વયા પુરા ।
દુઃશાસનસ્ય રુધિરં પીયતાં યદિ શક્યતે ॥

યદ્બ્રવીષિ ચ કૌન્તેય ધાર્તરાષ્ટ્રાનહં રણે ।
નિહનિષ્યામિ તરસા તસ્ય કાલોઽયમાગતઃ ॥

ત્વં હિ ભોજ્યે પુરસ્કાર્યો ભક્ષ્યે પેયે ચ ભારત ।
ક્વ યુદ્ધં ક્વ ચ ભોક્તવ્યં યુધ્યસ્વ પુરુષો ભવ ॥

શયિષ્યસે હતો ભૂમૌ ગદામાલિઙ્ગ્ય ભારત ।
તદ્વૃથા ચ સભામધ્યે વલ્ગિતં તે વૃકોદર ॥

ઉલૂક નકુલં બ્રૂહિ વચનાન્મમ ભારત ।
યુધ્દ્યસ્વાદ્ય સ્થિરો ભૂત્વા પશ્યામસ્તવ પૌરુષમ્ ॥

યુધિષ્ઠિરાનુરાગં ચ દ્વેષં ચ મયિ ભારત ।
કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સ્મરેદાનીં યથાતથમ્ ॥

બ્રૂયાસ્ત્વં સહદેવં ચ રાજમધ્યે વચો મમ ।
યુદ્ધ્યેદાનીં રણે યત્તઃ ક્લેશાન્સ્મર ચ પાણ્ડવ ॥

વિરાટદ્રુપદૌ ચોભૌ બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ . ન દૃષ્ટપૂર્વા ભર્તારો ભૃત્યૈરપિ મહાગુણૈઃ ।
તથાર્થપતિભિર્ભૃત્યા યતઃ સૃષ્ટાઃ પ્રજાસ્તતઃ ॥

અશ્લાઘ્યોઽયં નરપતિર્યુવયોરિતિ ચાગતમ્ ॥

તે યૂયં સંહતા ભૂત્વા તદ્વધાર્થં મમાપિ ચ ।
આત્માર્થં પાણ્ડવાર્થં ચ પ્રયુદ્ધ્યધ્વં મયા સહ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાઞ્ચાલ્યં બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ ।
એષ તે સમયઃ પ્રાપ્તો લબ્ધવ્યશ્ચ ત્વયાપિ સઃ ॥

દ્રોણમાસાદ્ય સમરે જ્ઞાસ્યસે હિતમુત્તમમ્ ।
યુદ્ધ્યસ્વ સમુહૃત્પાપં કુરુ કર્મ સુદુષ્કરમ્ ॥

શિખણ્ડિનમથો બ્રૂહિ ઉલૂક વચનાન્મમ ।
સ્ત્રીતિ મત્વા મહાબાહુર્ન હનિષ્યતિ કૌરવઃ ॥

ગાઙ્ગેયો ધન્વિનાં શ્રેષ્ઠો યુદ્ધ્યેદાનીં સુનિર્ભયઃ ।
કુરુ કર્મ રણે યત્તઃ પશ્યામઃ પૌરુષં તવ ॥

એવમુક્ત્વા તતો રાજા પ્રહસ્યોલૂકમબ્રવીત્ ।
ધનઞ્જયં પુનર્બ્રૂહિ વાસુદેવસ્ય શ્રૃણ્વતઃ ॥

અસ્માન્વા ત્વં પરાજિત્ય પ્રસાધિ પૃતિવીમિમામ્ ।
અથવા નિર્જિતોસ્માભી રણે વીર શયિષ્યસિ ॥

રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ ।
કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ ॥

યદર્થં ક્ષત્રિયા સૂતે સર્વં તદિદમાગતમ્ ।
બલં વીર્યં ચ શૌર્યં ચ પરં ચાપ્યસ્ત્રલાઘવમ્ ॥

પૌરુષં દર્શયન્યુદ્ધે કોપસ્ય કુરુ નિષ્કૃતિમ્ । પરિક્લિષ્ટસ્ય દીનસ્ય દીર્ઘકાલોષિતસ્ય ચ ।
હૃદયં કસ્ય ન સ્ફોટેદૈશ્વર્યાદ્ધંશિતસ્ય ચ ॥

કુલે જાતસ્ય શૂરસ્ય પરિવિત્તેષ્વગૃધ્યતઃ ।
આસ્થિતં રાજ્યમાક્રમ્ય કોપં કસ્ય ન દીપયેત્ ॥

યત્તદુક્તં મહદ્વાક્યં કર્મણા તદ્વિભાવ્યતામ્ ।
અકર્મણા કત્થિતેન સન્તઃ કુપુરુષં વિદુઃ ॥

