મહાભારત · અધ્યાય 4.76

વિરાટસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પાર્થિવસ્ય મહાત્મનઃ ।
ઉત્તરઃ પ્રત્યુવાચેદમભિપન્નો યુધિષ્ઠિરે ॥

પ્રસાદનં પ્રાપ્તકાલં પાણ્ડવસ્યાભિરોચયે ।
તેજસ્વી બલવાઞ્શૂરો રાજરાજેશ્વરઃ પ્રભુઃ ॥

ઉત્તરાં ચ સ્વસારં મે પાર્થસ્યામિત્રકર્શન । પ્રણિપત્ય પ્રયચ્છામસ્તતઃ શિષ્ટા ભવામહે ।

વયં ચ સર્વે સામાત્યાઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
પ્રસાદ્યાભ્યુપતિષ્ઠામો રાજન્કિં કરવાગહે ॥

રાજંસ્ત્વમસિ સન્ગ્રામે ગૃહીતસ્તેન મોક્ષિતઃ ।
એતેષાં બાહુવીર્યેણ ગાવશ્ચ વિજિતાસ્ત્વયા ॥

કુરવો નિર્જિતા યસ્માત્સન્ગ્રામેઽમિતતેજસઃ ।
એષ તત્સર્વમકરોત્કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ॥

અર્ચ્યાઃ પૂજ્યાશ્ચ માન્યાશ્ચ પ્રત્યુત્થેયાશ્ચ પાણ્ડવાઃ ।
અર્વાર્હાશ્ચાભિવાદ્યાશ્ચ પ્રાપ્તકાલં ચ મે મતમ્ ॥

પૂજ્યતાં પૂજનીયાશ્ચ મહાભાગાશ્ચ પાણ્ડવાઃ ।
ન હ્યેતે કુપિતા શેષં કુર્યુરાશીવિષોપમાઃ ॥

તસ્માચ્છીઘ્રં પ્રપદ્યેમ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
પ્રસાદયામ્યહં તત્ર સહ પાર્થેર્મહાત્મભિઃ ॥

ઉત્તરામગ્રતઃ કૃત્વા શિરઃસ્નાતાં કૃતાઞ્જલિઃ . જાનામ્યહમિદં સર્વમેષાં તુ બલપૌરુષમ્ ।
કુલે ચ જન્મ મહતિ ફલ્ગુનસ્ય ચ વિક્રમમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ઉત્તરાત્પાણ્ડવાઞ્શ્રુત્વા વિરાટો રિપુસૂદનઃ ।
ઉત્તરં ચાપિ સમ્પ્રેક્ષ્ય પ્રાપ્તકાલમચિન્તયત્ ॥

તતો વિરાટઃ સામાત્યઃ સહપુત્રઃ સબાન્ધવઃ । ઉત્તરામગ્રતઃ કૃત્વા શિરઃસ્નાતાં કૃતાઞ્જલિઃ ।
ભૂમૌ નિપતિતસ્તૂર્ણં પાણ્ડવસ્ય સમીપતઃ ॥
વિરાટ ઉવાચ ।

પ્રસીદતુ મહારાજો ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
પ્રચ્છન્નરૂપવેષત્વાન્નાગ્નિર્દૃષ્ટસ્તૃણૈર્વૃતઃ ॥

શિરસાઽભિપ્રપન્નોસ્મિ સપુત્રપરિચારકઃ ॥

યદસ્માભિરજાનદ્ભિરધિક્ષિપ્તો મહીપતિઃ . અવમત્ય કૃતં સર્વમજ્ઞાનાત્પ્રાકૃતે યથા ।
ક્ષન્તુમર્હસિ તત્સર્વં ધર્મજ્ઞો ધર્મવત્સલ ॥

યદિદં મામકં રાષ્ટ્રં પુરં રાજ્યં ચ પાર્થિવ . સદણ્ડકોશં વિસૃજે તવ વશ્યોસ્મિ પાર્થિવ ।
વયં ચ સર્વે સામાત્યા ભવન્તં શરણં ગતાઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તં ધર્મરાજઃ પતિતં મહીતલે સબન્ધુવર્ગં પ્રસમીક્ષ્ય પાર્થિવમ્ ।
ઉવાચ વાક્યં પરલોકદર્શનઃ પ્રનષ્ટમન્યુર્ગતશોકમત્સરઃ ॥

ન મે ભયં પાર્થિવ વિદ્યતે મયિ પ્રતીતરૂપોસ્મ્યનુચિન્ત્ય માનસમ્ ।
એતત્ત્વયા સમ્યગિહોપપાદિતં દ્વિજૈરમાત્યૈઃ સદૃશૈશ્ચ પાણ્ડિતૈઃ . ઇમાં ચ કન્યાં સમલન્કૃતાં ભૃશં સમીક્ષ્ય તુષ્ટોસ્મિ નરેન્દ્રસત્તમ ॥

ક્ષાન્તમેતન્મહાબાહો યન્માં વદસિ પાર્થિવ ।
ન ચૈવ કિઞ્ચિત્પશ્યામિ વિકૃતં તે નરાધિપ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતો વિરાટઃ પરમામિતુષ્ટઃ સમેત્ય રાજ્ઞા સમયં ચકાર ।
રાજ્યં ચ સર્વં વિસસર્જ તસ્મૈ સદણ્ડકોશં સપુરં મહાત્મા ॥