મહાભારત · અધ્યાય 3.80

અનેન તવ ધર્મજ્ઞ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ ।
સત્યેન ચ મહાભાગ તુષ્ટોસ્મિ તવ સુવ્રત ॥

યસ્યેદૃશસ્તે ધર્મોઽયં પિતૃવાક્યાશ્રિતોઽનઘ ।
તેન પશ્યસિ માં પુત્ર પ્રીતિશ્ચ પરમા ત્વયિ ॥

અમોઘદર્શી ભીષ્માહં બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે ।
યદ્વક્ષ્યસિ કુરુશ્રેષ્ઠ તસ્ય દાતાઽસ્મિ તેઽનઘ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

પ્રીતે ત્વયિ મહાભાગ સર્વલોકાભિપૂજિતે ।
કૃતમિત્યેવ મન્યેઽહં યદહં દૃષ્ટવાન્પ્રભુમ્ ॥

યદિ ત્વહમનુગ્રાહ્યસ્તવ ધર્મભૃતાંવર ।
સન્દેહં તે પ્રવક્ષ્યામિ તન્મે ત્વં છેત્તુમર્હસિ ॥

અસ્તિ મે ભગવન્કશ્ચિત્તીર્થાનિ પ્રતિ સંશયઃ ।
તમહં શ્રોતુમિચ્છામિ તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥

પ્રદક્ષિણાં યઃ પૃથિવીં કરોત્યમરસન્નિભ ।
કિં ફલં તસ્ય વિપ્રર્ષે તન્મે બ્રૂહિ તષોધન ॥
પુલસ્ત્ય ઉવાચ ।

હન્ત તેઽહમ્પ્રવક્ષ્યામિ યદૃષીણાં પરાયણમ્ ।
તદેકાગ્રમનાસ્તાત શૃણુ તીર્થેષુ યત્ફલમ્ ॥

યસ્ય હસ્તૌ ચ પાદૌ ચ મનશ્ચૈવ સુસંયતમ્ ।
વિદ્યા તપશ્ચ કીર્તિશ્ચ સ તીર્થફલમશ્નુતે ॥

પ્રતિગ્રહાદપાવૃત્તઃ સન્તુષ્ટો યેન કેનચિત્ ।
અહન્કારનિવૃત્તશ્ચ સ તીર્થફલમશ્નુતે ॥

અકલ્કકો નિરારમ્ભો લધ્વાહારો જિતેન્દ્રિયઃ ।
વિમુક્તઃ સર્વપાપેભ્યઃ સ તીર્થફલમશ્નુતે ॥

અક્રોધનશ્ચ રાજેન્દ્ર સત્યશીલો દૃઢવ્રતઃ ।
આત્મોપમશ્ચ ભૂતેષુ સ તીર્ધફલમશ્નુતે ॥

ઋષિભિઃ ક્રતવઃ પ્રોક્તા દેવેષ્વિહ યથાક્રમમ્ ।
ફલં ચૈવ યથાતત્ત્વં પ્રેત્ય ચેહ ચ સર્વશઃ ॥

ન તે શક્યા દરિદ્રેણ યજ્ઞાઃ પ્રાપ્તું મહીપતે ।
બહૂપકરણા યજ્ઞા નાનાસમ્ભારવિસ્તરાઃ ॥

પ્રાપ્યન્તે પાર્થિવૈરેતૈઃ સમૃદ્ધૈર્વા નરૈઃ ક્વચિત્ ।
નાર્થન્યૂનોપકરણૈરેકાત્મભિરસંહતૈઃ ॥

યો દરિદ્રૈરપિ વિધિઃ શક્યઃ પ્રાપ્તું નરેશ્વર ।
તુલ્યો યજ્ઞફલૈઃ પુણ્યૈસ્તં નિબોધ યુધાંવર ॥

ઋષીણાં પરમં ગુહ્યમિદં ભરતસત્તમ ।
તીર્થાભિગમનં પુણ્યં યજ્ઞૈરપિ વિશિષ્યતે ॥

અનપોષ્ય ત્રિરાત્રાણિ તીર્થાન્યનભિગમ્ય ચ ।
અદત્ત્વા કાઞ્ચનં ગાશ્ચ દરિદ્રો નામ જાયતે ॥

અગ્નિષ્ટોમાદિભિર્યજ્ઞૈરિષ્ટ્વા વિપુલદક્ષિણૈઃ ।
ન તત્ફલમવાપ્નોતિ તીર્થાભિગમનેન યત્ ॥