અમિત્રાણાં વશે સ્થાનં રાજ્યં ચ પુનરુદ્ધર ।
દ્વાવર્થૌ યુદ્ધકામસ્ય તસ્માત્તત્કુરુ પૌરુષમ્ ॥

પરાજિતોઽસિ દ્યૂતેન કૃષ્ણા ચાનાયિતા સભામ્ ।
શક્યોઽમર્ષો મનુષ્યેણ કર્તુ પુરુષમાનિના ॥

દ્વાદશૈવ તુ વર્ષાણિ વને ધિષ્ણ્યાદ્વિવાસિતઃ ।
સંવત્સરં વિરાટસ્ય દાસ્યમાસ્થાય ચોષિતઃ ॥

રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ ।
કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ ॥

અપ્રિયાણાં ચ વચનં પ્રબ્રુવત્સુ પુનઃ પુનઃ ।
અમર્ષં દર્શયસ્વ ત્વમમર્ષો હ્યેવ પૌરુષમ્ ॥

ક્રોધો બલં તથા વીર્યં જ્ઞાનયોગોઽસ્ત્રલાઘવમ્ ।
ઇહ તે દૃશ્યતાં પાર્થ યુદ્ધ્યસ્વ પુરુષો ભવ ॥

લોહાભિસારો નિર્વૃત્તઃ કુરુક્ષેત્રમકર્દમમ્ ।
પુષ્ટાસ્તેઽશ્વા ભૃતા યોધાઃ શ્વો યુદ્ધ્યસ્વ સકેશવઃ ॥

અસમાગમ્ય ભીષ્મેણ સંયુગે કિં વિકત્થસે ।
આરુરુક્ષુર્યથા મન્દઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્ ॥

એવં કત્થસિ કૌન્તેય અકત્થન્પુરુષો ભવ ।
સૂતપુત્રં સુદુર્ધર્ષં શલ્યં ચ બલિનાં વરમ્ ॥

દ્રોણં ચ બલિનાં શ્રેષ્ઠં શચીપતિસમં યુધિ ।
અજિત્વા સંયુગે પાર્થ રાજ્યં કથમિહેચ્છસિ ॥

બ્રાહ્મે ધનુષિ ચાચાર્યં વેદયોરન્તગં દ્વયોઃ ।
યુધિ ધુર્યમવિક્ષોભ્યમનીકચરમચ્યુતમ્ ॥

દ્રોણં મહાદ્યુતિં પાર્થ જેતુમિચ્છસિ તન્મૃષા ।
ન હિ શુશ્રુમ વાતેન મેરુમુન્મથિતં ગિરિમ્ ॥

અનિલો વા વહેન્મેરું દ્યૌર્વાપિ નિપતેન્મહીમ્ ।
યુગં વા રિવર્તેત યદ્યેવં સ્યાદ્યથાત્થ મામ્ ॥

કો હ્યસ્તિ જીવિતાકાઙ્ક્ષી પરાપ્યેમમરિમર્દનમ્ ।
પાર્થો વા ઇતરો વાપિ કોન્યઃ સ્વસ્તિ ગૃહાન્વ્રજેત્ ॥

કથમાભ્યામભિધ્યાતઃ સંસ્પૃષ્ટો દારુણેન વા ।
રણે જીવન્પ્રમુચ્યેત પદા ભૂમિપુમસ્પૃશન્ ॥

કિં દર્દુરઃ કૂપશયો યથેમાં ન બુધ્યસે રાજચમૂં સમેતામ્ ।
દુરાધર્ષાં દેવચમૂપ્રકાશાં ગુપ્તાં નરેન્દ્રૈસ્ત્રિદશૈરિવ દ્યામ્ ॥

પ્રાચ્યૈઃ પ્રતીચ્યૈરથ દાક્ષિણાત્યૈ- રુદીચ્યકામ્ભોજશકૈઃ ખશૈશ્ચ ।
સાલ્વૈઃ સમત્સ્યૈઃ કુરુમધ્યદેશ્યૈ- ર્મ્લેચ્છૈઃ પુલિન્દૈર્દ્રવિડાન્ધ્રકાઞ્ચ્યૈઃ ॥

નાનાજનૌઘં યુધિ સમ્પ્રવૃદ્ધં ગાઙ્ગં યથા વેગમપારણીયમ્ ।
માં ચ સ્થિતં નાનાબલસ્ય મધ્યે યુયુત્સસે મન્દ કિમલ્પબુદ્ધે ॥

અક્ષય્યાવિષુધી ચૈવ અગ્નિદત્તં ચ તે રથમ્ ।
જાનીમો હિ રણે પાર્થ કેતું દિવ્યં ચ ભારત ॥

