મહાભારત · અધ્યાય 3.17
એવમુક્ત્વા રૌક્મિણેયો યાદવાન્યાદવર્ષભ ।
દંશિતૈર્હરિભિર્યુક્તં રથમાસ્થાય કાઞ્ચનમ્ ॥
ઉચ્છ્રિત્ય મકરં કેતું વ્યાત્તાનનમલઙ્કૃતમ્ ।
ઉત્પતદ્ભિરિવાકાશં તૈર્હયૈરન્વયાત્પરાન્ ॥
વિક્ષિપન્નાદયંશ્ચાપિ ધનુઃ શ્રેષ્ઠં મહાબલૈઃ ।
તૂણખઙ્ગધરઃ શૂરો બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રવાન્ ॥
સવિદ્યુચ્છુરિતં ચાપં વિહરન્વૈ તલાત્તલમ્ ।
મોહયામાસ દૈતેયાન્સર્વાન્સૌભનિવાસિનઃ ॥
તસ્ય વિક્ષિપતશ્ચાપં સન્દધાનસ્ય ચાસકૃત્ ।
નાન્તરં દદૃશે કશ્ચિન્નઘ્નિતઃ શાત્રવાન્રણે ॥
મુખસ્ય વર્ણો ન વિકલ્પતેઽસ્ય ચેલુશ્ચ ગાત્રાણિ ન ચાપિ તસ્ય ।
સિંહોન્નતં ચાપ્યભિગર્જતોઽસ્ય શુશ્રાવ લોકોઽદ્ભુતવીર્યમગ્ર્યમ્ ॥
જલેચરઃ કાઞ્ચનયષ્ટિસંસ્થો વ્યાત્તાનનઃ શત્રુબલપ્રમાથી ।
વિત્રાસયન્રાજતિ વાહમુખ્યે સાલ્વસ્ય સેનાપ્રમુખે ધ્વજાગ્ર્યઃ ॥
તતસ્તૂર્ણં વિનિષ્પત્ય પ્રદ્યુમ્નઃ શત્રુકર્શનઃ ।
સાલ્વમેવાભિદુદ્રાવ વિધિત્સુઃ કલહં નૃપ ॥
અભિયાનં તુ વીરેણ પ્રદ્યુમ્નેન મહારણે ।
નામર્ષયત સન્ક્રુદ્વઃ સાલ્વઃ કુરુકુલોદ્વહ ॥
સરોષમહમત્તો વૈ કામગાદવરુહ્ય ચ ।
પ્રદ્યુમ્નં યોધયામાસ સાલ્વઃ પરપુરઞ્જયઃ ॥
તયોઃ સુતુમુલં યુદ્ધં સાલ્વવૃષ્ણિપ્રવીરયોઃ ।
સમેતા દદૃશુર્લોકા બલિવાસવયોરિવ ॥
તસ્ય માયામયો વીર રથો હેમપરિષ્કૃતઃ ।
સપતાકઃ સધ્વજશ્ચ સાનુકર્ષઃ સ તૂણવાન્ ॥
સ તં રથવરં શ્રીમાન્સમારુહ્ય કિલ પ્રભો ।
મુમોચ બાણાન્કૌખ્ય પ્રદ્યુમ્નાય મહાબલઃ ॥
તતો બાણમયં વર્ષં વ્યસૃજત્તરસા રણે ।
પ્રદ્યુમ્નો ભુજવેગેન સાલ્વં સમ્મોહયન્નિવ ॥
સ તૈરભિહતઃ સઙ્ખ્યે નામર્યત સૌભરાટ્ ।
શરાન્દીપ્તાગ્નિસન્કાશાન્મુમોચ તનયે મમ ॥
તમાપતન્તં બાણૌધં સ ચિચ્છેદ મહાબલઃ ।
તતશ્ચાન્યાઞ્શરાન્દીપ્તાન્પ્રચિક્ષેપ સુતે મમ ॥
સ સાલ્વબાણૈ રાજેન્દ્ર વિદ્ધો રુક્મિણિનન્દનઃ ।
મુમોચ બાણં ત્વરિતો મર્મભેદિનમાહવે ॥
તસ્ય વર્મ વિભિદ્યાશુ સ બાણો મત્સુતેરિતઃ ।
વિવેશ હૃદયં પત્રી સ પપાત ભૃશહતઃ ॥
તસ્મિન્નિપતિતે વીરે સાલ્વરાજે વિચેતસિ ।
સમ્પ્રદ્રબન્દાનવેન્દ્રા દારયન્તો વસુન્ધરામ્ ॥
હાહાકૃતમભૂત્સૈન્યં સાલ્વસ્ય પૃથિવીપતે ।
નષ્ટસઞ્જ્ઞે નિપતિતે તદા સૌભપતૌ નૃપે ॥
તત ઉત્થાય રાજેન્દ્ર પ્રતિલભ્ય ચ ચેતનામ્ ।
મુમોચ બાણાન્સહસા પ્રદ્યુમ્નાય મહાબલઃ ॥
તેન બાણેન મહતા પ્રદ્યુમ્નઃ સમરે સ્થિતઃ ।
જત્રુદેશે ભૃશં વિદ્ધો વ્યથિતો દદૃશે તદા ॥
તં સ વિદ્ધ્વા મહારાજ સાલ્વો રુક્મિણિનન્દનમ્ ।
નનાદ સિંહનાદં વૈ નાદેનાપૂરયન્મહીમ્ ॥
તતો મોહં સમાપન્ને તનયે મમ ભારત ।
મુમોચ બાણાંસ્ત્વરિતઃ પુનરન્યાન્દુરાત્મવાન્ ॥
સ તૈરભિહતો બાણૈર્બહુભિસ્તેન મોહિતઃ । નિશ્ચેષ્ટઃ કૌરવશ્રેષ્ઠ પ્રદ્યુમ્નોઽભૂદ્રણાજિરે ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0