સર્વતીર્થેષુ રાજેન્દ્ર તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
પુષ્કરં નામ વિખ્યાતં મહાભાગઃ સમાવિશેત્ ॥

દશકોટિસહસ્રાણિ તીર્થાનાં વૈ મહામતે ।
સાન્નિધ્યં પુષ્કરે યેષાં ત્રિસન્ધ્યં કુરુનન્દન ॥

આદિત્યા વસવો રુદ્રાઃ સાધ્યાશ્ચ સમરુદ્ગણાઃ ।
ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ નિત્યં સન્નિહિતા વિભો ॥

યત્ર દેવાસ્તપસ્તપ્ત્વા દૈત્યા બ્રહ્મર્ષયસ્તથા । તપોવિશેષૈર્બહુભિઃ સ્થાનાન્યાપુર્મહૌજસઃ ।
દિવ્યયોગા મહારાજ પુણ્યેન મહતાઽન્વિતાઃ ॥

મનસાભ્યેતુકામસ્ય પુષ્કરાણિ મનસ્વિનઃ ।
પૂયન્તે સર્વપાપાનિ નાકપૃષ્ઠે ચ પૂજ્યતે ॥

તસ્મિંસ્તીર્થે મહાભાગો નિત્યમેવ પિતામહઃ ।
ઉવાસ પરમપ્રીતો દેવદાનવસત્તમઃ ॥

પુષ્કરેષુ મહાભાગ દેવાઃ સર્પિગણાઃ પુરા ।
સિદ્ધિં સમભિસમ્પ્રાપ્તાઃ પુણ્યેન મહતાઽન્વિતાઃ ॥

તત્રાભિષેકં યઃ કુર્યાત્પિતૃદેવાંશ્ચ તર્પયેત્ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકે ચ પૂજ્યતે ॥

અપ્યેકં ભોજયેદ્વિપ્રં પુષ્કરારણ્યમાશ્રિતઃ ।
તેનાસૌ કર્મણા ભીષ્મ પ્રેત્ યચેહ ચ મોદતે ॥

શાકૈર્મૂલૈઃ ફલૈર્વાઽપિચેન વર્તયતે સ્વયમ્ । તદ્વૈ દદ્યાદ્બ્રાહ્મણાય શ્રદ્ધાવાનનસૂયકઃ ।
તેનૈવ પ્રાપ્નુયાત્પ્રાજ્ઞો હયમેધફલં નરઃ ॥

અપિ વાઽપ્યુદપાત્રેણ બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચયેત્ ।
તેનાપિ પૂજનેનાશુ પ્રેત્યાનન્ત્યાય કલ્પતે ॥

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રા વા રાજસત્તમ ।
ન વૈ યોનૌ પ્રજાયન્તે સ્નાતાસ્તીર્થે મહાત્મનઃ ॥

કાર્તિક્યાં તુ વિશેષેણ યોઽભિગચ્છતિ પુષ્કરમ્ ।
ફલં તત્રાક્ષયં તેન લભતે ભરતર્ષભ ॥

સાયમ્પ્રાતઃ સ્મરેદ્યસ્તુ પુષ્કરાણિ કૃતાઞ્જલિઃ । ઉપસ્પૃષ્ટં ભવેત્તેન સર્વતીર્થેષુ ભારત ।
પ્રાપ્નુયાચ્ચ નરો લોકાન્બ્રહ્મણઃ સદનેઽક્ષયાન્ ॥

જન્મપ્રભૃતિયત્પાપં સ્ત્રિયા વા પુરુષસ્ વા ।
પુષ્કરે સ્નાતમાત્રસ્ય સર્વમેવ પ્રણશ્યતિ ॥

યથા સુરાણાં સર્વેષામાદિસ્તુ મધુસૂદનઃ ।
તથૈવ પુષ્કરં રાજંસ્તીર્થાનામાદિરુચ્યતે ॥

ઉષ્ય દ્વાદશવર્ષાણિ પુષ્કરે નિયતઃ શુચિઃ ।
ક્રતૂન્સર્વાનવાપ્નોતિ બ્રહ્મલોકં સ ગચ્છતિ ॥

યસ્તુ વર્ષશતં પૂર્ણમગ્નિહોત્રમુપાસતે ।
કાર્તિકીં વા વસેદેકાં પુષ્કરે સમમેવ તત્ ॥

[ત્રીણિ શૃઙ્ગાણિ શુભ્રાણિ ત્રીણિ પ્રસ્રવણાનિ ચ । પુષ્કરાણ્યાદિસિદ્ધાનિ ન વિદ્મસ્તત્ર કારણમ્ ॥ ]

