મહાભારત · અધ્યાય 3.79
ધનઞ્જયોત્સુકાસ્તે તુ વને તસ્મિન્મહારથાઃ ।
ન્યવસન્ત મહાભાગા દ્રૌપદ્યા સહ કૃષ્ણયા ॥
ધનં જયોત્સુકાનાં તુ ભ્રાતૄણાં કૃષ્ણયા સહ ।
શ્રુત્વા વાક્યાનિ વિમના ધર્મરાજોપ્યજાયત ॥
અથાપશ્યન્મહાત્માનં દેવર્ષિં તત્ર નારદમ્ ।
દીપ્યમાનં શ્રિયા બ્રાહ્મ્યા દીપ્તાગ્નિસમતેજસમ્ ॥
તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય ભ્રાતૃભિઃ સહ ધર્મરાટ્ ।
પ્રત્યુત્થાય યથાન્યાયં પૂજાં ચક્રે મહાત્મને ॥
સ તૈઃ પરિવૃતઃ શ્રીમાન્ભ્રાતૃભિઃ કુરુસત્તમઃ ।
વિબભાવતિદીપ્તૌજા દેવૈરિવ શતક્રતુઃ ॥
યથા ચ વેદાન્સાવિત્રી યાજ્ઞસેની તથા પતીન્ ।
ન જહૌ ધર્મતઃ પાર્થાન્મેરુમર્કપ્રભા યથા ॥
અર્ધ્યં પાદ્યમથાનીય ત્વભ્યવાયદચ્યુતઃ ।
નારદસ્તુ મહાતેજાઃ સ્વસ્ત્યસ્ત્વિત્યભ્યભાષત ॥
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા દૃષ્ટ્વા દેવર્ષિસત્તમમ્ ।
યથાર્હં પૂજયામાસ વિધિવત્કુરુનન્દનઃ ॥
પ્રતિગૃહ્ય ચ તાં પૂજાં નારદો ભગવાનૃષિઃ ।
આશ્વાસયદ્ધર્મસુતં યુક્તરૂપમિવાનઘ ॥
ઉવાચ ચ મહાત્માનં ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
બ્રૂહિ ધર્મભૃતાં શ્રેષ્ઠ કેનાર્થઃ કિં દદાનિ તે ॥
અથ ધર્મસુતો રાજા પ્રણમ્ય ભ્રાતૃભિઃ સહ ।
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા નારદં દેવસમ્મિતમ્ ॥
ન્વયિ તુષ્ટે મહાભાગ સર્વલોકાભિપૂજિતે ।
કૃતમિત્યેવ મન્યેઽહં પ્રસાદાત્તવ સુવ્રત ॥
યદિ ત્વહમનુગ્રાહ્યો ભ્રાતૃભિઃ સહિતોઽનઘ ।
સન્દેહં મે સુનિશ્રેષ્ઠ તત્વતશ્છેત્તુમર્હસિ ॥
પ્રદક્ષિણાં યઃ કુરુતે પૃથિવીં તીર્થતત્પરઃ ।
કિં ફલં તસ્ય કાર્ત્સ્ન્યેન તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥
નારદ ઉવાચ ।
શૃણુ રાજન્નવહિતો યથા ભીષ્મેણ ધીમતા ।
પુલસ્ત્યસ્ય સકાશાદ્વૈ સર્વમેતદુપશ્રુતમ્ ॥
પુરા ભાગીરથીતીરે ભીષ્મો ધર્મભૃતાંવરઃ ।
પિત્ર્યં વ્રતં સમાસ્થાય ન્યવસન્મુનિભિઃ સહ ॥
શુભે દેશે તથા રાજન્પુણ્યે દેવર્ષિસેવિતે ।
ગઙ્ગાદ્વારે મહાભાગ દેવગન્ધર્વસેવિતે ॥
સ પિતૄંસ્તર્પયામાસ દેવાંશ્ચ પરમદ્યુતિઃ ।
ઋષીંશ્ચ તર્પયામાસ વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ॥
કસ્ય ચિત્ત્વથ કાલસ્ય જપન્નેવ મહાયશાઃ ।
દદર્શાદ્ભુતસન્કાશં પુલસ્ત્યમૃષિસત્તમમ્ ॥
સ તં દૃષ્ટ્વોગ્રતપસં દીપ્યમાનમિવ શ્રિયા ।
પ્રહર્ષમતુલં લેભે વિસ્મયં પરમં યયૌ ॥
ઉપસ્થિતં મહાભાગં પૂજયામાસ ભારત ।
ભીષ્મો ધર્મભૃતાં શ્રેષ્ઠો વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ॥
શિરસા ચાઘમાદાય શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ ।
નામ સન્કીર્તયામાસ તસ્મિન્બ્રહ્મર્ષિસત્તમે ॥
ભીષ્મોઽહમસ્મિ ભદ્રં તે દાસોઽસ્મિ તવ સુવ્રત ।
તવ સન્દર્શનાદેવ મુક્તોઽહં સર્વકિલ્વપૈઃ ॥
રએવમુક્ત્વા મહારાજ ભીષ્મો ધર્મભૃતાંવરઃ ।
વાગ્યતઃ પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વાતૂષ્ણીમાસીદ્યુધિષ્ઠિર ॥
તં દૃષ્ટ્વા નિયમેનાથ સ્વાધ્યાયામ્નાયકર્શિતમ્ ।
ભીષ્મં કુરુકુલશ્રેષ્ઠં મુનિઃ પ્રીતમનાઽભવત્ ॥
તતઃ સ મધુરેણાથ સ્વરેણ સુમહાતપાઃ । ઉવાચ વાક્યં ધર્મજ્ઞઃ પુલસ્ત્યઃ પ્રીતમાનસઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0