મહાભારત · અધ્યાય 3.180

કથં નાગાયુતપ્રાણો ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
ભયમાહારયત્તીવ્રં તસ્માદજગરાન્મુને ॥

પૌલસ્ત્યં ધનદં યુદ્દે ય આહ્વયતિ દર્પિતઃ ।
નલિન્યાં કદનં કૃત્વા નિહન્તા યક્ષરક્ષસામ્ ॥

તં સંસસિ ભયાવિષ્ટમાપન્નમરિસૂદનમ્ ।
એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું પરં કૌતૂહલં હિ મે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

બહ્વાશ્ચર્યે વને તેષાં વસતામુગ્રધન્વિનામ્ ।
પ્રાપ્તાનામાશ્રમં રાજન્રાજર્ષેર્વૃષપર્વણઃ ॥

યદૃચ્છયા ધનુષ્પાણિર્બદ્ધખઙ્ગો વૃકોદરઃ ।
દદર્શ તદ્વનં રમ્યં દેવગન્ધર્વસેવિતમ્ ॥

સ દદર્શ શુભાન્દેશાન્ગિરેર્હિમવતસ્તદા ।
દેવર્ષિસિદ્ધચરિતાનપ્સરોગણસેવિતાન્ ॥

ચકોરૈરુપચક્રૈશચ્ પક્ષિભિર્જીવજીવકૈઃ ।
કોકિલૈર્ભૃઙ્ગરાજૈશ્ચ તત્ર તત્ર નિનાદિતાન્ ॥

નિત્યપુષ્પફલૈર્વૃક્ષૈર્હિમસંસ્પર્શકોમલૈઃ ।
ઉપેતાન્બહુલચ્છાયૈર્મનોનયનનન્દનૈઃ ॥

સ સમ્પશ્યન્ગિરિનદીર્વૈડૂર્યમણિસન્નિભૈઃ ।
સલિલૈર્હિમસન્કાશૈર્હંસકારણ્ડવાયુતૈઃ ॥

વનાનિ દેવદારૂણાં મેઘાનામિવ વાગુરાઃ ।
હરિચન્દનમિશ્રાણિ તુઙ્ગકાલીયકાન્યપિ ॥

મૃગયાં પરિધાવન્સ સમેષુ મરુધન્વસુ ।
વિધ્યન્મૃગાઞ્શરૈઃ શુદ્ધૈશ્ચચાર સ મહાબલઃ ॥

ભીમસેનસ્તુ વિખ્યાતો મહાન્તં દંષ્ટ્રિણં બલાત્ ।
નિઘ્નન્નાગશતપ્રાણો વને તસ્મિન્મહાબલઃ ॥

મૃગાણાં સવરાહાણાં મહિષાણાં મહાભુજઃ ।
વિનિઘ્નંસ્તત્રતત્રૈવ ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ॥

સ માતઙ્ગશતપ્રાણો મનુષ્યશતવારણઃ ।
સિંહશાર્દૂલવિક્રાન્તો વને તસ્મિન્મહાબલઃ ॥

વૃક્ષાનુત્પાટયામાસ તરસા વૈ બભઞ્જ ચ ।
પૃથિવ્યાશ્ચ પ્રદેશાન્વૈ નાદયંસ્તુ વનાનિ ચ ॥

પર્વતાગ્રાણિ વૈ મૃદ્ગન્નાદયાનશ્ચ વિજ્વરઃ ।
પ્રક્ષિપન્પાદપાંશ્ચાપિ નાદેનાપૂરયન્મહીમ્ ॥

વેગેન ન્યપતદ્ભીમો નિર્ભયશ્ચ પુનઃ પુનઃ । આસ્ફોટયન્ક્ષ્વેડયંશ્ચ તલતાલાંશ્ચ વાદયન્ ।
ચિરસમ્બદ્ધદર્પસ્તુ ભીમસેનો વને તદા ॥

ગજેનદ્રાશ્ચ મહાસત્વા મૃગેન્દ્રાશ્ચ મહાબલાઃ ।
ભીમસેનસ્ય નાદેન વ્યમુઞ્ચન્ત ગુહા ભયાત્ ॥

ક્વચિત્પ્રધાવંસ્તિષ્ઠંશ્ચ ક્વચિચ્ચોપવિશંસ્તથા ।
મૃગપ્રેપ્સુર્મહારૌદ્રે વને ચરતિ નિર્ભયઃ ॥

સ તત્રમનુજવ્યાઘ્રો વને વનચરોપમઃ ।
પદ્ભ્યામભિસમાપેદે ભીમસેનો મહાબલઃ ॥

સ પ્રવિષ્ટો મહારણ્યે નાદાન્નદતિ ચાદ્ભુતાન્ ।
ત્રાસયન્સર્વભૂતાનિ મહાસત્વપરાક્રમઃ ॥

તતો ભીમસ્ય શબ્દેન ભીતાઃ સર્પા ગુહાશયાઃ । અતિક્રાન્તાસ્તુ વેગેન જગામાનુસૃતઃ શનૈઃ ।
તતોઽમરવરપ્રખ્યો ભીમસેનો મહાબલઃ ॥

સ દદર્શ મહાકાયં ભુજઙ્ગં રોમહર્ષણમ્ ।
ગિરિદુર્ગે સમાપન્નં કાયેનાવૃત્ય કન્દરમ્ ॥

પર્વતાભોગવર્ષ્માણં ભોગૈશ્ચન્દ્રાર્કમણ્ડલૈઃ ।
ચિત્રાઙ્ગમઙ્ગજૈશ્ચિત્રૈર્હરિદ્રાસદૃશચ્છવિમ્ ॥

ગુહાકારેણ વક્રેણ ચતુર્દંષ્ટ્રેણ રાજતા ।
દીપ્તાક્ષેણાતિતામ્રેણ લિહાનં સૃક્વિણી મુહુઃ ॥

ત્રાસનં સર્વભૂતાનાં કાલાન્તકયમોપમમ્ ।
નિઃશ્વાસક્ષ્વેડનાદેન ભર્ત્સયન્તમિવ સ્થિતમ્ ॥

સ ભીમં સહસાઽભ્યેત્ય પૃદાકુઃ ક્ષુધિતો ભૃશમ્ ।
જગ્રાહાજગરો ગ્રાહો ભુજયોરુભયોર્બલાત્ ॥

તેન સંસ્પૃષ્ટગાત્રસ્ય ભીમસેનસ્ય વૈ તદા ।
સઞ્જ્ઞા મુમોહ સહસા વરદાનેન તસ્ય હિ ॥

દશનાગસહસ્રાણિ ધારયન્તિ હિ યદ્બલમ્ ।
ઇદ્રલં ભીમસેનસ્ય ભુજયોરસમં પરૈઃ ॥

સ તેજસ્વી તથા તેન ભુજગેન વશીકૃતઃ ।
વિમ્ફુરઞ્શનકૈર્ભીમો ન શશાક વિચેષ્ટિતુમ્ ॥

નાગાયુતસમપ્રાણઃ સિંહસ્કન્ધો મહાભુજઃ ।
ગૃહીતો વ્યજહાત્સત્વં વરદાનવિમોહિતઃ ॥

સ હિ પ્રયત્નમકરોત્તીવ્રમાત્મવિમોક્ષણે । ન ચૈનમશકદ્વીરઃ કથઞ્ચિત્પ્રતિબાધિતુમ્ ॥