મહાભારત · અધ્યાય 5.159

તથા વ્યૂઢેષ્વનીકેષુ કુરુક્ષેત્રે દ્વિજર્ષભ ।
કિમર્કુર્વંશ્ચ કુરવઃ કાલેનાભિપ્રચોદિતાઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તથા વ્યૂઢેષ્વનીકેષુ યત્તેષુ ભરતર્ષભ ।
ધૃતરાષ્ટ્રો મહારાજ સઞ્જયં વાક્યમબ્રવીત્ ॥

એહિ સઞ્જય સર્વ મે આચક્ષ્વાનવશેષતઃ ।
સેનાનિવેશે યદ્વૃત્તં કુરુપાણ્ડવસેનયોઃ ॥

દિષ્ટમેવ પરં મન્યે પૌરુષં ચાપ્યનર્થકમ્ ।
યદહં બુદ્ધ્યમાનોઽપિ યુદ્ધદોષાન્ક્ષયોદયાન્ ॥

તથાપિ નિકૃતિપ્રજ્ઞં પુત્રં દુર્દ્યૂતદેવિનમ્ ।
ન શક્નોમિ નિયન્તું વા કર્તું વા હિતમાત્મનઃ ॥

ભવત્યેવ હિ મે સૂત બુદ્ધિર્દોષાનુદર્શિની ।
દુર્યોધનં સમાસાદ્ય પુનઃ સા પરિવર્તતે ॥

એવં ગતે વૈ યદ્ભાવિ તદ્ભવિષ્યતિ સઞ્જય ।
ક્ષત્રધર્મઃ કિલ રણે તનુત્યાગે હિ પૂજિતઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

ત્વદ્યુક્તોઽયમનુપ્રશ્નો મહારાજ યથેચ્છસિ ।
ન તુ દુર્યોધને દોષમિમમાધાતુમર્હસિ ॥

શૃણુષ્વાનવશેષેણ વદતો મમ પાર્થિવ . ય આત્મનો દુશ્ચરિતાદશુભં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ ।
ન સ કાલં ન વા દેવાનેનસા ગન્તુમર્હતિ ॥

મહારાજ મનુષ્યેષુ નિન્દ્યં યઃ સર્વમાચરેત્ ।
સ વધ્યઃ સર્વલોકસ્ય નિન્દિતાનિ સમાચરન્ ॥

નિકારા મનુજશ્રેષ્ઠ પાણ્ડવૈસ્ત્વત્પ્રતીક્ષયા ।
અનુભૂતાઃ સહામાત્યૈર્નિકૃતૈરધિદેવને ॥

હયાનાં ચ ગજાનાં ચ રાજ્ઞાં ચામિતતેજસામ્ ।
વૈશસં સમરે વૃત્તં યત્તન્મે શૃણુ સર્વશઃ ॥

સ્થિરો ભૂત્વા મહાપ્રાજ્ઞ સર્વલોકક્ષયોદયમ્ ।
યથાભૂતં મહાયુદ્ધે શ્રુત્વા મા વિમના ભવ ॥

ન હ્યેવ કર્તા પુરુષઃ કર્મણોઃ શુભપાપયોઃ ।
અસ્વતન્ત્રો હિ પુરુષઃ કાર્યતે દારુયન્ત્રવત્ ॥

કેચિદીશ્વરનિર્દિષ્ટાઃ કેચિદેવ યદૃચ્છયા । પૂર્વકર્મભિરપ્યન્યે ત્રૈધમેતત્પ્રદૃશ્યતે ।
તસ્માદનર્થમાપન્નઃ સ્થિરો ભૂત્વા નિશામય ॥