મહાભારત · અધ્યાય 3.315
તતસ્તે યક્ષવચનાદુદતિષ્ઠન્ત પાણ્ડવઃ ।
ક્ષુત્પિપાસે ચ સર્વેષાં ક્ષણેન વ્યપગચ્છતામ્ ॥
યુધિષ્ઠિ ઉવાચ ।
સરસ્યેકેન પાદેન તિષ્ઠન્તમપરાજિતમ્ ।
પૃચ્છામિ કો ભવાન્દેવો ન મે યક્ષો મતો ભવાન્ ॥
બસૂનાં વા ભવાનેકો રુદ્રાણામથવા ભવાન્ ।
અથવા મરુતાં શ્રેષ્ઠો વજ્રી વા ત્રિદશેશ્વરઃ ॥
મમ હિ ભ્રાતર ઇમે સહસ્રશતયોધિનઃ ।
તં યોધં ન પ્રપશ્યામિ યેન સર્વે નિપાતિતાઃ ॥
સુખં પ્રતિ પ્રબુદ્દાનામિન્દ્રિયાણ્યુપલક્ષયે ।
સ ભવાન્સુહૃદોસ્માકમથવા નઃ પિતા ભવાન્ ॥
યક્ષ ઉવાચ ।
અહન્તે જનકસ્તાત ધર્મો મૃદુપરાક્રમ ।
ત્વાં રદિદૃક્ષુરનુપ્રાપ્તો વિદ્ધિ માં ભરતર્ષભ ॥
યશઃ સત્યન્દમઃ શૌચમાર્જવં હ્રીરચાપલમ્ ।
દાનં તપો બ્રહ્મચર્યમિત્યેતાસ્તનવો મમ ॥
અહિંસા સમતા શાન્તિસ્તપઃ શૌચમમત્સરઃ ।
દ્વારાણ્યેતાનિ મે વિદ્ધિ પ્રિયો હ્યસિ સુતો મમ ॥
દિષ્ટ્યા પઞ્ચસુ રક્તોસિ દિષ્ટ્યા તે ષટ્રપદી જિતા ।
દ્વે પૂર્વે મધ્યમે દ્વે ચ દ્વે શાન્તે સામ્પરાયિકે ॥
ધ્રમોઽહમિતિ ભદ્રં તે જિજ્ઞાસુસ્ત્વામિહાગતઃ ।
આનૃશંસ્યેન તુષ્ટોસ્મિ વરં દાસ્યામિ તેઽનઘ ॥
વરં વૃણીષ્વ રાજેન્દ્રદાતા હ્યસ્મિ તવાનઘ ।
યે હિ મે પુરુષા ભક્તા ન તેષામસ્તિ દુર્ગતિઃ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।
અરણી તુ હૃતાયસ્ય મૃગેણ વદતાંવર ।
તસ્યાગ્નયો ન લુપ્યેરન્પ્રથમોઽસ્તુ વરો મમ ॥
ધર્મ ઉવાચ ।
આરણેયમિદં તસ્ય બ્રાહ્મણસ્ય હૃતં મયા ।
મૃગવેષેણ કૌન્તેય જિજ્ઞાલાર્થં તવાનઘ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
દદાનીત્યેવ ભગવાનુત્તરં પ્રત્યપદ્યત ।
અન્યં વરય ભદ્રં તે વરં ત્વમમરોપમ ॥
યુધિષ્ટિર ઉવાચ ।
વર્ષાણિ દ્વાદશારણ્યે ત્રયોદશમુપસ્થિતમ્ ।
તત્રનો નાભિજાનીયુર્વસતો મનુજાઃ ક્વચિત્ ॥
દદાનીત્યેવ ભગવાનુત્તરં પ્રત્યપદ્યત ।
ભૂયશ્ચાશ્વાસયામાસ કૌન્તેયં સત્યવિક્રમમ્ ॥
યદ્યપિ સ્વેન રૂપેણ ચરિષ્યથ મહીમિમામ્ ।
ન વો વિજ્ઞાસ્યતે કશ્ચિત્રિષુ લોકેષુ ભારત ॥
વર્ષન્ત્રયોદશમિદં મત્પ્રસાદાત્કુરૂદ્વહાઃ ।
વિરાટનગરે ગૂઢા અવિજ્ઞાતાશ્ચરિષ્યથ ॥
યદ્વઃ સન્કલ્પિતં રૂપં મનસા યસ્ યાદૃશમ્ ।
તાદૃશં તાદૃશં સર્વે છન્દતો ધારયિષ્યથ ॥
અરણીસહિતં ભાણ્ડં બ્રાહ્મણાય પ્રયચ્છત ।
જિજ્ઞાસાર્થં મયા હ્યેતદાહૃતમ્મૃગરૂપિણા ॥
પ્રવૃણીષ્વાપરં સૌમ્ય વરમિષ્ટં દદાનિ તે ।
ન તૃપ્યામિ નરશ્રેષ્ઠ પ્રયચ્છન્વૈ વરાંસ્તથા ॥
તૃતીયં ગૃહ્યતાં પુત્ર વરમપ્રતિમં મહત્ ।
ત્વં હિ મત્પ્રભવો રાજન્વિદુરશ્ચમમાંશજઃ ॥
જુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।
દેવદેવો મયા દૃષ્ટો ભવાન્સાક્ષાત્સનાતનઃ ।
યં દદાસિ વરં તુષ્ટસ્તં ગ્રહીષ્યામ્યહં પિતઃ ॥
જયેયં લોભમોહૌ ચ ક્રોધં ચાહં સદા વિભો ।
દાને તપસિ સત્યે ચ મનો મે સતતં વેત્ ॥
ધર્મ ઉવાચ ।
રૌપપન્નો ગુણૈરેતૈઃ સ્વભાવેનાસિ પાણ્ડવ ।
ભવાન્ધર્મઃ પુનશ્ચૈવ યથોક્તં તે ભવિષ્યતિ ॥
વૈશંવાયન ઉવાચ ।
ઇત્યુક્ત્વાન્તઽર્દધે ધર્મો ભગબાઁલ્લોકભાવનઃ ।
સમેતાઃ પાણ્ડવાશ્ચૈવ સુખસુપ્તા મનસ્વિનઃ ॥
ઉપેત્યચાશ્રમં વીરાઃ સર્વ એવ ગતક્લમાઃ ।
આરણેયં દદુસ્તસ્મૈ બ્રાહ્મણાય તપસ્વિને ॥
ઇદં સમુત્થાનસમાગતં મહ- ત્પિતુશ્ચપુત્રસ્ય ચ કીર્તિવર્ધનમ્ ।
પઠન્નરઃ રસ્યાદ્વિજિતેન્દ્રિયો વશી સપુત્રપૌત્રઃ શતપર્ષભાગ્ભવેત્ ॥
ન ચાપ્યધર્મે ન સુહૃદ્વિભેદને પરસ્વહારે પરદારમર્શને ।
કદર્યભાવે ન રમેનેમનઃ સદા નૃણાં સદાખ્યાનમિદં વિજાનતામ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0