મહાભારત · અધ્યાય 3.178
તસ્મિન્કૃતાસ્ત્રે રથિનાં પ્રવીરે । પ્રત્યાગતે ભવનાદ્વૃત્રહન્તુઃ ।
અતઃ પરં કિમકુર્વન્ત પાર્થાઃ સમેત્ય શૂરેણ ધનઞ્જયેન ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
વનેષુ તેષ્વેવ તુ તે નરેન્દ્રાઃ સહાર્જુનેનેન્દ્રસમેન વીરાઃ ।
તસ્મિંશ્ચ શૈલપ્રવરે સુરમ્યે ધનેશ્વરાક્રીડગતા વિજહ્રુઃ ॥
વેશ્માનિ તાન્યપ્રતિમાનિ પશ્યન્ ક્રીડાશ્ચ નાનાદ્રુમસન્નિબદ્ધાઃ ।
ચચાર ધન્વી બહુધા નરેન્દ્રઃ સોઽસ્ત્રેષુ યત્તઃ સતતં કિરીટી ॥
અવાપ્ય વાસં નરદેવપુત્રાઃ પ્રસાદજં વૈશ્રવણસ્ય રાજ્ઞઃ ।
ન પ્રાણિનાં તે સ્પૃહયન્તિ રાજ- ઞ્શિવશ્ કાલઃ સ બભૂવ તેષામ્ ॥
સમેત્ય પાર્થેન યથૈકરાત્ર- મૂષુઃ સમાસ્તત્રતથા ચતસ્રઃ ।
પૂર્વાશ્ચ ષટ્ તા દશ પાણ્ડવાનાં શિવા બભૂવુર્વસતાં વનેષુ ॥
તતોઽબ્રવીદ્વાયુસુતસ્તરસ્વી જિષ્ણુશ્ચ રાજાનમુપોપવિશ્ય ।
યમૌ ચ વીરૌ સુરરાજકલ્પા- વેકાન્તમાસ્થાય હિતં પ્રિયં ચ ॥
તવ પ્રતિજ્ઞાં કુરુરાજ સત્યાં ચિકીર્ષમાણાસ્ત્વદનુપ્રિયં ચ ।
તતો ન ગચ્છામ વનાન્યપાસ્ય સુયોધનં સાનુચરં નિહન્તુમ્ ॥
એકાદશં વર્ષમિદં વસામઃ સુયોધનેનાત્તસુખાઃ સુખાર્હાઃ ।
તં વઞ્ચયિત્વાઽધમબુદ્ધિશીલ- મજ્ઞાતવાસં સુખમાપ્નુયામ ॥
તવાજ્ઞયા પાર્થિવ નિર્વિશઙ્કા વિહાય માનં વિચરામો વનાનિ ।
સમીપવાસેન વિલોભિતાસ્તે જ્ઞાસ્યન્તિ નાસ્માનપકૃષ્ટદેશાન્ ॥
સંવત્સરં તત્ર વિહૃત્ય ગૂઢં નરાધમં તં સુખમુદ્ધરેમ ।
નિર્યાત્ય વૈરં સફલં સપુષ્પં તસ્મૈ નરેન્દ્રાધમપૂરુષાય ॥
સુયોધનાયાનુચરૈર્વૃતાય તતો મહીં પ્રાપ્નુહિ ધર્મરાજ ।
સ્વર્ગોપમં દેશમિમં ચરદ્ભિઃ શક્યો વિહન્તું નરદેવ શોકઃ ॥
કીર્તિસ્તુ તે ભારત પુણ્યગન્ધા નશ્યેદ્ધિ લોકેષુ ચરાચરેષુ ।
તત્પ્રાપ્ય રાજ્યન્કુરુપુઙ્ગવાનાં શક્યં મહત્પ્રાપ્તુમથ ક્રિયાશ્ચ ॥
ઇદં તુ શક્યં સતતં નરેન્દ્ર પ્રાપ્તું ત્વયા યલ્લભસે કુબેરાત્ ।
કુરુષ્વ બુદ્ધિં દ્વિષતાં વધાય કૃતાગસાં ભારત નિગ્રહે ચ ॥
તેજસ્તવોગ્રં ન સહેત રાજન્ સમેત્ય સાક્ષાદપિ વજ્રપાણિઃ ।
ન હિ વ્યથાં જાતુ કરિષ્યતસ્તૌ સમેત્ય દેવૈરપિ ધર્મરાજ ॥
તવાર્થસિદ્ધ્યર્થમપિ પ્રવૃત્તૌ સુપર્ણકેતુશ્ચ શિનેશ્ચ નપ્તા ।
યથૈવ કૃષ્ણોઽપ્રતિમો બલેન તથૈવ રાજન્સ શિનિપ્રવીરઃ ॥
તવાર્થસિદ્ધ્યર્થમભિપ્રપન્નો યથૈવ કૃષ્ણઃ સહ યાદવૈસ્તૈઃ ।
તથૈવ ચેમૌ નરદેવવર્ય યમૌ ચ વીરૌ કૃતિનૌ પ્રયોગે ॥
ત્વદર્થયોગપ્રભવપ્રધાનાઃ શમં કરિષ્યામ પરાન્સમેત્ય ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ
તતસ્તદાજ્ઞાય મતં મહાત્મા તેષાં ચ ધર્મસ્ય સુતો વરિષ્ઠઃ ।
પ્રદક્ષિણં સ્થાનમુપેત્ય રાજા પર્યાક્રમદ્વૈશ્રવણસ્ય રાજ્ઞઃ ॥
આમન્ત્ર્ય વેશ્માનિ નદીઃ સરાંસિ સર્વાણિ રક્ષાંસિ ચ ધર્મરાજઃ ।
યથાગતં માર્ગમવેક્ષમાણઃ પુનર્ગિરિં ચૈવ નિરીક્ષમાણઃ । [તતો મહાત્મા સ વિશુદ્ધબુદ્ધિઃ સમ્પ્રાર્થયામાસ નગેન્દ્રવર્યમ્ ॥ ]
સમાપ્તકર્મા સહિતઃ સુહૃદ્ભિ- ર્જિત્વા સપત્નાન્પ્રતિલભ્ય રાજ્યમ્ ।
શૈલેન્દ્ર ભૂયસ્તપસે જિતાત્મા દ્રષ્ટા તવાસ્મીતિ મતિં ચકાર ॥
વૃતશ્ચ સર્વૈરનુજૈર્દ્વિજૈશ્ચ તેનૈવ માર્ગેણ પુનર્નિવૃત્તઃ ।
ઉવાહ ચૈનાન્ગણશસ્તથૈવ ઘટોત્કચઃ પર્વતનિર્ઝરેષુ ॥
તાન્પ્રસ્થિતાન્પ્રીતમના મહર્ષિઃ પિતેવ પુત્રાનનુશિષ્ય સર્વાન્ ।
સ લોમશો દિવમેવોર્જિતશ્રી- ર્જગામ તેષાં વિજયં તદોક્ત્વા ॥
તેનાર્ષ્ટિષેણેન તથાનુશિષ્ટા- સ્તીર્તાનિ રમ્યાણિ તપોવનાનિ ।
મહાન્તિ ચાન્યાનિ સરાંસિ પાર્થાઃ કસમ્પશ્યમાનાઃ પ્રયયુર્નરાગ્ર્યાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0