દુષ્કરં પુષ્કરં ગન્તું દુષ્કરં પુષ્કરે તપઃ ।
દુષ્કરં પુષ્કરે દાનં વસ્તું ચૈવ સુદુષ્કરમ્ ॥

ઉષ્ય દ્વાદશરાત્રં તુ નિયતો નિયતાશનઃ ।
પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય જમ્બૂમાર્ગં સમાવિશેત્ ॥

જમ્બૂમાર્ગં સમાક્શ્યિ દેવર્ષિપિતૃસેવિતમ્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

તત્રોષ્ય રજનીઃ પઞ્ચ કષષ્ઠકાલક્ષમી નરઃ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

તત્રગત્વા મહાપ્રાજ્ઞઃ કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં દૃઢવ્રતઃ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ દુષ્કૃતં ચાસ્ય નશ્યતિ ॥

જમ્બૂમાર્ગાદુપાવૃકત્યગચ્છેત્સ્થણ્ડિલકાશ્રમમ્ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ બ્રહ્મલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

આગસ્ત્યં સર આસાદ્ય પિતૃદેવાર્ચને રતઃ ।
ત્રિરાત્રોપોષિતો રાજન્નગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

શાકવૃત્તિઃ ફલૈર્વાઽપિ કૌમારં વિન્દતે પદમ્ ।
કણ્વાશ્રમં તતો ગચ્છેચ્ધ્રીજુષ્ટં લોકપૂજિતમ્ ॥

ધર્મારણ્યં હિ તત્પુણ્યમાદ્યં ચ ભરતર્ષભ ।
યત્ર પ્રવિષ્ટમાત્રો વૈ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

અર્ચયુત્વા પિતૄન્દેવાન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
સર્વકામસમૃદ્ધઃ સ્યાદ્યજ્ઞસ્ય ફલમશ્નુતે ॥

પ્રદક્ષિણં તતઃ કૃત્વા યયાતિપતનં વ્રજેત્ ।
હયમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફંલ પ્રાપ્નોતિ તત્ર વૈ ॥

મહાકાલં તતો ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
કોટિતીર્થમુપસ્પૃશ્ય હયમેધફલં લભેત્ ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞઃ સ્થાણોસ્તીર્થમુમાપતેઃ ।
નામ્ના ભદ્રવટં નામ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥

તત્રાભિગમ્ય ચેશાનં ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
મહાદેવપ્રસાદાચ્ચ ગાણપત્યં ચ વિન્દતિ ॥

સમૃદ્ધમસપત્નં ચ શ્રિયા યુક્તં નરોત્તમઃ । રાજ્ઞાં ચૈવાધિપત્યં હિ તત્ર ગત્વા સમાપ્નુયાત્ ॥

નર્મદાં સ સમાસાદ્ય નદીં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતામ્ ।
તર્પયિત્વા પિતૃન્દેવાનગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

દક્ષિમં સિન્ધુમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ ।
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ વિમાનં ચાધિરોહતિ ॥

ચર્મણ્વતીં સમાસાદ્ય નિયતો નિયતાશનઃ ।
રન્તિદેવાભ્યનુજ્ઞાતમગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞં હિમવત્સુતમર્બુદમ્ ।
પૃથિવ્યાં યત્રવૈ છિદ્રં પૂર્વમાસીદ્યુધિષ્ઠિર ॥

તત્રાશ્રમો વસિષ્ઠસ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
તત્રોષ્ય રજનીમેકાં ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

પિઙ્ગતીર્થમુપસ્પૃશ્ય બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ ।
કપિલાનાં નરશ્રેષ્ઠ શતસ્ ફલમશ્નુતે ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર પ્રભાસં લોકવિશ્રુતમ્ ।
તીર્થં દેવગણૈઃ પૂજ્યમૃષિભિશ્ચ નિષેવિતમ્ ॥

દેવતાનાં મુખં વીર જ્વલનોઽનિલસારથિઃ ।
દેવતાનાં મુખં વીર જ્વલનોઽનિલસારથિઃ ॥

તસ્મિંસ્તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ ।
અગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

તતો ગત્વા સરસ્વત્યાઃ સાગરસ્ય ચ સન્ગમે । ગોસહસ્રફલં તસ્ય સ્વર્ગલોકં ચ વિન્દતિ ।
પ્રભયા દીપ્યતે નિત્યમગ્નિવદ્ભરતર્ષભ ॥

