મહાભારત · અધ્યાય 3.269

સરોષરાગોપહતેન વલ્ગુના સરાગનેત્રેણ નતોન્નતભ્રુવા ।
મુખેન વિસ્ફૂર્ય સુવીરરાષ્ટ્રપં તતોઽબ્રવીત્તં દ્રુપદાત્મજા પુનઃ ॥

યશસ્વિનસ્તીક્ષ્ણવિષાન્મહારથા- નભિબ્રુવન્મૂઢ ન લજ્જસે કથમ્ ।
મહેન્દ્રકલ્પાન્નિરતાન્સ્વકર્મસુ સ્તિતાન્સમૂહેષ્વપિ યક્ષરક્ષસામ્ ॥

ન કિઞ્ચિદાર્યાઃ પ્રવદન્તિ પાપં વનેચરંવા ગૃહમેધિનં વા ।
તપસ્વિનં સમ્પરિપૂર્ણવિદ્યં ભજન્તિ ચૈવં સુનરાઃ સુવીર ॥

અહં તુ મન્યે તવ નાસ્તિ કશ્ચિ- દેતાદૃશે ક્ષત્રિયસન્નિવેશે ।
યસ્ત્વદ્ય પાતાલમુખે પતન્તં પાણૌ ગૃહીત્વા પ્રતિસંહરેત ॥

નાગં પ્રમિન્નં ગિરિકૂટકલ્પ- મુપત્યકાં હૈમવતીં ચરન્તમ્ ।
દણ્ડીવ યૂથાદપસેધસિ ત્વં યો જેતુમાશંસસિ ધર્મરાજમ્ ॥

બાલ્યાત્પ્રસુપ્તસ્ય મહાબલસ્ય સિંહસ્ પક્ષ્માણિ મુખાલ્લુનાસિ ।
પદા સમાહત્ય પલાયમાનઃ ક્રુદ્ધં યદા દ્રક્ષ્યસિ ભીમસેનમ્ ॥

મહાબલં ઘોરતરં પ્રવૃદ્ધં જાતં હરિં પર્વતકન્દરેષુ ।
પ્રસુપ્તમુગ્રં પ્રપદેન હંસિ યઃ ક્રુદ્ધમાયોત્સ્યસિ જિષ્ણુમુગ્રમ્ ॥

કૃષ્ણોરગૌ તીક્ષ્ણમુખૌ દ્વિજિહ્વૌ મત્તઃ પદા ક્રામસિ પુચ્છદેશે ।
યઃ પાણ્ડવાભ્યાં પુરુષોત્તમાભ્યાં જઘન્યજાભ્યાં પ્રયુયુત્સસે ત્વમ્ ॥

યથા ચ વેણુઃ કદલી નલો વા ફલન્ત્યભાવાય ન ભૂતયેઽત્મનઃ ।
તથૈવ માં તૈઃ પરિરક્ષ્યમાણા- માદાસ્યસે કર્કટકીવ ગર્ભમ્ ॥
જયદ્રથ ઉવાચ ।

જાનામિ કૃષ્ણે વિદિતં મમૈત- દ્યથાવિધાસ્તે નરદેવપુત્રાઃ ।
ન ત્વેવમેતેન વિભીષણેન શક્યા વયં ત્રાસયિતું ત્વયાઽદ્ય ॥

વયં પુનઃ સપ્તદશેષુ કૃષ્ણે કુલેષુ સર્વેઽનવમેષુ જાતાઃ ।
ષડ્ભ્યો ગુણેભ્યોઽભ્યધિકા વિહીના ન્મન્યામહે દ્રૌપદી પાણ્ડુપુત્રાન્ ॥

સા ક્ષિપ્રમાતિષ્ઠ ગજં રથં વા ન વાક્યમાત્રેણ વયં હિ શક્યાઃ ।
આશંસ વા ત્વં કૃપણં વદન્તી સૌવીરરાજસ્ય પુનઃ પ્રસાદમ્ ॥
દ્રૌપદ્યુવાચ ।

મહાબલા કિન્ત્વિહ દુર્બલેવ સૌવીરરાજસ્ય મતાઽહમસ્મિ ।
નાહં પ્રમાથાદિહ સમ્પ્રતીતા સૌવીરરાજં કૃપણં વદેયમ્ ॥

યસ્યા હિ કૃષ્ણૌ પદવીં ચરેતાં સમાસ્થિતાવેકરથે સમેતૌ ।
ઇન્દ્રોઽપિતાં નાપહરેત્કથઞ્ચિ- ન્મનુષ્યમાત્રઃ કૃપણઃ કુતોઽન્યઃ ॥

