મહાભારત · અધ્યાય 3.96

તતો જગામ કૌરવ્ય સોઽગસ્ત્યો ભિક્ષિતું વસુ ।
શ્રુતર્વાણં મહીપાલં યં વેદાભ્યધિકં નૃપૈઃ ॥

સ વિદિત્વા તુ નૃપતિઃ કુમ્ભયોનિમુપાગતમ્ ।
વિષયાન્તે સહામાત્યઃ પ્રત્યગૃહ્ણાત્સુસત્કૃતમ્ ॥

તસ્મૈ ચાર્ઘ્યં થાન્યાયમાનીય પૃથિવીપતિઃ ।
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રયતો ભૂત્વાપપ્રચ્છાગમનેઽર્થિતામ્ ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।

વિત્તાર્થિનમનુપ્રાપ્તં વિદ્ધિ માં પૃથિવીપતે ।
થાશક્ત્યવિહિંસ્યાન્યાન્સંવિભાગં પ્રયચ્છ મે ॥
લોમશ ઉવાચ ।

તત આયવ્યયૌ પૂર્ણો તસ્મૈ રાજા ન્યવેદયત્ ।
અતો વિદ્વન્નુપાદત્સ્વ યદત્રવ્યતિરિચ્યતે ॥

તત આયવ્યયૌ દૃષ્ટ્વા સમૌ સમમતિર્દ્વિજઃ ।
સર્વથા પ્રાણિનાં પીડામુપાદાનાદમન્યત ॥

સ શ્રુતર્વાણમાદાય બ્રધ્નશ્વમગમત્તતઃ ।
સ ચ તૌ વિષયસ્યાન્તે પ્રત્યગૃહ્ણાદ્યથાવિધિ ॥

તયોરર્ધ્યં ચ પાદ્યં ચ બ્રધ્નશ્વઃ પ્રત્યવેદયત્ । અનુજ્ઞાપ્યચ પપ્રચ્છ પ્રયોજનમુપક્રમે ।
વદ કામં મુનિશ્રેષ્ઠ ધન્યોસ્મ્યાગમનેન તે ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।

વિત્તકામાવિહ પ્રાપ્તૌ વિદ્ધ્યાવાં પૃથિવીપતે ।
યથાશક્ત્યવિહિંસ્યાન્યાન્સંવિભાગં પ્રયચ્છ નૌ ॥
લોમશ ઉવાચ ।

તત આયવ્યયૌ પૂર્ણૌ તાભ્યાં રાજા ન્યવેદયત્ ।
અતો જ્ઞાત્વા તુ ગૃહ્ણીતં યદત્રવ્યતિરિચ્યતે ॥

તત આયવ્યયૌ દૃષ્ટ્વાસમૌ સમમતિર્દ્વિજઃ ।
સર્વથા પ્રાણિનાં પીડામુપાદાનાદમન્યત ॥

પૌરુકુત્સં તતો જગ્મુસ્ત્રસદસ્યું મહાધનમ્ ।
અગસ્ત્યશ્ચ શ્રુતર્વા ચ બ્રધ્નશ્વશ્ચ મહીપતિઃ ॥

ત્રસદસ્યુસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા પ્રત્યગૃહ્ણાદ્યથાવિધિ ।
અભિગમ્ય મહારાજ વિષયાન્તે મહામનાઃ ॥

અર્ચયિત્વા યથાન્યાયમૈક્ષ્વાકો રાજસત્તમઃ ।
સમસ્તાંશ્ચ તતોઽપચ્છત્પ્રયોજનમુપક્રમે ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ ।

વિત્તકામાનિહ પ્રાપ્તાન્વિદ્ધિ નઃ પૃથિવીપતે ।
યથાશક્ત્યવીહિંસ્યાન્યાન્સંવિભાગં પ્રયચ્છ નઃ ॥
લોમશ ઉવાચ ।

તત આયવ્યયૌ પૂર્ણૌ તેષાં રાજા ન્યવેદયત્ ।
એતજ્જ્ઞાત્વા હ્યુપાદદ્ધ્વં યદત્રવ્યતિરિચ્યતે ॥

તત આયવ્યયૌ દૃષ્ટ્વાસમૌ સમમતિર્દ્વિજઃ ।
સર્વથા પ્રાણિનાં પીડામુપાદાનાદમન્યત ॥

તતઃ સર્વે સમેત્યાથ તે નૃપાસ્તં મહામુનિમ્ ।
ઇદમૂચુર્મહારાજ સમવેક્ષ્ય પરસ્પરમ્ ॥

અયં વૈ દાનવો બ્રહ્મન્નિલ્વલો વસુમાન્ભુવિ ।
તમતિક્રમ્ય સર્વેઽદ્યવયં ચાર્તામહે વસુ ॥
લોમશ ઉવાચ ।

તેષાં તદાસીદુચિતમિલ્વલસ્યૈવ ભિક્ષણમ્ ।
તતસ્તે સહિતા રાજન્નિલ્વલં સમુપાદ્રવન્ ॥