વરદાનં તતો ગચ્છેત્તીર્થં ભરતસત્તમ । વિષ્ણોર્દુર્વાસસા યત્ર વરો દત્તો યુધિષ્ઠિર ।
પ્રભાસતે યથા સોમઃ સોશ્વમેધં ચ વિન્દતિ ॥

વરદાનં તતો ગચ્છેત્તીર્થં ભરતસત્તમ । વિષ્ણોર્દુર્વાસસા યત્ર વરો દત્તો યુધિષ્ઠિર ।
વરદાને નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફંલ લભેત્ ॥

તતો દ્વારવતીં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
પિણ્ડારકે નરઃ સ્નાત્વા લભેદ્બહુસુવર્ણકમ્ ॥

તસ્મિંસ્તીર્થે મહાભાગ પદ્મલક્ષણલક્ષિતાઃ ।
અદ્યાપિ મુદ્રા દૃશ્યન્તે તદદ્ભુતમરિન્દમ ॥

ત્રિશૂલાઙ્કાનિ પદ્માનિ દૃશ્યન્તે કુરુનન્દન ।
મહાદેવસ્ય સાન્નિધ્યં તત્ર વૈ પુરુષર્ષભ ॥

સાગરસ્ય ચ સિન્ધોશ્ચ સન્ગમં પ્રાપ્ય દુર્લભમ્ ।
તીર્થે સલિલરાજસ્ય સ્નાત્વા પ્રયતમાનસઃ ॥

તર્પયિત્વા પિતૄન્દેવાનૃષીંશ્ચ ભરતર્ષભ ।
પ્રાપ્નોતિ વારુણં લોકં દીપ્યમાનં સ્વતેજસા ॥

શઙ્કુકર્ણેશ્વરં દેવમર્ચયિત્વા યુધિષ્ઠિર ।
અશ્વમેધાદ્દશગુણં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ॥

પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય ગચ્છેત ભરતર્ષભ ।
તીર્થં કુરુવરશ્રેષ્ઠ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥

શમીતિ નામ્ના વિખ્યાતં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ।
તત્રબ્રહ્માદયો દેવા ઉપાસન્તે મહેશ્વરમ્ ॥

તત્રસ્નાત્વાઽર્ચયિત્વા ચ રુદ્રં દેવગણૈર્વૃતમ્ ।
જન્મપ્રભૃતિયત્પાપં તત્સ્નાતસ્ય પ્રણશ્યતિ ॥

શમી ચાત્રનરશ્રેષ્ઠ સર્વદેવૈરભિષ્ટુતા ।
તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર હયમેધમવાપ્નુયાત્ ॥

ગત્વા યત્રમહાપ્રાજ્ઞ વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ।
પુરા શૌચં કૃતંરાજન્હત્વા દૈવતકણ્ટકાન્ ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વસોર્ધારામભિષ્ટુતામ્ ।
ગમનાદેવતસ્યાં હિ હયમેધફલં લભેત્ ॥

સ્નાત્વા કુરુવરશ્રેષ્ઠ પ્રયતાત્મા સમાહિતઃ ।
તર્પ્ય દેવાન્પિતૄંશ્ચૈવ વિષ્ણુલોકે મહીયતે ॥

તીર્થે ચાત્ર સર પુણ્યં વસૂનાં ભરતર્ષભ ।
તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ વસૂનાં સમ્મતોભવેત્ ॥

સિન્ધૂત્તમમિતિ ખ્યાતં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરશ્રેષ્ઠ લભેદ્બહુસુવર્ણકમ્ ॥

બ્રહ્મતીર્થં સમાસાદ્ય શુચિઃ શીલસમન્વિતઃ ।
બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ ગતિં ચ પરમાં વ્રજેત્ ॥

કુમારિકાણાં શક્રસ્ય તીર્થં સિદ્ધનિષેવિતમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરઃ ક્ષિપ્રં સ્વર્ગલોકમવાપ્નુયાત્ ॥

રેણુકાયાશ્ચ તત્રૈવ તીર્થં સિદ્ધનિષેવિતમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા ભવેદ્વિપ્રો નિર્મલશ્ચન્દ્રમા યથા ॥

