મહાભારત · અધ્યાય 4.42

અત્તરેણૈવમુક્તસ્તુ પાર્થો વૈરાટિમબ્રવીત્ ।
મૃદ્વ્યા પ્રત્યાયયન્વાચા ભીતં શઙ્કાવશં ગતમ્ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

અત્ત્વયા પ્રથમં પૃષ્ટં શત્રુસેનાઙ્ગમર્દનમ્ ।
પાર્થસ્યેદં ધનુર્દિવ્યં ગાણ્ડીવમિતિ વિશ્રુતમ્ ॥

અભેદ્યમભયં શ્રીમદ્દિવ્યમચ્છેદ્યમવ્રણમ્ ।
સર્વાયુધમહામાત્રં શાતકુમ્ભમયં ધનુઃ ॥

એતચ્છતસહસ્રેણ સમ્મિતં રાષ્ટ્રવર્ધનમ્ ।
દેવદાનવગન્ધર્વૈઃ પૂજિતં શાશ્વતીઃ સમાઃ ॥

યેન દેવાસુરાન્પાર્થઃ સર્વાન્વિષહતે રણે ।
એતદ્વર્ષસહસ્રં તુ બ્રહ્મા પૂર્વમધારયત્ ॥

ઉમાપતિશ્ચતુઃષષ્ટિં શક્રોઽશીતિં ચ પઞ્ચ ચ ।
સોમઃ પઞ્ચસહસ્રાણિ તથા ચ વરુણઃ શતમ્ ॥

તસ્માચ્ચ વરુણાદગ્નિઃ પ્રેમ્ણા પ્રાહૃત્ય તચ્છુભમ્ । અગ્નિના પ્રાતિભાવ્યેન દત્તં પાર્થાય ગાણ્ડિવમ્ ।
પઞ્ચષષ્ટિં ચ વર્ષાણિ કૌન્તેયો ધારયિષ્યતિ ॥

એવંવીર્યં મહાવેતેતચ્ચ ધનુરુત્તમમ્ ।
નીલોત્પલસમં રાજ્ઞઃ કૌરવ્યસ્ય મહાત્મનઃ ॥

બિન્દવશ્ચાત્ર સૌવર્ણાઃ પૃષ્ઠે સાધુનિયોજિતાઃ ।
વિશ્રુતં ભીમસેનસ્ય જાતરૂપગ્રહં દૃઢમ્ ॥

સહસ્રગોધાઃ સૌવર્ણા દ્વીપિનશ્ચ ચતુર્દશ ।
ઋષભા યત્ર સૌવર્ણાઃ પૃષ્ઠે તિષ્ઠન્તિ શૃઙ્ગિણઃ ॥

યેન ભીમોઽજયત્કૃત્સ્નાં દિશં પ્રાચીં પરન્તપઃ ।
પૃષ્ઠે વિભક્તાઃ શોભન્તે કુશાગ્નિપ્રતિદીપિતાઃ ॥

પૂજિતં સુરમર્ત્યેષુ પ્રથિતં ધનુરુત્તમમ્ ।
તાલપ્રમાણં ભીમસ્ય રત્નરુક્મવિભૂષિતમ્ ॥

દુરાનમં મહદ્દીર્ઘં સુરૂપં દુષ્પ્રધર્ષણમ્ ।
બર્હિણશ્ચાત્ર સૌવર્ણાઃ શતચન્દ્રકભૂષણાઃ ॥

નકુલસ્ય ધનુસ્ત્વેતન્માદ્રીપુત્રસ્ય ધીમતઃ । એતેન સદૃશં ચિત્રં ધનુરેતદ્યવીયસઃ ।
હારિદ્રવર્ણં રાજ્ઞસ્તુ કૌરવ્યસ્ય મહાત્મનઃ ॥

વિપાઠા ભીમસેનસ્ય ગિરીણામપિ દારણાઃ . સુપ્રભાઃ સુમહાકાયાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ સુતરાં દૃઢાઃ ।
ભીમેન પ્રહિતા હ્યેતે વારણાનાં નિવારણાઃ ॥

સુવર્ણદણ્ડરુચિરાઃ કાલદણ્ડોપમાઃ શુભાઃ ।
નકુલસ્ય શરા હ્યેતે વજ્રાશનિસમપ્રભાઃ ॥

યાંશ્ચ ત્વં પૃચ્છસે દીપ્તાન્સમધારાન્સમાહિતાન્ ।
વરાહકર્ણાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ સહદેવસ્ય તે શરાઃ ॥

યસ્ત્વયં સાયકો દીર્ઘો ગવ્યે કોશે ચ દંશિતઃ ।
પાર્થસ્યાયં મહાઘોરઃ સર્વભારસહો મહાન્ ॥

યસ્ત્વયં નિર્મલઃ ખઙ્ગો દ્વીપિચર્મણિ દંશિતઃ । રાજ્ઞો યુધિષ્ઠિરસ્યાયં કુન્તીપુત્રસ્ય ધીમતઃ ।

વૈયાઘકોશો ભીમસ્ય પઞ્ચશાર્દૂલલક્ષણઃ ।
વારણાનાં સુદૃપ્તાનાં શિક્ષિતઃ સ્કન્ધશાતને ॥

નીલોત્પલસવર્ણાભઃ ખઙ્ગઃ પાર્થસ્ય ધીમતઃ ।
મૃગેન્દ્રચર્મપિહિતસ્તીક્ષ્ણધારઃ સુનિર્મલઃ ॥

દર્શનીયઃ સુતીક્ષ્ણાગ્રઃ કુન્તીપુત્રસ્ય ધીમતઃ ।
અર્જુનસ્યૈષ નિસ્ત્રિંશઃ પરસૈન્યાગ્રદૂષણઃ ॥

યસ્ત્વયં પાર્ષતે કોશે નિક્ષિપ્તો રુચિરત્સરુઃ ॥
નકુલસ્યૈષ નિસ્ત્રિંશો વૈશ્વાનરસમપ્રભઃ ॥

યસ્ત્વયં પિઙ્ગલઃ ખઙ્ગશ્ચિત્રો મણિમયત્સરુઃ । સહદેવસ્ય ખઙ્ગોઽયં ભારસાહોઽતિદંશિતઃક ।
ભીમસ્યાયં મહાદણ્ડઃ સર્વામિત્રવિનાશનઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ભેદતો હ્યર્જુનસ્તૂર્ણં કથયામાસ તત્ત્વતઃ ।
આયુધાનિ કલાપાંશ્ચ નિસ્ત્રિંશાંશ્ચાતુલપ્રભાન્ ॥