મહાભારત · અધ્યાય 3.242
તતસ્તે સહિતાઃ સર્વે દુર્યાધનમુપાગમન્ ।
અબ્રુવંશ્ચ મહારાજ યદૂચુઃ કૌરવં પ્રતિ ॥
ગન્ધર્વૈર્વારિતે સૈન્યે ધાર્તરાષ્ટ્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
અમર્ષપૂર્ણઃ સૈન્યાનિ પ્રત્યભાષત ભારત ॥
શાસતૈનાનધર્મજ્ઞાન્મમ વિપ્રિયકારિણઃ । યદિ પ્રક્રીડતે સર્વૈર્દેવૈઃ સહ શચીપતિઃ ।
વયમત્ર યથા પ્રીતા ક્રીડિષ્યામો નિરઙ્કુશં ॥
દુર્યોધનવચઃ શ્રુત્વા ધાર્તરાષ્ટ્રા મહાબલાઃ ।
સર્વ એવાભિસન્નદ્ધા યોધાશ્ચાપિ સહસ્રશઃ ॥
તતઃ પ્રમથ્ય સર્વાંસ્તાંસ્તદ્વનં વિવિશુર્બલાત્ ।
સિંહનાદેન મહતા પૂરયન્તો દિશો દશ ॥
તતોઽપરૈરવાર્યન્ત ગન્ધર્વૈઃ કુરુસૈનિકાઃ ।
સામ્નૈવ રતત્ર વિક્રાન્તા મા સાહસમિતિ પ્રભો ॥
તે વાર્યમાણા ગન્ધર્વૈઃ સામ્નૈવ વસુધાયિપ ।
તાનનાદૃત્ય ગન્ધર્વાંસ્તદ્વનં વિવિશુર્મહત્ ॥
યદિ વાતા ન તિષ્ઠન્તિ ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ સરાજકાઃ ।
તતસ્તે ખેચરાઃ સર્વે ચિત્રસેને ન્યવેદયન્ ॥
ગન્ધર્વરાજસ્તાન્સર્વાનબ્રવીત્કૌરવાન્પ્રતિ ।
અનાર્યાઞ્શાસતેત્યેતાંશ્ચિત્રસેનોઽત્યમર્ષણઃ ॥
અનુજ્ઞાતાશ્ચ ગન્ધર્વાશ્ચિત્રસેનેન ભારત ।
પ્રગૃહીતાયુધાઃ સર્વે ધાર્તરાષ્ટ્રાનભિદ્રવન્ ॥
તાન્દૃષ્ટ્વાઽપતતઃ શીઘ્રાન્ગન્ધર્વાનુદ્યતાયુધાન્ ।
પ્રાદ્રવંસ્તે દિશઃ સર્વે ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય પશ્યતઃ ॥
તાન્દૃષ્ટ્વા દ્રવતઃ સર્વાન્ધાર્તરાષ્ટ્રાન્પરાઙ્મુખાન્ ।
રાધેયસ્તુ તદા વીરો નાસીત્તત્રપરાઙ્મુખઃ ॥
આપતન્તીં તુ સમ્પ્રેક્ષ્ય ગન્ધર્વાણાં મહાચમૂમ્ ।
મહતા શરવર્ષેણ રાધેયઃ પ્રત્યવારયત્ ॥
ક્ષુરપ્રૈર્વિશિખૈર્ભલ્લૈર્વત્સદન્તૈસ્તથાઽયસૈઃ ।
ગન્ધર્વાઞ્શતશોઽભિઘ્નઁલ્લઘુત્વાત્સૂતનન્દનઃ ॥
પાતયન્નુત્તમાઙ્ગાનિ ગન્ધર્વાણાં મહારથઃ ।
ક્ષણએન વ્યધમત્સર્વાં ચિત્રસેનસ્ય વાહિનીમ્ ॥
તે વધ્યમાના ગન્ધર્વાઃ સૂતપુત્રેણ ધીમતા ।
ભૂય એવાભ્યવર્તન્ત શતતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥
ગન્ધર્વભૂતા પૃથિવી ક્ષણેન સમપદ્યત ।
આપતદ્ભિર્મહાવેગૈશ્ચિત્રસેનસ્ય સૈનિકૈઃ ॥
