મહાભારત · અધ્યાય 3.174

અદૃશ્યમાનાસ્તે દૈત્યા યોધયન્તિ સ્મ માયયા ।
અદૃશ્યનાસ્ત્રવીર્યેણ તાનપ્યહમયોધયમ્ ॥

ગાણ્ડીવમુક્તા વિશિખાઃ સમ્યગસ્ત્રપ્રચોદિતાઃ ।
અચ્છિન્દન્નુત્તમાઙ્ગાનિ યત્રયત્ર સ્મ તેઽભવન્ ॥

તતો નિવાતકવચા વધ્યમાના મયા યુધિ ।
સંહૃત્ય રમાયાં સહસા પ્રાવિશન્પુરમાત્મનઃ ॥

વ્યપયાતેષુ દૈત્યેષુ પ્રાદુર્ભૂતે ચ દર્શને ।
અપશ્યં દાનવાંસ્તત્ર હતાઞ્શતસહસ્રશઃ ॥

વિનિષ્પિષ્ટાનિ તત્રૈષાં શસ્ત્રાણ્યાભરણાનિ ચ ।
શતશઃ સ્મ પ્રદૃશ્યન્તે ગાત્રાણિ કવચાનિ ચ ॥

હયાનાં નાન્તરં હ્યાસીત્પદાદ્વિચલિતું પદમ્ ।
ઉત્પત્ય સહસા તસ્થુરન્તરિક્ષગમાસ્તતઃ ॥

તતો નિવાતકવચા વ્યોમ સઞ્છાદ્ય કેવલમ્ ।
અદૃશ્યા હ્યભ્યવર્તન્ત વિસૃજન્તઃ શિલોચ્ચયાન્ ॥

અન્તર્ભૂમિગતાશ્ચાન્યે હયાનાં ચરણાનથ ।
વ્યગૃહ્ણન્દાનવા ઘોરા રથચક્રે ચ ભારત ॥

વિનિગૃહ્ય હયાંશ્ચાન્યે રથં ચ મમ યુધ્યતઃ ।
સર્વતો મામવિધ્યન્ત સરથં ધરણીધરૈઃ ॥

પર્વતૈરુપચીયદ્ભિઃ પતદ્ભિશ્ચ તથાઽપરૈઃ ।
સ દેશો યત્રવર્તામિ ગુહેવ સમપદ્યત ॥

પર્વતૈશ્ચાદ્યમાનોઽહં નિગૃહીતૈશ્ચ વાજિભિઃ ।
અગચ્છં પરમામાર્તિં માતલિસ્તદલક્ષયત્ ॥

લક્ષયિત્વા ચ માં ભીતમિદં વચનમબ્રવીત્ ।
આર્જુનાર્જુન મા ભૈસ્ત્વં વજ્રમસ્ત્રમુદીરય ॥

તતોઽહં તસ્ય તદ્વાક્યં શ્રુત્વા વજ્રમુદીરયમ્ ।
દેવરાજસ્ દયિતં વજ્રમસ્ત્રં નરાધિપ ॥

અચલં સ્થાનમાસાદ્ય ગાણ્ડીવમનુમન્ત્ર્ય ચ ।
અમુઞ્ચં વજ્રસંસ્પર્શાનાયતાન્નિશિતાઞ્સરાન્ ॥

તતો માયાશ્ તાઃ સર્વા નિવાતકવચાંશ્ચ તાન્ ।
તે વજ્રચોદિતા બાણા વજ્રભૂતાઃ રસમાવિશન્ ॥

તે વજ્રવેગવિહતા દાનવાઃ પર્વતોપમાઃ ।
ઇતરેતરમાશ્લિષ્ય ન્યપતન્પૃથિવીતલે ॥

અન્તર્ભૂમૌ ચ યેઽગૃહ્ણન્દાનવા રથવાજિનઃ ।
અનુપ્રવિશ્ય તાન્વાણાઃ પ્રાહિણ્વન્યમસાદનમ્ ॥

