મહાભારત · અધ્યાય 3.66

વિદર્ભરાજો ધર્માત્મા ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
સુતેયં તસ્ય કલ્યાણી દમયન્તીતિ વિશ્રુતા ॥

રાજા તુ નૈષધો નામ વીરસેનસુતો નલઃ ।
ભાર્યેયં તસ્ય કલ્યાણી પુણ્યશ્લોકસ્ય ધીમતઃ ॥

સ દ્યૂતેન જિતો ભ્રાત્રા હૃતરાજ્યો મહામનાઃ ।
દમયન્ત્યા ગતઃ સાર્ધં ન પ્રાજ્ઞાયત કસ્યચિત્ ॥

તે વયં દમયન્ત્યર્થે ચરામઃ પૃથિવીમિમામ્ ।
સેયમાસાદિતા બાલા તવ દેવિ નિવેશને ॥

અસ્યા રૂપેણ સદૃશી માનુષી ન હિ વિદ્યતે ।
અસ્યા હ્યેષ ભ્રુવોર્મધ્યે સહજઃ પિપ્લુરુત્તમઃ ॥

શ્યામાયાઃ પદ્મસન્કાશો લક્ષિતોઽન્તર્હિતો મયા ।
મલેન સંવૃતોહ્યસ્યાશ્છન્નોઽભ્રેણેવ ચન્દ્રમાઃ ॥

ચિહ્નભૂતો વિભૂત્યર્થમયં ધાત્રા વિનિર્મિતઃ ।
પ્રતિપત્કલુષેવેન્દોર્લેખા નાતિવિરાજતે ॥

ન ચાસ્યા નશ્યતે રૂપં વપુર્મલસમાચિતમ્ ।
અસંસ્કૃતમપિ વ્યક્તં ભાતિ કાઞ્ચનસન્નિભમ્ ॥

અનેન વપુષા બાલા પિપ્લુનાઽનેન સૂચિતા ।
લક્ષિતેયં મયા દેવી પિહિતોઽગ્નિરિવોષ્મણા ॥
બૃહદશ્વ ઉવાચ ।

તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય સુદેવસ્ય વિશામ્પતે ।
સુનન્દા શોધયામાસ પિપ્લુપ્રચ્છાદનં મલમ્ ॥

સ મલેનાપકૃષ્ટન પિપ્લુસ્તસ્યા વ્યરોચત ।
દમયન્ત્યા યથા વ્યભ્રે નભસીવ નિશાકરઃ ॥

પિપ્લું દૃષ્ટ્વા સુનન્દા ચ રાજમાતા ચ ભારત ।
રુદન્ત્યૌ તાં પરિષ્વજ્યમુહૂર્તમિવ તસ્થતુઃ ॥

ઉત્સૃજ્ય બાષ્પં શનકૈ રાજમાતેદમબ્રવીત્ ।
ભગિન્યા દુહિતા મેઽસિ પિપ્લુનાનેન સૂચિતા ॥

અહં ચ તવ માતા ચ રાજન્યસ્ય મહાત્મનઃ ।
સુતે દશાર્ણાધિપતેઃ સુદામ્નશ્ચારુદર્શને ॥

ભીમસ્ય રાજ્ઞઃ સા દત્તા વીરબાહોરહં પુનઃ ।
ત્વં તુ જાતા મયા દૃષ્ટા દશાર્ણેષુ પિતુર્ગૃહે ॥

યથૈવ તે પિતુર્ગેહં તથેદમપિ ભામિતિ ।
યથૈવ ચ મમૈશ્વર્યં દમયન્તિ તથા તવ ॥

તાં પ્રહૃષ્ટેન મનસા દમયન્તી વિશામ્પતે ।
પ્રણમ્ય માતુર્ભગિનીમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥

અજ્ઞાયમાનાઽપિસતી સુખમસ્મ્યુષિતા ત્વયિ ।
સર્વકામૈઃ સુવિહિતા રક્ષ્યમાણા સદા ત્વયા ॥

સુખાત્સુખતરો વાસો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
ચિરવિપ્રોષિતાં માતર્મામનુજ્ઞાતુમર્હસિ ॥

દારકૌ ચ હિ મે નીતૌ વસતસ્તત્ર બાલકૌ ।
પિત્રા વિહીનૌ શોકાર્તૌ મયા ચૈવ કથં નુ તૌ ॥

યદિ ચાપિ પ્રિયં કિઞ્ચિન્મયિ કર્તુમિહેચ્છસિ ।
વિદર્ભાન્યાતુમિચ્છામિ શીઘ્રં મે યાનમાદિશ ॥

બાઢમિત્યેવ તામુક્ત્વા હૃષ્ટ્વા માતૃષ્વસા નૃપ ।
ગુપ્તાં બલેન મહતા પુત્રસ્યાનુમતે તતઃ ॥

પ્રાસ્થાપયદ્રાજમાતા શ્રીમતીં નરવાહિના ।
યાનેન ભરતશ્રેષ્ઠ સ્વન્નપાનપરિચ્છદામ્ ॥

તતઃ સા નચિરાદેવ વિદર્ભાનગમચ્છુભા ।
તાં તુ બન્ધુજનઃ સર્વઃ પ્રહૃષ્ટઃ સમપૂજયત્ ॥

સર્વાન્કુશલિનો દૃષ્ટ્વા બાન્ધવાન્દારકૌ ચ તૌ ।
માતરં પિતરં ચોભૌ સર્વં ચૈવ સખીજનમ્ ॥

દેવતાઃ પૂજયામાસ બ્રાહ્મણાંશ્ચ યશસ્વિની ।
પરેણ વિધિના દેવી દમયન્તી વિશામ્પતે ॥

અતર્પયત્સુદેવં ચ ગોસહસ્રેણ પાર્થિવઃ ।
પ્રીતો દૃષ્ટ્વૈવ તનયાં ગ્રામેણ દ્રવિણેન ચ ॥

સા વ્યુષ્ટા રજનીં તત્રપિતુર્વેશ્મનિ ભામિની । વિશ્રાન્તા માતરં રાજન્નિદં વચનમબ્રવીત્ ॥