મહાભારત · અધ્યાય 4.48
સર્વાનાયુષ્મતો ભીતાન્સન્ત્રસ્તાનિવ લક્ષયે ।
અયુદ્ધમનસશ્ચૈવ સર્વાંશ્ચૈવાનવસ્થિતાન્ ॥
યદ્યેષ જામદગ્ન્યો વા યદિ વેન્દ્રઃ પુરન્દરઃ . વાસુદેવેન સહિતો યદિ બીભત્સુરાગતઃ ।
અહમેનં નિરોત્સ્યામિ વેલેવ વરુણાલયમ્ ॥
રુક્મપુઙ્ખાઃ પ્રસન્નાગ્રા મુક્તા હસ્તવતા મયા ।
છાદયન્તુ શારઃ સૂર્યં પાર્થસ્યાયુર્નિરોધકાઃ ॥
મમ ચાપપ્રમુક્તાનાં શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
નિવૃત્તિર્ગચ્છતાં નાસ્તિ સર્પાણાં શ્વસતામિવ ॥
શરાણાં પુઙ્ખસક્તાનાં મૌર્વ્યાઽભિહતયોર્ભૃશમ્ ।
શ્રૂયતે તલયોઃ શબ્દો ભેર્યોરાહતયોરિવ ॥
એકૈકં ચતુરઃ પઞ્ચ ક્વચિત્પષ્ટિં ક્વચિચ્છતમ્ ।
હતાન્પશ્યત માત્સ્યાનામિષુભિર્નિહતાન્રથાન્ ॥
મદ્બાહુમુક્તૈરિષુભિસ્તૈલધૌતૈઃ પતત્રિભિઃ ।
ખદ્યોતૈરિવ સમ્પૃક્તમન્તરિક્ષં વિરાજતામ્ ॥
ધ્વજાગ્રાદ્વાનરસ્તસ્ય ભલ્લેનાભિહતો મયા ।
અદ્યૈવ પતતાં ભૂમૌ વિનદન્ભૈરવાન્રવાન્ ॥
શત્રોર્મયાભિપન્નાનાં ભૂતાનાં ધ્વજવાસિનામ્ ।
દિશઃ પ્રતિષ્ઠમાનાનામસ્તુ શબ્દો દિવં ગતઃ ॥
ક્રુદ્ધેનાસ્ત્રં મયા મુક્તં નિર્દહેત્પૃથિવીમિમામ્ ।
સ્થિતં સન્ગ્રામશિરસિ પાર્થમેકાકિનં કિમુ ॥
સમાહિતશ્ચ બીભત્સુર્વર્ષાણ્યષ્ટૌ ચ પઞ્ચ ચ ।
જાતસ્નેહશ્ચ યુદ્ધસ્ય મયિ સન્દર્શયિષ્યતિ ॥
પાત્રીભૂતસ્તુ કૌન્તેયો બ્રાહ્મણો ગુણવાનિવ ।
શરમાલાં સ ગૃહ્ણાતુ મત્પ્રસૃષ્ટાં સ્વધામિવ ॥
એષ ચાપિ મહેષ્વાસસ્ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
અહં ચાપિ નરશ્રેષ્ઠાદર્જુનાન્નાવમઃ ક્વચિત્ ॥
મમ હસ્તપ્રમુક્તાનાં શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
નિવૃત્તિર્ગચ્છતાં નાસ્તિ વૈશ્વાનરશિખાર્ચિષામ્ ॥
ઇતશ્ચેતશ્ચ મુક્તાનાં શરાણાં નતપર્વણામ્ ।
તુગુલઃ શ્રૂયતાં નાદઃ ષટ્પદાં ગાયતામિવ ॥
અન્તરા સમ્પતદ્ભિસ્તુ ગૃધ્રપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ ।
શલભાનામિવાકાશે છાયા સમ્પ્રતિ દૃશ્યતામ્ ॥
અદ્ય મત્કાર્મુકોત્સૃષ્ટાઃ શિતાઃ પાર્થસ્ય મર્મગાઃ ।
શરીરમુપસર્પન્તુ વલ્મીકમિવ પન્નગાઃ ॥
બર્હિબર્હિણરાજાનાં બર્હિણાં બર્હિણામિવ ।
પતતાં પતતાં ઘોષઃ પતતાં પતતામિવ ॥
અદ્ય ત્વહમૃણાન્મોક્ષ્યે યન્મયા તત્પ્રતિશ્રુતમ્ ।
ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય તત્કાલે નિહત્ય સમરેઽર્જુનમ્ ॥
ઇન્દ્રાશનિસમસ્પર્શં મહેન્દ્રસમવિક્રમમ્ ।
અર્દયિષ્યામ્યહં પાર્થમુલ્કાભિરિવ કુઞ્જરમ્ ॥
શરજાલમહાજ્વાલમસિશક્તિગદેન્ધનમ્ ।
નિર્દહન્તમનીકાનિ શમયિષ્યેઽર્જુનાનલમ્ ॥
રથાદતિરથં લોકે સર્વશસ્ત્રભૃતાંવરમ્ ।
વિવશં પાર્થમાદાસ્યે ગરુત્માનિવ પન્નગમ્ ॥
ક્ષુદ્રકૈર્વિવિધૈર્ભલ્લૈર્નિપતદ્ભિશ્ચ મામકૈઃ ।
સમ્મૂઢચેતાઃ કૌન્તેયઃ કર્તવ્યં નાભિપદ્યતામ્ ॥
અદ્ય દુર્યોધનસ્યાહં શોકં હૃદિ ચિરં સ્થિતમ્ ।
સમૂલમપનેષ્યામિ હરન્પાર્થશિરઃ શરૈઃ ॥
અદ્ય મત્કાર્મુકોત્સૃષ્ટૈર્ભલ્લૈશ્ચ નતપર્વભિઃ । હતાશ્વં વિરથં પાર્થં પૌરુષે પર્યવસ્થિતમ્ ।
નિશ્વસન્તં યથા નાગમદ્ય પશ્યન્તુ કૌરવાઃ ॥
જામદગ્ન્યાન્મયા લબ્ધં દિવ્યાસ્રમૃષિસત્તમાત્ ।
તદુપાશ્રિત્ય વીર્યં ચ યુધ્યેયમપિ વાસવમ્ ॥
ધ્વજાગ્રે વાનરસ્તિષ્ઠન્ભલ્લેન નિહતો મયા ।
અદ્યૈવ પતતાં ભૂમૌ વિનદન્ભૈરવાન્રવાન્ ॥
કામં ગચ્છન્તુ કુરવો ગાઃ પ્રગૃહ્ય પરન્તપાઃ ।
રથેષુ વાઽપિ તિષ્ઠન્તો યુદ્ધં પશ્યન્તુ મામકમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0