મહાભારત · અધ્યાય 4.41

સારથે કિમિદં દિવ્યં નાગો વા યદિ વા ધનુઃ । સૌવર્ણાન્યત્ર પદ્માનિ શતપત્રાણિ ભાગશઃ ।
કુશાગ્નિપ્રતિતપ્તાનિ ભાનુમન્તિ બૃહન્તિ ચ ॥

બિન્દવશ્ચાત્ર સૌવર્ણા મણિપ્રોતાઃ સમન્તતઃ ।
શશિસૂર્યપ્રભાઃ પૃષ્ઠે ભાન્તિ રુક્મપરિષ્કૃતાઃ ॥

પુષ્પાણ્યત્ર સુવર્ણાનિ શતપત્રાણિ ભાગશઃ ।
વિસ્માપનીયરૂપં ચ ભીમં ભીમપ્રદર્શનમ્ ॥

નીલોત્પલનિભં કસ્ય શાતકુમ્ભપરિષ્કૃતમ્ ।
ઋષભા યસ્ય સૌવર્ણાઃ પૃષ્ઠે તિષ્ઠન્તિ શૃઙ્ગિણઃ ॥

તાલપ્રમાણં કસ્યેદં મણિરુક્મવિભૂષિતમ્ હાટકસ્ય સુવર્ણસ્ય યસ્મિઞ્શાખામૃગા દશ ॥

દુરાનમં મહાદીર્ઘં સુરૂપં દુષ્પ્રધર્ષણમ્ ।
કસ્યેદમીદૃશં ચિત્રં ધનુઃ સર્વે ચ દંશિતાઃ ॥

ચન્દ્રાર્કવિમલાભાસઃ સુરૂપાઃ સુપ્રદર્શનાઃ . હંસાઃ પૃષ્ઠં શ્રિતા યસ્ય કુશાગ્નિપ્રતિમાર્ચિષઃ ।
શાર્ઙ્ગગાણ્ડીવસદૃશં કસ્યેદં સારથે ધનુઃ ॥

ચતુર્તં કાઞ્ચનવપુર્ભાતિ વિદ્યુદ્ગણોપમમ્ । નીલોપલિપ્તમચ્છિદં જાતરૂપમયં ધનુઃ ।
મત્સ્યશ્ચાસ્ય હિરણ્યસ્ય પૃષ્ઠે તિષ્ઠન્તિ દંશિતાઃ ॥

શક્રચાપોપમં દિવ્યં કસ્યેદં સારથે ધનુઃ ।
ઉચ્છ્રિતં ફણિવદ્દિવ્યં સારવત્ત્વાદ્દુરાનમમ્ ॥

સહસ્રગોધાઃ સૌવર્ણા દ્વીપિનશ્ચ ચતુર્દશ . બર્હિણશ્ચાત્ર સૌવર્ણાઃ શતચન્દ્રાર્કભૂષિતાઃ ।
જામ્બૂનદવિચિત્રાઙ્ગં કસ્યેદં પઞ્ચમં ધનુઃ ॥

કસ્યેમે ક્ષુરનારાચાઃ સહસ્રં લોમવાપિનઃ ।
પ્રક્ષિપ્તાસ્તીક્ષ્ણતુણ્ડાગ્રા ઉપાસઙ્ગે હિરણ્મયે ॥

હારિદ્રવર્ણાઃ કસ્યેમે શિતા પઞ્ચશતં શરાઃ ।
આશીવિષસમસ્પર્શાઃ શિતાશ્ચાજિંહગા દૃઢાઃ ॥

વિપાઠાઃ પૃથવઃ કસ્ય ગૃધ્રપત્રાર્ધવાજિતાઃ ।
વરાહકર્ણાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ કસ્યેમે રુચિરાઃ શરાઃ ॥

વજ્રાશનિસમસ્પર્શા વૈશ્વાનરશિખાર્ચિષઃ ।
સુવર્ણપુઙ્ખાસ્તીક્ષ્ણાગ્રાઃ કસ્ય સપ્તશતં શરાઃ ॥

કસ્યાયં સાયકો દીર્ઘો ગવ્યે કોશે ચ દંશિતઃ ।
કસ્ય દણ્ડો દૃઢઃ શ્લક્ષ્ણો રુચિરોઽયં પ્રકાશતે ॥

વૈયાઘ્રકોશઃ કસ્યાયં દિવ્યઃ શઙ્ખો મહાપ્રભઃ ।
કસ્યાર્થમસયશ્ચૈતે પઞ્ચ શાર્દૂલલક્ષણાઃ ॥

કસ્યાયં નિર્મલઃ ખઙ્ગો દ્વીપિચર્મનિવાસિતઃ ।
નીલોત્પલસવર્ણોઽયં કસ્ય ખઙ્ગઃ પૃથુર્મહાન્ ॥

મૃગેન્દ્રચર્માવસિતસ્તીક્ષ્ણધારઃ સુનિર્મલઃ ।
ઋષભાજિનકોશસ્તુ કસ્ય ખઙ્ગો મહાનયમ્ ॥

યસ્યાપિધાને દૃશ્યન્તે સૂર્યાઃ પઞ્ચ પરિષ્કૃતાઃ ।
કસ્યાયં વિપુલઃ ખઙ્ગઃ શૃઙ્ગત્સરુમનોહરઃ ॥

નિહિતઃ પાર્ષતે કોશે તૈલધૌતઃ સમાહિતઃ । પ્રમાણવર્ણયુક્તશ્ચ કસ્ય ખઙ્ગો મહાનયમ્ ।
એતેન પ્રતિવિદ્ધઃ સઞ્જીવેત્કશ્ચિન્ન કુઞ્જરઃ ॥

નિર્દિશસ્વ યથામાર્ગં મયા પૃષ્ટા બૃહન્નલે ।
વિસ્મયો મે પરો જાતો દૃષ્ટ્વા સર્વમિદં મહત્ ॥