મહાભારત · અધ્યાય 4.37

યાતે ત્રિગર્તાન્માત્સ્યે તુ પશૂંસ્તાન્વૈ પરીપ્સતિ ।
દુર્યોધનઃ સહામાત્યૈર્વિરાટ પુરમભ્યગાત્ ॥ 1 ॥

ભીષ્મદ્રોણૌ ચ કર્ણશ્ચ કૃપશ્ચ પરમાસ્ત્રવિત્ ।
દ્રૌણિશ્ચ સૌબલશ્ચૈવ તથા દુઃશાસનઃ શલઃ ॥ 2 ॥

વિવિંશતિર્વિકર્ણશ્ચ ચિત્રસેનશ્ચ વીર્યવાન્ ।
દુઃસહો દુર્મુખશ્ચૈવ એતે ચાન્યે મહારથાઃ ॥ 3 ॥

સર્વે મત્સ્યાનુપાગમ્ય વિરાટસ્ય મહીપતેઃ ।
ગોપાન્વિદ્રાવ્ય તરસા ગોધનં જહ્રુરોજસા ॥ 4 ॥

ગવાં શતસહસ્રાણિ કુરવઃ કાલયન્તિ ચ ।
મહતા રથવંશેન પરિગૃહ્ય સમન્તતઃ ॥ 5 ॥

ગોપાલાનાં તુ ઘોષેષુ હન્યતાં તૈર્મહારથૈઃ ।
આરાવઃ સુમહાનાસીત્સમ્પ્રહારે ભયન્કરે ॥ 6 ॥

ગવાધ્યક્ષસ્તુ સન્ત્રસ્તો રથમાસ્થાય સત્વરઃ ।
જગામ નગરાયૈવ પરિક્રોશંસ્તદાઽર્તવત્ ॥ 7 ॥

સ પ્રવિશ્ય પુરં રાજ્ઞો નૃપવેશ્માભ્યયાત્તતઃ ।
અવતીર્ય રથાત્તૂર્ણમાખ્યાતું પ્રવિવેશ હ ॥ 8 ॥

દૃષ્ટ્વા ભૂમિઞ્જયં નામ પુત્રં માત્સ્યસ્ય માનિનમ્ ।
તસ્મૈ ચ સર્વમાચષ્ટ રાષ્ટ્રસ્ય પશુકર્ષણમ્ ॥ 9 ॥

ગવાં શતસહસ્રાણિ કુરબઃ કાલયન્તિ તે ।
પ્રતિજેતું સમુત્તિષ્ઠ ગોધનં રાષ્ટ્રવર્ધન ॥ 10 ॥

રાજપુત્ર હિતપ્રેપ્સુઃ ક્ષિપ્રં નિર્યાહિ વૈ સ્વયમ્ ।
ત્વાં હિ મત્સ્યો મહીપાલઃ શૂન્યપાલમિહાકરોત્ ॥ 11 ॥

ત્વાં વૈ પરિષદો મધ્યે શ્લાઘતે સ નરાધિપઃ ।
પુત્રો મમાનુરૂપશ્ચ શૂરશ્ચેતિ કુલોદ્વહઃ ॥ 12 ॥

ઇષ્વસ્ત્રનિપુણો યોધઃ સદા વીરશ્ચ મે સુતઃ ।
સમર્થઃ સમરે યોદ્ધું કૌરવૈઃ સહ તાદૃશૈ ॥ 13 ॥

તસ્ય તત્સત્યમેવાસ્તુ મનુષ્યેન્દ્રસ્ય ભાષિતમ્ ।
જયશ્ચ નિયતો યુદ્ધે કૌરવાશ્ચ ધ્રુવં હતાઃ ॥ 14 ॥

આવર્તય કુરૂઞ્જિત્વા પશૂન્પશુપતિર્યથા ।
નિર્દર્હષામનીકાનિ ભીમેન શરતેજસા ॥ 15 ॥

ધનુશ્ચ્યુતૈ રુક્મપુઙ્ખૈશ્ચિત્રૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ।
દ્વિષતાં ભિન્ધ્યનીકાનિ ગજાનામિવ યૂથપઃ ॥ 16 ॥

પાશોપધાનાં જ્યાતન્ત્રીં ચાપદણ્ડાં મહાસ્વનામ્ ।
શરવર્ણાં ધનુર્વીણાં શત્રુમધ્યે પ્રવાદય ॥ 17 ॥

નિર્યાહિ નગરાચ્છીઘ્રં રાજપુત્ર કિમાસ્યતે . શ્વેતાઃ કાઞ્ચનસન્નાહા રથે યુજ્યન્તુ તે હયાઃ ।
ધ્વજં ચ સિહં સૌવર્ણમુચ્છ્રયસ્વ તથા વિભો ॥ 18 ॥

રુક્મપુઙ્ખાઃ પ્રસન્નાગ્રા મુક્તા હસ્તવતા ત્વયા ।
છાદયન્તુ શરાઃ સૂર્યં રાજ્ઞમાયુર્નિરોધકાઃ ॥ 19 ॥

રણે જિત્વા કુરૂન્સર્વાન્વજ્રપાણિરિવાસુરાન્ ।
યશો મહદવાપ્ય ત્વં પ્રવિરોદં પુરં પુનઃ ॥ 20 ॥

ત્વં હિ રાષ્ટ્રસ્ય પરમા ગતિર્માત્સ્યપતેઃ સુતઃ ।
ગતિમન્તો ભવન્ત્વદ્ય સર્વે વિષયવાસિનઃ ॥ 21 ॥

યથા હિ પાણ્ડુપુત્રાણામર્જુનો જયતાંવરઃ ।
એવમેવ ગતિર્નૂનં ભવાન્વિપયવાસિનામ્ ॥ 22 ॥