મહાભારત · અધ્યાય 3.172
તતો નિવાતકવચાઃ સર્વેવેગેન ભારત ।
અભ્યદ્રવન્માં સહિતાઃ પ્રગૃહીતાયુધા રણે ॥
આચ્છાદ્ય રથપન્થાનમુત્ક્રોશન્તો મહારથાઃ ।
અવૃત્ય સર્વતસ્તે માં શરવર્ષૈરવાકિરન્ ॥
તતોઽપરે મહાવીર્યાઃ શૂલપટ્ટસપાણયઃ ।
શૂલાનિ ચ ભુશુણ્ડીશ્ચ મુમુચુર્દાનવા મયિ ॥
સુમહત્તુમુલં વર્ષં ગદાશક્તિસમાકુલમ્ ।
અનિશં સૃજ્યમાનં તૈરપતન્મદ્રથોપરિ ॥
અન્યે મામભ્યધાવન્ત નિવાતકવચા સુધિ ।
શિતશસ્ત્રાયુધા રૌદ્રાઃ કાલરૂપાઃ પ્રહારિણઃ ॥
તાનહં વિવિધૈર્બાણૈર્વેગવદ્ભિરજિહ્મગૈઃ ।
ગાણ્ડીવમુક્તૈરભ્યઘ્નમેકૈકં દશભિર્મૃધે ॥
તે કૃતા વિમુખાઃ સર્વે મત્પ્રયુક્તૈઃ શિલાશિતૈઃ ।
તતો માતલિના તૂર્ણં હયાસ્તે સમ્પ્રયોદિતાઃ ॥
અથ માર્ગાન્બહૂસ્તત્ર વિચેરુર્વાતરંહસઃ ।
સુસંયતા માતલિના પ્રામથ્નન્ત દિતેઃસુતાન્ ॥
શતં શતાસ્તે હરયસ્તસ્મિન્યુક્તા મહારથે ।
તદા માતલિના યથ્તા વ્યચરન્નલ્પકા ઇવ ॥
તેષાં ચરણપાતેન રથનેમિસ્વનેન ચ ।
મમ બાણનિપાતૈશ્ચ હતાસ્તે શતશોઽસુરાઃ ॥
ગતાસવસ્તથૈવાન્યે દાનવાઃ પાણ્ડવર્ષભ ।
હતસારથયસ્તત્ર વ્યકૃષ્યન્ત તુરન્ગમૈઃ ॥
તે દિશો વિદિશઃ સર્વે પ્રતિરુધ્ય પ્રહારિણઃ ।
અભ્યઘ્નન્વિવિધૈઃ શસ્ત્રૈસ્તતો મે વ્યથિતં મનઃ ॥
તતોઽહં માતલેર્વીર્યમદ્ભુતં સમદર્શયમ્ ।
અશ્વાંસ્તથા વેગવતો યદયત્નાદધારયત્ ॥
તતોઽહં લઘુભિશ્ચિત્રૈરસ્ત્રૈસ્તાનસુરાન્રણે ।
ચિચ્છેદ સાયુધાન્રાજઞ્છતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥
એવં મે ચરતસ્તત્ર સર્વયત્નેન શત્રુહન્ ।
પ્રીતિમાનભવદ્વીરો માતલિઃ શક્રસારથિઃ ॥
વધ્યમાનાસ્તતસ્તૈસ્તુ હયૈસ્તેન રથેન ચ ।
અગમન્પ્રક્ષયં કેચિન્ન્યવર્તન્ત તથાઽપરે ॥
સ્પર્ધમાના ઇવાસ્માભિર્નિવાતકવચા રણે ।
શરવર્ષૈઃ શરાર્તં માં મહદ્ભિઃ પ્રત્યવારયન્ ॥
શરવેગૈર્નિહત્યાહમસ્ત્રૈઃ શરવિઘાતિભિઃ ।
જ્વલદ્ભિઃ પરમૈઃ શીઘ્રૈસ્તાનવિધ્યં સહસ્રશઃ ॥
તતઃ સમ્પીડ્યમાનાસ્તે ક્રોધાવિષ્ટા મહાસુરાઃ ।
અપીડયન્માં સહિતાઃ શક્તિશૂલાસિવૃષ્ટિભિઃ ॥
તતોઽહમસ્ત્રં પ્રાયુઞ્જં ગાન્ધર્વં નામ ભારત ।
દયિતં દેવરાજસ્ માધવં નામ ભારત ॥
તતઃ ખઙ્ગાંસ્ત્રિશૂલાંશ્ચ તોમરાંશચ્ સહસ્રશઃ ।
અસ્ત્રવીર્યેણ શતધા તૈર્મુક્તાનહમચ્છિદમ્ ॥
છિત્ત્વા પ્રહરણાન્યેષાં તતસ્તાનપિ સર્વશઃ ।
પ્રત્યવિધ્યમહં રોષાદ્દશભિર્દશભિઃ શરૈઃ ॥
ગાણ્ડીવાદ્ધિ તદા સઙ્ખ્યે યથા ભ્રમરપઙ્ક્તયઃ ।
નિષ્પતન્તિ મહાબાણાસ્તન્માતલિરપૂજયત્ ॥
તેષામપિ તુ બાણાસ્તે બહુત્વાચ્છલભા ઇવ ।
અવાકિરન્માં બલવત્તાનહં વ્યધમં શરૈઃ ॥
વધ્યમાનાસ્તતસ્તે તુ નિવાતકવચાઃ પુનઃ ।
શરવર્ષૈર્મહદ્ભિર્માં સમન્તાત્પર્યવારયન્ ॥
શરવેગાન્નિહત્યાહમસ્ત્રૈરસ્ત્રવિઘાતિભિઃ ।
જ્વલદ્ભિઃ પરમૈઃ શીઘ્રૈસ્તાનવિધ્યં સહસ્રશઃ ॥
તેષાં છિન્નાનિ ગાત્રાણિ વિસૃજન્તિસ્મ શોણિતમ્ ।
પ્રાવૃષીવાભિવૃષ્ટાનિ શૃઙ્ગાણ્યથ ધરાભૃતામ્ ॥
ઇન્દ્રાશનિસમસ્પર્શૈર્વેગવદ્ભિરજિહ્મગૈઃ ।
મદ્વાણૈર્વધ્યમાનાસ્તે સમુદ્વિગ્રાઃ સ્મ દાનવાઃ ॥
શતધા ભિન્નદેહાસ્તે ક્ષીણપ્રહરણૌજસઃ । તતો નિવાતકવચા મામયુધ્યન્ત માયયા ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0