મહાભારત · અધ્યાય 3.227
શિવા ભાર્યા ત્વઙ્ગિરસઃ શીલરૂપગુણાન્વિતા ।
તસ્યાઃ સા પ્રથમં રૂપં કૃત્વાદેવી જનાધિપ ॥
જગામ પાવકાભ્યાશં તં ચોવાચ વરાઙ્ગના ।
મામગ્ને કામસન્તપ્તાં ત્વં કામયિતુમર્હસિ ॥
કરિષ્યસિ ન ચેદેવં મૃતાં મામુપધારય ।
તવાપ્યધર્મઃ સુમહાન્ભવિતા વૈ હુતાશન ॥
અહમઙ્ગિરસો ભાર્યા શિવા નામ હુતાશન ।
સખીભિઃ સહિતા પ્રાપ્તા મન્ત્રયિત્વા વિનિશ્ચયમ્ ॥
અગ્નિરુવાચ ।
કથં માં ત્વં વિજાનીષે કામાર્તમિતરાઃ કથમ્ ।
યાસ્ત્વયા કીર્તિતાઃ સર્વાઃ સપ્તર્ષીણાં પ્રિયાઃ સ્ત્રિયઃ ॥
શિવોવાચ ।
અસ્માકં ત્વં પ્રિયો નિત્યં બિભીમસ્તુ વયં તવ ।
ત્વચ્ચિત્તમિઙ્ગિતૈર્જ્ઞાત્વા પ્રેષિતાઽસ્મિ તવાન્તિકમ્ ॥
મૈથુનાયેહ સમ્પ્રાપ્તા કામાચ્ચૈવ દ્રુતં ચ મામ્ । ઉપયન્તું મહાવીર્ય પૂર્વમેવ ત્વમર્હસિ ।
[જામયો માં પ્રતીક્ષન્તે ગમિષ્યામિ હુતાશન] ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।
તતોઽગ્નિરુપયેમે તાં શિવાં પ્રીતિમુદાયુતઃ ।
પ્રીત્યા દેવી સમાયુક્તા શુક્રં જગ્રાહ પાણિના ॥
સાઽચન્તયન્મમેદં યે રૂપં દ્રક્ષ્યન્તિ કાનને ।
તે બ્રાહ્મણીનામનૃતં દોષં વક્ષ્યન્તિ પાવકે ॥
તસ્માદેતદ્રક્ષમાણઆ ગરુડી સમ્ભવામ્યહમ્ ।
વનાન્નિર્ગમનં ચૈવ સુખં મમ ભવિષ્યતિ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।
સુપર્ણી સા તદા ભૂત્વા નિર્જગામ મહાવનાત્ ।
ઉપશ્યત્પર્વતં શ્વેતં શરસ્તમ્બૈઃ સુસંવૃતમ્ ॥
દૃષ્ટીવિષૈઃ સપ્તશીર્ષૈર્ગુપ્તં ભોગિભિરદ્ભુતૈઃ ।
રક્ષોભિશ્ચ પિશાચૈશ્ચ રૌદ્રૈર્ભૂતગણૈસ્તથા ॥
રાક્ષસીભિશ્ચ સમ્પૂર્ણમનેકૈશ્ચ મૃગદ્વિજૈઃ ।
નદીપ્રસ્રવણોપેતં નાનાતરુલતાચિતમ્ ॥
સા તત્ર સહસા ગત્વા શૈલપૃષ્ઠં સુદુર્ગમમ્ ।
પ્રાક્ષિપત્કાઞ્ચને કુણ્ડે શુક્રં સા ત્વરિતા શુભા ॥
શિષ્ટાનામપિ સા દેવી સપ્તર્ષીણાં મહાત્મનામ્ ।
પત્નીસરૂપતાં કૃત્વા રમયામાસ પાવકમ્ ॥
દિવ્યરૂપમરુન્ધત્યાઃ કર્તું ન શકિતં તયા ।
તસ્યાસ્તપઃપ્રભાવેણ ભર્તૃશુશ્રૂષણેન ચ ॥
ષટ્કૃત્વસ્તત્તુ નિક્ષિપ્તમગ્ને રેતઃ કુરુત્તમ ।
તસ્મન્કુણ્ડે પ્રતિપદિ કામિન્યા સ્વાહયા તદા ॥
તત્સ્કન્નં તેજસા તત્રસંવૃતઞ્જનયત્સુતમ્ ।
ઋષિભિઃ પૂજિતં સ્કન્નમનયન્સ્કન્દતાં તતઃ ॥
ષટ્્શિરા દ્વિગુણશ્રોત્રો દ્વાદશાક્ષિભૂજક્રમઃ ।
એકગ્રીવસ્ત્વેકકાયઃ કુમારઃ સમપદ્યત ॥
દ્વિતીયાયામભિવ્યક્તસ્તૃતીયાયાં શિશુર્બભૌ ।
અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગસમ્ભૂતશ્ચતુર્થ્યામભવદ્ગુહઃ ॥
લોહિતાભ્રેણ મહતા સંવૃતઃ સહ વિદ્યુતા ।
લોહિતાભ્રે સુમહતિ ભાતિ સૂર્ય ઇવોદિતઃ ॥
ગૃહીતં તુ ધનુસ્તેન વિપુલં રોમહર્ષણમ્ ।
ન્યસ્તં યત્રિપુરઘ્નેન સુરારિવિનિકૃન્તનમ્ ॥
તદ્ગૃહીત્વા ધનુઃશ્રેષ્ઠં નનાદ બલવાંસ્તદા ।
સમ્મોહયન્નિમાઁલ્લોકાન્ગુહસ્ત્રીન્સચરાચરાન્ ॥
તસ્ તં નિનદં શ્રુત્વા મહામેઘૌઘનિઃસ્વનમ્ ।
ઉત્પેતતુર્મહાનાગૌ ચિત્રશ્ચૈરાવતશ્ચ હ ॥
તાવાપતન્તૌ સમ્પ્રેક્ષ્યસ બાલોઽર્કસમદ્યુતિઃ ।
દ્વાભ્યાં ગૃહીત્વા પાણિભ્યાં શક્તિં ચાન્યેન પાણિના ॥
અપરેણાગ્નિદાયાદસ્તામ્રચૂડં ભુજેન સઃ । મહાકાયમુપશ્લિષ્ટં કુક્કુટં બલિનાં વરમ્ ।
ગૃહીત્વા વ્યનદદ્ભીમં ચિક્રીડ ચ મહાભુજઃ ॥
દ્વાભ્યાં ભુજાભ્યાં બલવાન્ગૃહીત્વા શઙ્ખમુત્તમમ્ । પ્રાધ્માપયત્ ભૂતાનાં ત્રાસનં બલિનામપિ ।
દ્વાભ્યાં ભુજાભ્યામાકાશં બહુશો નિજઘાન ॥ 3-227-28અક્રીડન્ભાતિ મહાસેનસ્ત્રીંલ્લોકાન્વદનૈઃ પિવન્ । પર્વતાગ્રેઽપ્રમેયાત્મા રશ્મિમાનુદયે યથા ॥
સ તસ્ પર્વતસ્યાગ્રે નિષણ્ણોઽદ્ભુતવિક્રમઃ ।
વ્યલોકયદમેયાત્મા મુખૈર્નાનાવિધૈર્દિશઃ ॥
સ પશ્યન્વિવિધાન્ભાવાંશ્ચકાર નિનદં પુનઃ । તસ્ય તં નિનદં શ્રુત્વા ન્યપતન્બહુધા જનાઃ ।
ભીતાશ્ચોદ્વિગ્રમનસસ્તમેવ શરણં યયુઃ ॥
યે તું સંશ્રિતા દેવં નાનાવર્ણાસ્તદા જનાઃ ।
તાનપ્યાહુઃ પારિષદાન્બ્રાહ્મણાઃ સુમહાબલાન્ ॥
સ તૂત્થાય મહાબાહુરુપસાન્ત્વ્ય ચ તાઞ્જનાન્ ।
ધનુર્વિકૃષ્ય વ્યસૃજદ્બાણાઞ્શ્વેતે મહાગિરૌ ॥
વિભેદ સ શરૈઃ શૈલં ક્રૌઞ્ચં હિમવતઃ સુતમ્ ।
તેન હંસાશ્ચ ગૃધ્રાશ્ચ મેરું ગચ્છન્તિ પર્વતમ્ ॥
સ વિશીર્ણોઽપતચ્છૈલો ભૃશમાર્તસ્વરાવ્રુવન્ ॥
તસ્મિન્નિપતિતે ત્વન્યે નેદુઃ શૈલા ભૃશં ભયાત્ ।
ઘોરમાર્તસ્વરં ચક્રુર્દૃષ્ટ્વા ક્રૌઞ્ચં વિદારિતમ્ ॥
સતં નાદં ભૃશાર્તાનાં શ્રુત્વાઽપિ બલિનાંવરઃ ।
ન પ્રાવ્યધદમેયાત્મા શક્તિમુદ્યમ્ય ચાનદત્ ॥
સા તદા વિમલા શક્તિઃ ક્ષિપ્તા તેન મહાત્મના ।
બિભેદ શિખરં ઘોરં શ્વેતસ્ તરસા ગિરેઃ ॥
સ તેનાભિહતો દીર્ણો ગિરિઃ શ્વેતોઽચલૈઃ સહ ।
પલાયત મહીં ત્યક્ત્વા ભીતસ્તસ્માન્મહાત્મનઃ ॥
તતઃ પ્રવ્યથિતા ભૂમિર્વ્યશીર્યત સમન્તતઃ ।
આર્તા સ્કન્દં સમાસાદ્ય પુનર્બલવતી બભૌ ॥
પર્વતાશ્ચ નમસ્કૃત્યતમેવ પૃથિવીં ગતાઃ । અથૈનમભજલ્લોકઃ સ્કન્દં શુક્લસ્ય પઞ્ચમીમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0