યથા વિકીટી પરવીરઘાતી નિઘ્નન્રથસ્થો દ્વિષતાં મનાંસિ ।
મદન્તરે ત્વદ્ધ્વજિનીં પ્રવેષ્ટા વક્ષં દહન્નગ્નિરિવોષ્ણગેષુ ॥

જનાર્દનઃ સાન્ધકવૃષ્ણિવીરો મહેષ્વાસાઃ કેકયાશ્ચાપિ સર્વે ।
એતે હિ સર્વે મમ રાજપુત્રાઃ પ્રહૃષ્ટરૂપાઃ પદવીં ચરેયુઃ ॥

મૌર્વીવિસૃષ્ટાઃ સ્તનયિત્નુઘોષા ગાણ્ડીવમુક્તાસ્ત્વતિવેગવન્તઃ ।
હસ્તં સમાહત્ય ધનઞ્જયસ્ય ભીમાઃ શબ્દં ઘોરતરં નદનતિ ॥

ગાણ્ડીવમુક્તાંશ્ચ મહાશરૌઘાન્ પતઙ્ગસઙ્ઘાનિવ શીઘ્રવેગાન્ ।
યદા દ્રષ્ટાસ્યર્જુનં વીર્યશાલિનં તદા સ્વબુદ્ધિં પ્રતિનિન્દિતાસિ ॥

સશઙ્ખઘોષઃ સતલત્રઘોષો ગાણ્ડીવધન્વા મુહુરુદ્વહંશ્ચ ।
યદા શરાનર્પયિતા તવોરસિ તદા મનસ્તે કિમિવાભવિષ્યત્ ॥

ગદાહસ્તં ભીમમભિદ્રવન્તં માદ્રીપુત્રૌ સમ્પતન્તૌ દિશશ્ચ ।
અમર્ષજં ક્રોધવિષં વમન્તૌ દૃષ્ટ્વા ચિરં તાપમુપૈષ્યસેઽધમ ॥

યથા વાઽહં નાતિચરે કથઞ્ચિ- ત્પતીન્મહાર્હાન્મનસાઽપિજાતુ ।
તેનાદ્ય સત્યેન વશીકૃતન્ત્વાં દ્રષ્ટાસ્મિ પાર્થૈઃ પરિકૃષ્યમાણમ્ ॥

ન સમ્ભ્રમં ગન્તુમહં હિ શક્ષ્યે ત્વયા નૃશંસેન વિકૃષ્યમાણા ।
સમાગતાઽહં હિ કુરુપ્રવીરૈઃ પુનર્વનં કામ્યકમાગતાઽસ્મિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ઇત્યેવમુક્તસ્તુ સ સિન્ધુનાથ- સ્તાં દ્રૌપદીમાહવિશાલનેત્રામ્ ।
આરુહ્યતામાશુ રથં મદીયં મા ત્વાં વલાદ્દૌપદિકર્ષયેહમ્ ॥

સા તાનનુપ્રેક્ષ્ય વિશાલનેત્રા જિઘૃક્ષમાણાનવભર્ત્સયન્તી ।
પ્રોવાચ મા મા સ્પૃશતેતિ ભીતા ધૌમ્યં પ્રચુક્રોશ પુરોહિતં સા ॥

જગ્રાહ તામુત્તરવસ્ત્રદેશે જયદ્રથસ્તં સમવાક્ષિપત્સા ।
તયા સમાક્ષિપ્તતનુઃ સ પાપઃ પપાત શાખીવ નિકૃત્તમૂલઃ ॥

પ્રગૃહ્યમાણા તુ મહાજવેન મુહુર્વિનિઃશ્વસ્ય ચ રાજપુત્રી ।
સા મૃષ્યમાણા રથમારુરોહ ધૌમ્યસ્ય પાદાવભિવાદ્ય કૃષ્ણા ॥
ધૌમ્ય ઉવાચ ।

નેયં શક્યા ત્વયા નેતુમવિજિત્ય મહારથાન્ ।
ધર્મં ક્ષત્રસ્ પૌરાણમવેક્ષસ્વ જયદ્રથ ॥

ક્ષુદ્રં કૃત્વાફલમ્પાપં ત્વં પ્રાપ્સ્યસિ ન સંશયઃ ।
આસાદ્ય પાણ્ડવાન્વીરાન્ધર્મરાજપુરોગમાન્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ઇત્યુક્તવાહ્રિયમાણાં તાં રાજપુત્રીં યશસ્વિનીમ્ । અન્વગચ્છત્તદા ધૌમ્યઃ પદાતિગણમધ્યગઃ ॥