મહાભારત · અધ્યાય 3.173
તતોઽશ્મવર્ષં સુમહત્પ્રાદુરાસીત્સમન્તતઃ ।
નગમાત્રૈઃ શિલાખણ્ડૈસ્તન્માં દૃઢમપીડયત્ ॥
તદહં વજ્રસન્કાશૈઃ શરૈરિનદ્રાસ્ત્રચોદિતૈઃ ।
અચૂર્ણયં વેગવદ્ભિઃ શતધૈકૈકમાહવે ॥
ચૂર્ણ્યમાનેઽશ્મવર્ષે તુ યાવકઃ સમજાયત ।
તત્રાશ્મચૂર્ણા ન્યપતન્પાવકપ્રકરા ઇવ ॥
તતોઽશ્મવર્ષે વિહતે જલવર્ષં મહત્તરમ્ ।
ધારાભિરક્ષમાત્રાભિઃ પ્રાદુરાસીનમમાન્તિકે ॥
નભસ પ્રચ્યુતા ધારાસ્તિગ્મવીર્યાઃ સહસ્રશઃ ।
આવૃણ્વન્સર્વતો વ્યોમ દિશશ્ચોપદિશસ્તથા ॥
ધારાણાં ચ નિપાતેન વાયોર્વિષ્ફૂર્જિતેન ચ ।
ગર્જિતેન ચ મેઘાનાં ન પ્રાજ્ઞાયત કિઞ્ચન ॥
ધારા દિવિ ચ સમ્બદ્ધા વસુધાયાં ચ સર્વશઃ ।
વ્યામોહયન્ત માં તત્રનિપતન્ત્યોઽનિશં ભુવિ ॥
તત્રોપદિષ્ટમિન્દ્રેણ દિવ્યમસ્ત્રં વિશોષણમ્ ।
દીપ્તં પ્રાહિણવં ઘોરમશુપ્યત્તેન તજ્જલમ્ ॥
હતેઽશ્મવર્ષે ચ મયા જલવર્ષે ચ શોષિતે ।
મુમુચુર્દાનવા માયામગ્નિં વાયું ચ ભારત ॥
તતોઽહમગ્નિં વ્યધમં સલિલાસ્ત્રેણ સર્વશઃ ।
શૈલેન ચ મહાસ્ત્રેણ વાયોરવેગમધારયમ્ ॥
તસ્યાં પ્રતિહતાયાં તે દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ।
પ્રાકુર્વન્વિવિધાં માયાં યૌગપદ્યેન ભારત ॥
તતો વર્ષં પ્રાદુરભૂત્સુમહદ્રોમહર્ષણમ્ ।
અસ્ત્રાણાં ઘોરરૂપાણામગ્નેર્વાયોસ્તથાઽશ્મનામ્ ॥
સા તુ માયામયી વૃષ્ટિઃ પીડયામાસ માં યુધિ ।
અથ ઘોરં તમસ્તીવ્રં પ્રાદુરાસીત્સમન્તતઃ ॥
તમસા સંવૃતેલોકે ઘોરેણ પરુષેણ ચ ।
હરયો વિમુખાશ્ચાસન્પ્રાસ્ખલચ્ચાપિ માતલિઃ ॥
હસ્તાદ્ધિરણ્મયશ્ચાસ્ય પ્રતોદઃ પ્રાપતદ્ભુવિ ।
અસકૃચ્ચાહ માં ભીતઃ કિં કરિષ્યાવ ઇત્યપિ ॥
માં ચ ભીરાવિશત્તીવ્રા તસ્મિન્વિગતચેતસિ ।
સ ચ માં વિગતજ્ઞાનઃ સન્ત્રસ્તમિદમબ્રવીત્ ॥
સુરાણામસુરાણાં ચ સન્ગ્રામઃ સુમહાનભૂત્ ।
અમૃતાર્થં પુરા પાર્ત સ ચ દૃષ્ટો મયાઽનઘ ॥
શમ્બરસ્ય વધે ઘોરઃ સન્ગ્રામઃ સુમહાનભૂત્ ।
સારથ્યં દેવરાજસ્ય તત્રાપિ કૃતવાનહમ્ ॥
તથૈવ વૃત્રસ્ય વધે સન્ગૃહીતા હયા મયા ।
વૈરોચનેર્મયા યુદ્ધં દૃષ્ટં ચાપિ સુદારુણમ્ ॥
એતે મયા મહાઘોરઃ સન્ગ્રામાઃ પર્યુપાસિતાઃ ।
ન ચાપિ વિગતજ્ઞાનો ભૂતપૂર્વોસ્મિ પાણ્ડવ ॥
પિતામહેન સંહારઃ પ્રજાનાં વિહિતો ધ્રુવમ્ ।
ન હિ યુદ્ધમિદં યુક્તમન્યત્ર જગતઃ ક્ષયાત્ ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા સંસ્તભ્યાત્માનમાત્મના ।
મોહયિષ્યન્દાનવાનામહં માયાબલં મહત્ ॥
અબ્રુવં માતલિં ભીતં પશ્ય મે બુજયોર્બલમ્ ।
અસ્ત્રાણાં ચ પ્રભાવં વૈ ધનુષો ગાણ્ડિવસ્ય ચ ॥
અદ્યાસ્ત્રમાયયૈતૈષાં માયામેતાં સુદારુણામ્ ।
વિનિહન્મિ તમશ્ચોગ્રં મા ભૈઃ સૂત સ્તિરો ભવ ॥
એવમુક્ત્વાહમસૃજમસ્ત્રમાયાં નરાધિપ ।
મોહનીં સર્વભૂતાનાં હિતાય ત્રિદિવૌકસામ્ ॥
પીડ્યમાનાસુ માયાસુ તાસુ તાસ્વસુરોત્તમાઃ ।
પુનર્બહુવિધા માયાઃ પ્રાકુર્વન્નમિતૌજસઃ ॥
પુનઃ પ્રકાશમભવત્તમસા ગ્રસ્યતે પુનઃ ।
ભવત્યદર્શનો લોકઃ પુનરપ્સુ નિમજ્જતિ ॥
સુસન્ગૃહીતૈર્હરિભિઃ પ્રકાશે સતિ માતલિઃ ।
વ્યચરત્સ્યન્દનાગ્ર્યેણ સન્ગ્રામે રોમહર્ષણે ॥
તતઃ પર્યપતન્નુગ્રા નિવાતકવચા મયિ ।
તાનહં વિવરં દૃષ્ટ્વા પ્રાહણ્વં યમસાદનમ્ ॥
વર્તમાને તથા યુદ્ધે નિવાતકવચાન્તકે ।
નાપશ્યં સહસા સર્વાન્દાનવાન્માયયા વૃતાન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0