અથ પઞ્ચનદં ગત્વા નિયતો નિયતાશનઃ ।
પઞ્ચયજ્ઞાનવાપ્નોતિ ક્રમશો યેઽનુકીર્તિતાઃ ॥

તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર ભીમાયાઃ સ્થાનમુત્તમમ્ ।
તત્રસ્નાત્વા ન યોન્યાં વૈ ભવેદ્ભરતસત્તમ ॥

દેવ્યાઃ પુત્રો ભવેદ્રાજંસ્તપ્તકુણ્ડલભૂષણઃ ।
ગવાં શતસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ ॥

ગિરિકુઞ્જં સમાસાદ્ય ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
પિતામહં નમસ્કૃત્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્ ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ વિમલં તીર્થમુત્તમમ્ ।
અદ્યાપિ યત્રદૃશ્યન્તે મત્સ્યાઃ સૌવર્ણરાજતાઃ ॥

તત્ર સ્નાત્વા નરઃ ક્ષિપ્રં વાસવં લોકમાપ્નુયાત્ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્ ॥

વિતસ્તાં ચ સમાસાદ્ય સન્તર્પ્ય પિતૃદેવતાઃ ।
નરઃ ફલમવાપ્નોતિ વાજપેયસ્ય ભારત ॥

કાશ્મીરષ્વેવ નાગસ્ય ભવનં તક્ષકસ્ય ચ ।
વિતસ્તાખ્યમિતિ ખ્યાતં સર્વપાપપ્રમોચનમ્ ॥

તત્રસ્નાત્વા નરો નૂનં વાજપેયમવાપ્નુયાત્ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા ગચ્છેચ્ચ પરમાં ગતિમ્ ॥

તતો ગચ્છેત મલદાં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતામ્ ।
પશ્ચિમાયાં તુ સન્ધ્યાયામુપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ ॥

ચરું સપ્તાર્ચિષે રાજન્યથાશક્તિ નિવેદયેત્ ।
પિતૄણામક્ષયં દાનં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ॥

ઋષયઃ પિતરો દેવા ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ ।
ગુહ્યકાઃ કિન્નરા યક્ષાઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરા નરાઃ ॥

રાક્ષસા દિતિજા રુદ્રા બ્રહ્મા ચ મનુજાધિપ ।
નિયતઃ પરમાં દીક્ષામાસ્થાયાબ્દસહસ્રિકીમ્ ॥

વિષ્ણોઃ પ્રસાદનં કુર્વંશ્ચરું ચ શ્રપયંસ્તથા ।
સપ્તભિઃ સપ્તભિશ્ચૈવ ઋગ્ભિસ્તુષ્ટાવ કેશવમ્ ॥

દદાવષ્ટગુણૈશ્વર્યં તેષાં તુષ્ટસ્તુ કેશવઃ ।
યથાભિલષિતાનન્યાન્કામાન્દત્વા મહીપતે ॥

તત્રૈવાન્તર્દધે દેવો વિદ્યુદભ્રેષુ વૈ યથા ।
નામ્ના સપ્તચરું તેન ખ્યાતં લોકેષુ ભારત ॥

ગવાં શતસહસ્રેણ રાજસૂયશતેન ચ ।
અશ્વમેધસહસ્રેણ શ્રેયાન્સપ્તાર્ચિષે ચરુઃ ॥

તતો નિવૃત્તો રાજેન્દ્ર રુદ્રં પદમથાવિશેત્ । અર્ચયિત્વામહાદેવમશ્વમેધફલં લભેત્ ।

મણિમન્તં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ।
એકરાત્રોપિતો રાજન્નગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

અથ ગચ્છેત રાજેન્દ્ર દેવિકાં લોકવિશ્રુતમ્ ।
પ્રસૂતિર્યત્ર વિપ્રાણાં શ્રૂયતે ભરતર્ષભ ॥

ત્રિશૂલપાણએઃ સ્થાનં ચ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
દેવિકાયાં નરઃ સ્નાત્વા સમભ્યર્ચ્ય મહેશ્વરમ્ ॥

યથાશક્તિ ચરું તત્ર નિવેદ્ય ભરતર્ષભ ।
સર્વકામસમૃદ્ધસ્ય યજ્ઞસ્ય લભતે ફલમ્ ॥

કામાખ્યં તત્ર રુદ્રસ્ય તીર્થં દેવનિષેવિતમ્ ।
તત્રસ્નાત્વા નરઃ ક્ષિપ્રં સિદ્ધિં પ્રાપ્નોતિ ભારત ॥

