મહાભારત · અધ્યાય 5.15

એવમુક્તઃ સ ભગવાઞ્શચ્યા તાં પુનરબ્રવીત્ ।
વિક્રમસ્ય ન કાલોઽયં નહુષો બલવત્તરઃ ॥

વિવર્દ્ધિતશ્ચ ઋષિભિર્હવ્યકવ્યૈશ્ચ ભામિનિ ।
નીતિમત્ર વિધાસ્યામિ દેવિ તાં કર્તુમર્હસિ ॥

ગુહ્યં ચૈતત્ત્વયા કાર્યં નાખ્યાતવ્યં શુભે ક્વચિત્ ।
ગત્વા નહુષમેકાન્તે બ્રવીહિ ચ સુમધ્યમે ॥

ઋષિયાનેન દિવ્યેન મામુપૈહિ જગત્પતે ।
એવં તવ વશે પ્રીતા ભવિષ્યામીતિ તં વદ ॥

ઇત્યુક્તા દેવરાજેન પત્ની સા કમલેક્ષણા ।
એવમસ્ત્વિત્યથોક્ત્વા તુ જગામ નહુષં પ્રતિ ॥

નહુષસ્તાં તતો દૃષ્ટ્વા સસ્મિતો વાક્યમબ્રવીત્ ।
સ્વાગતં તે વરારોહે કિં કરોમિ શુચિસ્મિતે ॥

ભક્તં માં ભજ કલ્યાણિ કિમિચ્છસિ મનસ્વિનિ ।
તવ કલ્યાણિ યત્કાર્યં તત્કરિષ્યે સુમધ્યમે ॥

ન ચ વ્રીડા ત્વયા કાર્યા સુશ્રોણિ મયિ વિશ્વસેઃ ।
સત્યેન વૈ પશે દેવિ કરિષ્યે વચનં તવ ॥
ઇન્દ્રાણ્યુવાચ ।

યો મે કૃતસ્ત્વયા કાલસ્તમાકાઙ્ક્ષે જગત્પતે ।
તતસ્ત્વમેવ ભર્તા મે ભવિષ્યસિ સુરાધિમ ॥

કાર્યં ચ હૃદિ મે યત્તદ્દેવરાજાવધારય ।
વક્ષ્યામિ યદિ મે રાજન્પ્રિયમેતત્કરિષ્યસિ ॥

વાક્યં પ્રણયસંયુક્તં તતઃ સ્યાં વશગા તવ ।
ઇન્દ્રસ્ય વાજિનો વાહા હસ્તિનોઽથ રથાસ્તથા ॥

ઇચ્છામ્યહમથાપૂર્વં વાહનં તે સુરાધિપ ।
યન્ન વિષ્ણોર્ન રુદ્રસ્ય ન સુરાણાં ન રક્ષસામ્ ॥

વહન્તુ ત્વાં મહાભાગા ઋષયઃ સઙ્ગતા વિભો ।
સર્વે શિબિકયા રાજન્નેતદ્ધિ મમ રોચતે ॥

નાસુરેષુ ન દેવેષુ તુલ્યો ભવિતુમર્હસિ ।
સર્વેષાં તેજ આદત્સે સ્વેન વીર્યેણ દર્શનાત્ ॥

ન તે પ્રમુખતઃ સ્થાતું કશ્ચિચ્છક્નોતિ વીર્યવાન્ ।
શલ્ય ઉવાચ ।
એવમુક્તસ્તુ નહુષઃ પ્રાહૃષ્યત તદા કિલ ।
ઉવાચ વચનં ચાપિ સુરેન્દ્રસ્તામનિન્દિતામ્ ॥
નહુષ ઉવાચ ।

અપૂર્વં વાહનમિદં ત્વયોક્તં વરવર્ણિનિ ।
દૃઢં મે રુચિરં દેવિ ત્વદ્વશોઽસ્મિ વરાનને ॥

ન હ્યલ્પવીર્યો ભવતિ યો વાહાન્કુરુતે મુનીન્ ।
અહં તપસ્વી બલવાન્ભૂતભવ્યભવત્પ્રભુઃ ॥

મયિ ક્રુદ્ધે જગન્ન સ્યાન્મયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
દેવદાનવગન્ધર્વાઃ કિન્નરોરગરાક્ષસાઃ ॥

ન મે ક્રુદ્ધસ્ય પર્યાપ્તાઃ સર્વે લોકાઃ શુચિસ્મિતે ।
ચક્ષુષા યં પ્રપશ્યામિ તસ્ય તેજો હરામ્યહમ્ ॥