અકત્થમાનો યુદ્ધ્યસ્વ કત્થસેઽર્જુન કિં બહુ ।
પર્યાયાત્સિદ્ધિરેતસ્ય નૈતત્સિધ્યાતિ કત્થનાત્ ॥

યદીદં કત્થનાલ્લોકે સિધ્યેત્કર્મ ધનઞ્જય ।
સર્વે ભવેયુઃ સિદ્ધાર્થાઃ કત્થને કો હિ દુર્ગતઃ ॥

જનામિ તે વાસુદેવં સહાયં જાનામિ તે ગાણ્ડિવં તાલમાત્રમ્ ।
જાનામ્યહં ત્વાદૃશો નાસ્તિ યોદ્ધા જાનાનસ્તે રાજ્યમેતદ્ધરામિ ॥

ન તુ પર્યાયધર્મેમ સિદ્ધિં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ।
મનસૈવાનુકૂલાનિ ધાતૈવ કુરુતે વશે ॥

ત્રયોદશસમા ભુક્તં રાજ્યં વિલપતસ્તવ ।
ભૂયશ્ચૈવ પ્રશાસિષ્યે ત્વાં નિહત્ય સબાન્ધવમ્ ॥

ક્વ તદા ગાણ્ડિવં તેઽભૂદ્યત્ત્વં દાસપણૈર્જિતઃ ।
ક્વ તદા ભીમસેનસ્ય બલમાસીચ્ચ ફાલ્ગુન ॥

સગદાદ્ભીમસેનાદ્વા ફાલ્ગુનાદ્વા સગાણ્ડિવાત્ ।
ન વૈ મોક્ષસ્તદા યો ભૂદ્વિના કૃષ્ણમનિન્દિતાં ॥

સા વો દાસ્યે સમાપન્નાન્મોચયામાસ પાર્ષતી ।
અમાનુષ્યં સમાપન્નાન્દાસકર્મણ્યવસ્થિતાન્ ॥

અવોચં યત્ષણ્ડતિલાનહં વસ્તથયમેવ તત્ ।
ધૃતા હિ વેમી પાર્થેન વિરાટનગરે તદા ॥

સૂદકર્મણિ ચ શ્રાન્તં વિરાટસ્ય મહાનસે ।
ભીમસેનેન કૌન્તેય યત્તુ તન્મમ પૌરુષમ્ ॥

એવમેવ સદા દણ્ડં ક્ષત્રિયાઃ ક્ષત્રિયે દધુઃ ।
વેણીં કૃત્વા ષણ્ડવેષઃ કન્યાં નર્તિતવાનસિ ॥

ન ભયાદ્વાસુદેવસ્ય ન ચાપિ તવ ફલ્ગુન ।
રાજ્યં પ્રતિપ્રદાસ્યામિ યુધ્યસ્વ સહકેશવઃ ॥

ન માયા હીન્દ્રજાલં વા કુહકા વાપિ ભીષણા ।
આત્તશસ્ત્રસ્ય સઙ્ગ્રામે વહન્તિ પ્રતિગર્જનાઃ ॥

વાસુદેવસહસ્રં વા ફાલ્ગુનાનાં શતાનિ વા ।
આસાદ્ય મામમોઘેષું દ્રવિષ્યન્તિ દિશો દશ ॥

સંયુગં ગચ્છ ભીષ્મેણ ભિન્ધિ વા શિરસા ગિરિમ્ ।
તરસ્વ વા મહાગાધં બાહુભ્યાં પુરુષોદધિમ્ ॥

શારદ્વતમહામીનં વિવિંશતિમહોરગમ્ ।
બૃહદ્બલમહોદ્વેલં સૌમદત્તિતિમિઙ્ગિલમ્ ॥

ભીષ્મવેગમપર્યન્તં દ્રોણગ્રાહદુરસદમ્ ।
કર્ણશલ્યઝષાવર્તં કામ્ભોજબડબામુખમ્ ॥

દુઃશાસનૌઘં શલશલ્યમત્સ્યં સુષેણચિત્રાયુધનાગનક્રમ્ ।
જયદ્રથાદ્રિં પુરુમિત્રગાધં દુર્મર્ષણોદં શકુનિપ્રપાતમ્ ॥

શશ્ત્રૌઘમક્ષય્યમભિપ્રવૃદ્ધં યદાવગાહ્ય શ્રમનષ્ટચેતાઃ ।
ભવિષ્યસિ ત્વં હતસર્વબાન્ધવ- સ્તદા મનસ્તે પરિતાપમેષ્યતિ ॥

તદા મનસ્તે ત્રિદિવાદિવાશુચે- ર્નિવર્તિતા પાર્થ મહીપ્રશાસનાત્ ।
પ્રશામ્ય રાજ્યં હિ સુદુર્લભં ત્વયા બુભૂષિતઃ સ્વર્ગ ઇવાતપસ્વિના ॥