યજનં યાજનં ચૈવતથૈવ બ્રહ્મબાલુકમ્ ।
પુષ્પામ્ભશ્ચ ઉપસ્પૃશ્ય ન શોચેન્મરણં ગતઃ ॥

અર્ધયોજનવિસ્તારાં પઞ્ચયોજનમાયતામ્ ।
એતાં હિ દેવિકામાહુઃ પુણ્યાં દેવર્ષિસેવિતામ્ ॥

તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ દીર્ઘસત્રં યથાક્રમમ્ । તત્ર બ્રહ્માદયો દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષપઃ ।
દીર્ઘસત્રમુપાસન્તે દીક્ષિતા નિયતવ્રતાઃ ॥

ગમનાદેવ રાજેન્દ્ર દીર્ઘસત્રમરિન્દમ ।
રાજસૂયાશ્વમેધાભ્યાં ફલં પ્રાપ્નોતિ ભારત ॥

તતો વિનશનં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
ગચ્છત્યન્તર્હિતા યત્રમેરુપૃષ્ઠે સરસ્વતી ॥

ચમસેઽથ શિવોદ્ભેદે નાગોદ્ભેદે ચ દૃશ્યતે । તત્ર સ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર દ્યોતતે શશિવત્વદા ।
સ્નાત્વા તુ ચમસોદ્ભેદે અગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

શિવોદ્ભેદે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફંલ લભેત્ ।
નાગોદ્ભેદે નરઃ સ્નાત્વા નાગલોકમવાપ્નુયાત્ ॥

શશયાનં ચ રાજેન્દ્રતીર્થમાસાદ્ય દુર્લભમ્ ।
શતરૂપપ્રતિચ્છન્નાઃ પુષ્કરા યત્ર ભારત ॥

સરસ્વત્યાં મહારાજ શતં સંવત્સરં ચ તે ।
દૃશ્યન્તે ભરતશ્રેષ્ઠ વૃત્તાં વૈ કાર્તિકીં સદા ॥

તત્રસ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર દ્યોતતે શશિવત્સદા ।
ગોસહસ્રફલં ચૈવ પ્રાપ્નુયાદ્ભરતર્ષભ ॥

કુમારકોટીમાસાદ્ય નિયતઃ કુરુનન્દન ।
તત્રાભિષેકં કુર્વીત પિતૃદેવાર્ચને રતઃ ॥

ગવામયુતમાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ।
તતો ગચ્છેત ધર્મજ્ઞ રુદ્રકોટિં સમાહિતઃ ॥

પુરા યત્ર મહારાજ મુનિકોટિઃ સમાગતા ।
હર્ષેણ મહતાઽવિષ્ટા રુદ્રદર્શનકાઙ્ક્ષયા ॥

અહમ્પૂર્વમહમ્પૂર્વં દ્રક્ષ્યામિ વૃષભધ્વજમ્ ।
એવં સમ્પ્રસ્થિતા રાજન્નૃષયઃ કિલ ભારત ॥

તતો યોગીશ્વરેણાપિ યોગમાસ્થાય ભૂપતે ।
તેષાં મન્યુપ્રણાશાર્થમૃષીણાં ભાવિતાત્મનામ્ ॥

સ્રષ્ટા કોટીસ્તુ રુદ્રાણામૃષીણામગ્રતઃ સ્થિતા ।
મયા પૂર્વતરં દૃષ્ટ ઇતિતે મેનિરે પૃથક્ ॥

તેષાં તુષ્ટો મહાદેવો મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ ।
ભક્ત્યા પરમયા રાજન્વરં તેષાં પ્રદિષ્ટવાન્ ॥

અદ્યપ્રભૃતિ યુષ્માકં ધર્મવૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ।
તત્રસ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર રુદ્રકોટ્યાં નરઃ શુચિઃ ॥

અશ્વમેધમવાપ્નોતિ કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્ ।
તતો ગચ્છેત રાજેન્દ્ર સન્ગમં લોકવિશ્રુતમ્ ॥

સરસ્વત્યા મહાપુણ્યં કેશવં સમુપાસતે ।
યત્રબ્રહ્માહયો દેવા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ॥

અભિગચ્છન્તિ રાજેન્દ્ર ચૈત્રશુક્લચતુર્દશીમ્ । તત્રસ્નાત્વા નરવ્યાઘ્ર વિન્દેદ્બહુસુવર્ણકમ્ ।
સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા બ્રહ્મલોકં ચ ગચ્છતિ ॥

ઋષીણાં યત્ર સત્રાણિ સમાપ્તાનિ નરાધિપ । તત્રાવસાનમાસાદ્ય ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।