હતૈર્નિવાતકવચૈર્નિરસ્તૈઃ પર્વતોપમૈઃ ।
સમાચ્છાદ્યત દેશઃ સ વિકીર્ણૈરિવ પર્વતૈઃ ॥

ન હયાનાં ક્ષતિઃ કાચિન્ન રથસ્ ન માતલેઃ ।
મમ ચાદૃશ્યત તદા તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

તતો માં પ્રહસન્રાજન્માતલિઃ પ્રત્યભાષત ।
નૈતદર્જુન દેવેષુ ત્વયિ વીર્યં યદીક્ષ્યતે ॥

હતેષ્વસુરસઙ્ઘેષુ દારાસ્તેષાં તુ સર્વશઃ ।
પ્રાક્રોશન્નગરે તસ્મિન્યથા શરદિ લક્ષ્મણાઃ ॥

તતો માતલિના સાર્ધમહં તત્પુરમભ્યયામ્ ।
ત્રાસયન્રથઘોષેણ નિવાતકવચસ્ત્રિયઃ ॥

તાન્દૃષ્ટ્વા દશસાહસ્રાન્મયૂરસદૃશાન્હયાન્ ।
રથં ચ રવિસન્કાશં પ્રાદ્રવન્ગણશઃ સ્ત્રિયઃ ॥

તાભિરાભરણૈઃ શબ્દસ્ત્રાસિતાભિઃ સમીરિતઃ ।
શિલાનામિવ શૈલેષુ પતન્તીનામભૂત્તદા ॥

વિત્રસ્તા દૈત્યનાર્યસ્તાઃ સ્વાનિ વેશ્માન્યથાવિશન્ ।
બહુરત્નવિચિત્રાણિ શાતકુમ્ભમયાનિ ચ ॥

તદદ્ભુતાકારમહં દૃષ્ટ્વા નગરમુત્તમમ્ ।
વિશિષ્ટં દેવનગરાદપૃચ્છં માતલિં તતઃ ॥

ઇદમેવંવિધં કસ્માદ્દેવતા ન વિશન્ત્યુત ।
પુરન્દરપુરાદ્ધીદં વિશિષ્ટમિતિ લક્ષયે ॥
માતલિરુવાચ ।

આસીદિદં પુરા પાર્થ દેવરાજસ્ય નઃ પુરમ્ ।
તતો નિવાતકવચૈરિતઃ પ્રચ્યાવિતાઃ સુરાઃ ॥

તપસ્તપ્ત્વા મહત્તીવ્રં પ્રસાદ્ય ચ પિતામહમ્ ।
ઇદં વૃતં નિવાસાય દેવેભ્યશ્ચાભયં યુધિ ॥

તતઃ શક્રેણ ભગવાન્સ્વયમ્ભૂરભિચોદિતઃ ।
વિધત્તાં ભગવાનત્રેત્યાત્મનો હિતકામ્યયા ॥

તત ઉક્તો ભગવતા દિષ્ટમત્રેતિ ભારત ।
ભવિતાન્તસ્ત્વમપ્યેષાં દેહેનાન્યેન વૃત્રહન્ ॥

તત એષાં વધાર્થાય શક્રોઽસ્ત્રાણિ દદૌ તવ ।
ન હિ શક્યાઃ સુરૈર્હન્તું ય એતે નિહતાસ્ત્વયા ॥

કાલસ્ય પરિણામેન તતસ્ત્વમિહ ભારત ।
એષામન્તકરઃ પ્રાપ્તસ્તત્ત્વયા ચ કૃતં તથા ॥

દાનવાનાં વિનાશાર્થં મહાસ્ત્રાણાં મહદ્બલમ્ ।
ગ્રાહિતસ્ત્વં મહેન્દ્રેણ પુરુષેન્દ્ર તદુત્તમમ્ ॥
ઉર્જુન ઉવાચ ।

તતઃ પ્રશામ્ય નગરં દાનવાંશ્ચ નિહત્ય તાન્ । પુનર્માતલિના સાર્ધમગમં દેવસદ્મ તત્ ॥