અથ દુર્યોધનો રાજા શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ । દુઃશાસનો વિકર્ણશ્ચ યે ચાન્યે ધૃતરાષ્ટ્રજાઃ ।
ન્યહનંસ્તત્તદા સૈન્યં રથૈર્ગરુડનિઃખનૈઃ ॥
સૈન્યમાયોધિતં દૃષ્ટ્વાકર્ણો રાજન્ન મૃષ્યત ॥
મહતા રથસઙ્ઘેન રથચારેણ ચાપ્યુત । વૈકર્તનં પરીપ્સન્તો ગન્ધર્વાઃ પ્રત્યવારયન્ ।
તતઃ સન્ન્યપતન્સર્વે ગન્ધર્વાઃ કૌરવં પ્રતિ ॥
તદા સુતુમુલં યુદ્ધમભવદ્રોમહર્ષણમ્ ।
તતસ્તે મૃદવોઽભૂવનગન્ધર્વાઃ શરપીડિતાઃ ॥
ઉચ્ચુક્રુશુશ્ચ કૌરવ્યાગન્ધર્વાન્પ્રેક્ષ્ય પીડિતાન્ ॥
ગન્ધર્વાંસ્ત્રાસિતાન્દૃષ્ટ્વા ચિત્રસેનો હ્યમર્ષણઃ ।
ઉત્પપાતાસનાત્ક્રુદ્ધો વધે તેષાં સમાહિતઃ ॥
તતો માયાસ્ત્રમાસ્થાય યુયુધે ચિત્રમાર્ગવિત્ ।
વિયત્સઞ્છાદયામાસ ન વવૌ તત્ર મારુતઃ ॥
હસ્ત્યારોહા હતાઃ પેતુર્હસ્તિભિઃ સહ ભારત ।
હયારોહાઃ સહ હયૈ રથૈશ્ચ રથિનસ્તદા ॥
પત્તયશ્ચ તથાપેતુર્વિશસ્તાઃ શરવૃષ્ટિભિઃ ।
તયાઽમુહ્યન્ત કૌરવ્યાશ્ચિત્રસેનસ્ય માયયા ॥
એકૈકો હિ તદા યોધો ધાર્તારષ્ટ્રસ્ય ભારત ।
પર્યવાર્યત ગન્ધર્વૈર્દશભિર્દશભિર્યુધિ ॥
તતઃ સમ્પીડ્યમાનાસ્તે બલેન મહતા તદા ।
પ્રાદ્રવન્ત રણે ભીતા યત્રરાજા યુધિષ્ઠિરઃ ॥
ભજ્યમાનેષ્વનીકેષુ ધાર્તરાષ્ટ્રેષુ સર્વશઃ ।
કર્ણો વૈકર્તનો રાજંસ્તસ્થૌ ગિરિરિવાચલઃ ॥
દુર્યોધનશ્ચ તેજસ્વી શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ ।
ગન્ધર્વાન્યોધયામાસુઃ સમરે ભૃશવિક્ષતાઃ ॥
સર્વ એવ તુ ગન્ધર્વાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ।
જિઘાંસમાનાઃ સંરબ્ધાઃ કર્ણમભ્યદ્રવત્રણે ॥
અસિભિઃ પટ્ટસૈઃ શૂલૈર્ગદાભિશ્ચ મહાબલાઃ ।
સૂતપુત્રં જિઘાંસન્તઃ સમન્તાત્પર્યવારયન્ ॥
અન્યેઽસ્ય યુગમચ્છિન્દન્ધ્વજમન્યે ન્યપાતયન્ ।
ઈષામન્યે હયાનન્યે સૂતમન્યે ન્યપાતયન્ ॥
અન્યે ચ્છત્રં વરૂથં ચ બન્ધુરં ચ તથા પરે । અન્યે સઞ્ચૂર્ણયામાસુશ્છત્રે ચાક્ષૌ તથા પરે ॥
ગન્ધર્વા બહુસાહસ્રાસ્તિલશો વ્યધમન્રથમ્ ॥ તતો રથાદવપ્લુત્ય સૂતપુત્રોઽસિચર્મભૃત્ ।
અંસાવલમ્બિતધનુર્ધાવમાનો મહાબલઃ । વિકર્ણરથમાસ્થાય મોક્ષાયાશ્વાનચોદયત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0