અહમિન્દ્રોઽસ્મિ દેવાનાં લોકાનાં ચ મહેશ્વરઃ । મયિ હવ્યં ચ કવ્યં ચ લોકાશ્ચૈવ સનાતનાઃ ।
તસ્માત્તે વચનં દેવિ કરિષ્યામિ ન સંશયઃ ॥

સપ્તર્ષયો માં વક્ષ્યન્તિ સર્વે બ્રહ્મર્ષયસ્તથા ।
પશ્ય માહાત્મ્યયોગં મે ઋદ્ધિં ચ વરવર્ણિનિ ॥
શલ્ય ઉવાચ ।

એવમુક્ત્વા તુ તાં દેવીં વિસૃજ્ય ચ વરાનનામ્ . 5-15-22બ્ અથ સઞ્ચિન્ત્ય નહુષો બલવીર્યેણ ભારત ॥

વિસૃજ્ય સુપ્રતીકં ચ નાગમૈરાવતં તથા ।
હંસયુક્તં વિમાનં ચ હરિયુક્તં તથા રથમ્ ॥

સ તુ દર્પેણ મહતા પરિભૂય મહામુનીન્ । વિમાને યોજયિત્વા ચ ઋષીન્નિયમામાસ્થિતાન્ ॥

અબ્રહ્મણ્યો બલોપેતો મત્તો મદબલેન ચ ।
કામવૃત્તઃ સ દુષ્ટાત્મા વાહયામાસ તાનૃષીન્ ॥

નહુષેણ વિસૃષ્ટા ચ બૃહસ્પતિમથાબ્રવીત્ ।
સમયોઽલ્પાવશેષો મે નહુષેણેહ યઃ કૃતઃ ॥

શક્રં મૃગય શીઘ્રં ત્વં ભક્તાયાઃ કુરુ મે દયામ્ ।
બાઢમિત્યેવ ભગવાન્બૃહસ્પતિરુવાચ તામ્ ॥

ન ભેતવ્યં ત્વયા દેવિ નહુષાદ્દુષ્ટચેતસઃ ।
ન હ્યેષ સ્થાસ્યતિ ચિરં ગત એષ નરાધમઃ ॥

અધર્મજ્ઞો મહર્ષીણાં વાહનાચ્ચ હતઃ શુભે ।
ઇષ્ટિં ચાહં કરિષ્યામિ વિનાશાયાસ્ય દુર્મતેઃ ॥

શક્રં ચાધિગમિષ્યામિ માભૈસ્ત્વં ભદ્રમસ્તુ તે ।
તતઃ પ્રજ્વાલ્ય વિધિવજ્જુહાવ પરમં હવિઃ ॥

બૃહસ્પતિર્મહાતેજા દેવરાજોપલબ્ધયે ।
હુત્વાઽગ્નિં સોબ્રવીદ્રાજઞ્છક્ર અન્વિષ્યતામિતિ ॥

તસ્માચ્ચ ભગવાન્દેવઃ સ્વયમેવ હુતાશનઃ ।
સ્ત્રીવેષમદ્ભુતં કૃત્વા તત્રૈવાન્તરધીયત ॥

સ દિશઃ પ્રદિશશ્ચૈવ પર્વતાંશ્ચ વનાનિ ચ । પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ વિચિત્યાથ મનોગતિઃ ।
નિમેષાન્તરમાત્રેણ બૃહસ્પતિમુપાગમત્ ॥
અગ્નિરુવાચ ।

બૃહસ્પતે ન પશ્યામિ દેવરાજમિહ ક્વચિત્ ।
આપઃ શેષાઃ સદા ચાપઃ પ્રવેષ્ટું નોત્સહામ્યહમ્ ॥

ન મે તત્ર ગતિર્બ્રહ્મન્કિમન્યત્કરવાણિ તે ।
તમબ્રવીદ્દેવગુરુરપો વિશ મહાદ્યુતે ॥
અગ્નિરુવાચ ।

નાપઃ પ્રવેષ્ટું શક્ષ્યામિ ક્ષયો મેઽત્ર ભવિષ્યતિ ।
શરણં ત્વાં પ્રપન્નોઽસ્મિ સ્વસ્તિ તેસ્તુ મહાદ્યુતે ॥

અદ્ય્ભોઽગ્નિર્બ્રહ્મતઃ ક્ષત્રમશ્મનો લોહમુત્થિતમ્ ।
તેષાં સર્વત્રગં તેજઃ સ્વાસુ યોનિષુ શામ્યતિ ॥