મહાભારત · અધ્યાય 3.67

માં ચેદિચ્છસિ જીવન્તીં માતઃ સત્યં બ્રવીમિતે ।
નલસ્ય નરવીરસ્ય યતસ્વાનયને પુનઃ ॥

દમયન્ત્યા તથોક્તા તુ સા દેવી ભૃશદુઃખિતા ।
બાષ્પેણાપિહિતા રાજ્ઞી નોત્તરં કિઞ્ચિદબ્રવીત્ ॥

તદવસ્થાં તુ તાં દૃષ્ટ્વા સર્વમન્તઃપુરં તદા ।
હાહાભૂતમતીવાસીદ્ભૃશં ચ પ્રરુરોદ હ ॥

તતો ભીમં મહારાજં ભાર્યા વચનામબ્રવીત્ ।
દમયન્તી નૃપ ભૃશં ભર્તારમનુશોચતિ ॥

અપકૃષ્ય ચ લજ્જાં સા સ્વયમુક્તવતી વિભો ।
પ્રયતન્તુ તવપ્રેષ્યાઃ પુણ્યશ્લોકસ્ય દર્શને ॥
બૃહદશ્વ ઉવાચ ।

તયાપ્રયોદિતો રાજા બ્રાહ્મણાન્વશવર્તિનઃ ।
પ્રાશ્થાપયદ્દિશઃ સર્વા યતધ્વં નલદર્શને ॥

તતો વિદર્ભાધિપતેર્નિયોગાદ્બ્રાહ્મણાસ્તદા ।
દમયન્તીમથાપૃચ્છ્ય પ્રસ્થિતાસ્તે તથાઽવ્રુવન્ ॥

અથ તાનબ્રવીદ્ભૈમી સર્વરાષ્ટ્રેષ્વિદં વચઃ ।
બ્રૂત વૈ જનસંસત્સુ તત્રતત્ર પુનઃ પુનઃ ॥

ક્વનુ ત્વં કિતવ ચ્છિત્ત્વા વસ્ત્રાર્ધં પ્રસ્થિતો મમ ।
ઉત્સૃજ્ય વપિને સુપ્તામનુરક્તાં પ્રિયાં પ્રિય ॥

સા વૈ યથા ત્વયા દૃષ્ટા તથાઽસ્તે ત્વત્પ્રતીક્ષિણી ।
દહ્યમાના ભૃશં બાલા વસ્ત્રાર્ધેનાભિસંવૃતા ॥

તસ્યા રુદન્ત્યાઃ સતતં તેન શોકેન પાર્થિવ ।
પ્રસાદં કુરુ વૈ દેવ પ્રતિવાક્યં વદસ્વ ચ ॥

એવમન્યચ્ચ વક્તવ્યં કૃપાં કુર્યાદ્યથા મયિ ।
વાયુના ધૂયમાનો હિ વનં દહતિ પાવકઃ ॥

ભર્તવ્યા રક્ષણીયા ત્વ પત્ની પત્યા હિ નિત્યદા ।
તન્નષ્ટમુભયં કસ્માદ્ધર્મજ્ઞસ્ય સતસ્તવ ॥

ખ્યાતઃ પ્રાજ્ઞઃ કુલીનશ્ સાનુક્રોશો ભવાન્સદા ।
સંવૃત્તો નિરનુક્રોશઃ શઙ્કે મદ્ભાગ્યસન્ક્ષયાત્ ॥

તત્કુરુષ્વ નરવ્યાઘ્ર દયાં મયિ નરર્પભ ।
આનૃશંસ્યં પરો ધર્મસ્ત્વત્ત એવ હિ મે શ્રુતઃ ॥

એવમ્બ્રુવાણાન્યદિ વઃ પ્રતિબ્રૂયાદ્ધિ કશ્ચન ।
સ નરઃ સર્વથા જ્ઞેયઃ કશ્ચાસૌ ક્વનુ વર્તતે ॥

યશ્ચૈવં વચનં શ્રુત્ય્વા બૂયાત્પ્રતિવચો નરઃ ।
તદાદાય વચસ્તસ્ય મમાવેદ્યં દ્વિજોત્તમાઃ ॥

યથા ચ વો ન જાનીયાચ્ચરતો ભીમશાસનાત્ ।
પુનરાગમનં ચેહ તથા કાર્યમતન્દ્રિતૈઃ ॥

યદિ વાઽસૌ સમૃદ્ધઃ સ્યાદ્યદિ વાઽપ્યધનો ભવેત્ ।
યદિઽવાપ્યસમર્થઃ સ્યાજ્જ્ઞેયમસ્ય ચિકીર્ષિતમ્ ॥

એવમુક્તાસ્ત્વગચ્છંસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વતો દિશમ્ ।
નલં મૃગયિતું રાજંસ્તદા વ્યસનિનં તથા ॥

તે પુરાણિ સરાષ્ટ્રાણિ ગ્રામાન્ધોપાંસ્તથાઽશ્રમાન્ ।
અન્વેષન્તો નલં રાજન્નાધિજગ્મુર્દવિજાતયઃ ॥

તચ્ચ વાક્યં તથા સર્વેતત્રતત્ર વિશામ્પતે । શ્રાવયાઞ્ચક્રિરે વિપ્રા દમયન્ત્યા યથેરિતમ્ ॥