મહાભારત · અધ્યાય 4.12

અથાપરોઽદૃશ્યત પાણ્ડવઃ પ્રભુર્વિરાટરાજે તુરગાન્સમીક્ષતિ ।
તમાપતન્તં દદૃશુઃ પૃથગ્જનાઃ પ્રમુક્તમભ્રાદિવ ચન્દ્રમણ્ડલમ્ ॥ 1 ॥

સ વૈ હયાનૈક્ષત તાનિતસ્તતઃ સમીક્ષમાણં ચ દદર્શ મત્સ્યરાટ્ ।
દૃષ્ટ્વા તથૈનં સ કુરૂત્તમં તમઃ પપ્રચ્છ તાન્સર્બસભાસદસ્તદા ॥ 2 ॥

કો વા વિજાનાતિ પુરાઽસ્ય દર્શનં યોઽયં યુવાઽભ્યેતિ હિ માસિકાં સભામ્ ।
પ્રિયો હિ મે દર્શનતોપિ સમ્મતો બ્રવીતુ કશ્ચિદ્યદિ દૃષ્ટવાનિમમ્ ॥ 3 ॥

અયં હયાન્પશ્યતિ મામકાન્મુહુર્ધ્રુવં હયજ્ઞો ભવિતા વિચક્ષણઃ ।
પ્રવેશ્યતામેષ સમીપમાશુ વૈ વિભાતિ વીરો હિ યથાઽમરસ્તથા ॥ 4 ॥

વિતર્કયત્યેવ હિ મત્સ્યરાજનિ ત્વરન્કુરૂણામૃષભઃ સભામગાત્ ।
તતઃ પ્રણમ્યોપનતઃ કુરૂત્તમો વિરાટરાજાનમુવાચ પાર્થિવમ્ ॥ 5 ॥

તવાગતોઽહં પુરમદ્ય ભૂપતે જિજીવિષુર્વેતનભોજનાર્થિકઃ ।
તવાશ્વબન્ધઃ સુભૃતો ભવામ્યહં કુરુષ્વ મામશ્વપતિં યદીચ્છસિ ॥ 6 ॥
વિરાટ ઉવાચ ।

દદાનિ યાનાનિ ધનાનિ વેતનં ન ચાશ્વસૂતો ભવિતું ત્વમર્હસિ ।
કુતોસિ કસ્યામિ કથં ત્વમાગતો બ્રવીહિ શિલ્પં તવ વિદ્યતે ચ યત્ ॥ 7 ॥
નકુલ ઉવાચ ।

પઞ્ચાનાં પાણ્ડુપુત્રાણાં જ્યેષ્ઠો રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
તેનાહમશ્વેષુ પુરા પ્રકૃતઃ શત્રુકર્શન ॥ 8 ॥

અશ્વાનાં પ્રકૃતિં વેદ્મિ વિનયં ચાપિ સર્વશઃ ।
દુષ્ટાનાં પ્રતિપત્તિં ચ કૃત્સ્નં ચૈવ ચિકિત્સિતમ્ ॥ 9 ॥

ન કાતરં સ્યાન્મમ વાજિવાહનં ન મેઽસ્તિ દુષ્ટા બડવા કુતો હયઃ ।
જાનંસ્તુ મામાહ સ ચાપિ પાણ્ડવો યુધિષ્ઠિરો ગ્રન્થિકમેવ નામતઃ ॥ 10 ॥

માતલિરિવ દેવપતેર્દશરથનૃપતેઃ સુમત્ર ઇવ યન્તા ।
સુમહ ઇવ જામદગ્રેસ્તથૈવ તવ શિક્ષયામ્યશ્વાન્ ॥ 11 ॥

યુધિષ્ઠિરસ્ય રાજેન્દ્ર નરરાજસ્ય શાસનાત્ ।
શતસાહસ્રકોટીનામશ્વાનામસ્મિ રક્ષિતા ॥ 12 ॥
વિરાટ ઉવાચ ।

યદસ્તિ કિઞ્ચિન્મમ વાજિવાહનં તદસ્તુ સર્વં ત્વદધીનમદ્ય વૈ ।
યે ચાપિ કેચિન્મમ વાજિયોધાસ્ત્વદાશ્રયાઃ સારથયશ્ચ સન્તુ મે ॥ 13 ॥

ઇદં તવેષ્ટં વિહિતં સુરોપમ ॥ .હિ યત્તે પ્રસમીક્ષિતં વરમ્ ।
॥ .ઽનુરૂપં હયકર્મ દૃશ્યતે વિભાતિ રાજેવ ન કર્મ વાજિનામ્ ॥ 14 ॥

યુધિષ્ઠિરસ્યૈવ હિ દર્શનેન મે સમં તવેદં પ્રિયદર્શ દર્શનમ્ ।
કથં નુ ભૃત્યૈઃ સ વિનાકૃતો વને ચરત્યનિન્દ્યો રમતે ચ પાણ્ડવઃ ॥ 15 ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તથા સ ગન્ધર્વવરોપમો યુવા વિરાટરાજ્ઞા મુદિતેન પૂજિતઃ ।
ન ચૈવમન્યેઽપિ વિદુઃ કથઞ્ચન પ્રિયાભિરામં વિચરન્તમન્તરા ॥ 16 ॥