મહાભારત · અધ્યાય 3.263

વસત્સ્વેવં વને તેષુ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
રમમાણએષુ ચિત્રાબિઃ કથાભિર્મુનિભિઃ સહ ॥

સૂર્યદત્તાક્ષયાન્નેન કૃષ્ણાયા ભોજનાવધિ । બ્રાહ્મણાંસ્તર્પમાણેષુ યે ચાન્નાર્થમુપાગતાઃ ।
આરણ્યાનાં મૃગાણાં ચ માંસૈર્નાનાવિધૈરપિ ॥

ધાર્તરાષ્ટ્રા દુરાત્માનઃ સર્વે દુર્યોધનાદયઃ ।
કથં તેષ્વન્વવર્તન્ત પાપાચારા મહામુને ॥

દઃશાસનસ્ય કર્ણસ્ય શકુનેશ્ચ મતે સ્થિતાઃ ।
એતદાચક્ષ્વ ભગવન્વૈશમ્પાયન પૃચ્છતઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શ્રુત્વા તેષાં તથા વૃત્તિં નગરે વસતામિવ ।
દુર્યોધનો મહારાજ તેષુ પાપમરોચયત્ ॥

તથા તૈર્નિકૃતિપ્રજ્ઞૈઃ કર્ણદુઃશાસનાદિભિઃ ।
નાનોપાયૈરધં તેષુ ચિન્તયત્સુ દુરાત્મસુ ॥

અભ્યાગચ્છત્સ ધર્માત્મા તપસ્વી કસુમહાયશાઃ ।
શિષ્યાયુતસમોપેતો દુર્વાસા નામ કામતઃ ॥

તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય મુનિં પરમકોપનમ્ ।
સહિતો ભ્રાતૃભિઃ શ્રીમાનાતિથ્યેન ન્યમન્ત્રયત્ ॥

વિધિવત્પૂજયામાસ સ્વયં કિન્કરવત્સ્થિતઃ ।
અહાનિ કતિચિત્તત્ર તસ્થૌ સ મુનિસત્તમઃ ॥

તં ચ પર્યચરદ્રાજા દિવારાત્રમતન્દ્રિતઃ ।
દુર્યોધનો મહારાજ શાપાત્તસ્ય વિશઙ્કિતઃ ॥

ક્ષુધિતોઽસ્મિ દદસ્વાન્નં શીઘ્રં મમ નરાધિપ ।
ઇત્યુક્ત્વા ગચ્છતિ સ્નાતું પ્ર્યાગચ્ચતિ વૈ ચિરાત્ ॥

ન ભોક્ષ્યામ્યદ્યમે નાસ્તિ ક્ષુધેત્યુક્ત્વૈત્યદર્શનમ્ ।
અકસ્માદેત્ય ચ બ્રૂતે ભોજનયાસ્માંસ્ત્વરાન્વિતઃ ॥

કદાચિચ્ચ નિશીથે સ ઉત્થાય નિકૃતૌ સ્થિતઃ ।
પૂર્વવત્કારયિત્વાઽન્નં ન ભુઙ્ક્તે ગર્હયન્સ્મ સઃ ॥

વર્તમાને તથા તસ્મિન્યદા દુર્યોધનો નૃપઃ ।
વિકૃતિં નૈતિ ન ક્રોધં તદા તુષ્ટોઽભવન્મુનિઃ ॥

આહચૈનં દુરાધર્ષો વરદોઽસ્મીતિ ભારત ॥

વરં વરય ભદ્રં તે યત્તે મનસિ વર્તતે ।
મયિ પ્રીતે તુ યદ્ધર્મ્યં નાલભ્યં વિદ્યતે તવ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એતચ્છ્રુત્વા વચસ્તસ્ય મહર્ષેર્ભાવિતાત્મનઃ ।
અમન્યત પુનર્જાતમાત્માનં સ સુયોધનઃ ॥

પ્રાગેવ મન્ત્રિતં ચાસીત્કર્ણદુઃશાસનાદિભિઃ ।
યાચનીયં મુનેસ્તુષ્ટાદિતિ નિશ્ચિત્ય દુર્મતિઃ ॥

અતિહર્ષાન્વિતો રાજન્વરમેનમયાચત ।
શિષ્યૈઃ સહ મમ બ્રહ્મન્યથા જાતોઽતિથિર્ભવાન્ ॥

અસ્મત્કુલે મહારાજો જ્યેષ્ઠઃ શ્રેષ્ઠો યુધિષ્ઠિરઃ । વને વસતિ ધર્માત્મા ભ્રાતૃભિઃ પરિવારિતઃ ।
ગુણવાઞ્શીલસમ્પન્નસ્તસ્ય ત્વમતિથિર્ભવ ॥

યદા ચ રાજપુત્રી સા સુકુમારી યશસ્વિની ।
ભોજયિત્વા દ્વિજાન્સર્વાન્પતીંશ્ચ વરવર્ણિની ॥

વિશ્રાન્તા ચ સ્વયં ભુક્ત્વા સુખાસીના ભવેદ્યદા ।
તદા ત્વં તત્રગચ્છેથા યદ્યનુગ્રાહ્યતા મયિ ॥

તથા કરિષ્યે ત્વત્પ્રીત્યેત્યેવમુક્ત્વા સુયોધનમ્ ।
દુર્વાસા અપિવિપ્રેન્દ્રો યથાગતમગાત્તતઃ ॥

કૃતાર્થમપિ ચાત્માનં તદા મેને સુયોધનઃ ।
કરેણ ચ કરં ગૃહ્ય કર્ણસ્ય મુદિતો ભૃશમ્ ॥

કર્ણોપિ ભ્રાતૃસહિતમિત્યુવાચ નૃપં મુદા । દુષ્ટ્યા કામઃ સુસંવૃત્તોદિષ્ટ્યા કૌરવ વર્ધસે ।
દિષ્ટ્યા તે શત્રવો મગ્ના દુસ્તરે વ્યસનાર્ણવે ॥

દુર્વાસઃક્રોધજે વહ્નૌ પતિતાઃ પાણ્ડુનન્દનાઃ ।
સ્વૈરેવ તે મહાપાપૈર્ગતા વૈ દુસ્તરં તમઃ ॥
વૈશમ્પાયુ ઉવાચ ।

ઇત્થં તે નિકૃતિપ્રજ્ઞા રાજન્દુર્યોધનાદયઃ । હસન્તઃ પ્રીતમનસો જગ્મુઃ સ્વંસ્વં નિકેતનમ્ ॥