મહાભારત · અધ્યાય 3.16

તાં તૂપયાતો રાજેન્દ્ર સાલ્વઃ સૌભપતિસ્તદા ।
પ્રભૂતનરનાગેન બલેનોપવિવેશ હ ॥

સમે નિવિષ્ટાં સા સેના પ્રભૂતસલિલાશયે ।
ચતુરઙ્ગબલોપેતા સાલ્વરાજાભિપાલિતા ॥

વર્જયિત્વા શ્મશાનાનિ દેવતાયતનાનિ ચ ।
વલ્મીકાંશ્ચૈવ ચૈત્યાંશ્ચ સન્નિવિષ્ટમભૂદ્બલમ્ ॥

અનીકાનાં વિભાગેન પન્થાનઃ સુકૃતાસ્તથા ।
પ્રથમા નવમાશ્ચૈવ સાલ્વસ્ય શિબિરે નૃપ ॥

સર્વાયુધસમોપેતં સર્વશસ્ત્રવિશારદમ્ ।
રથનાગાશ્વકલિલં પદાતિજનસન્કુલમ્ ॥

તુષ્ટપુષ્ટબલોપેતં વીરલક્ષણલક્ષિતમ્ ।
વિચિત્રધ્વજસન્નાહં વિચિત્રરથકાર્મુકમ્ ॥

સન્નિવેશ્ય ચ કૌરવ્ય દ્વારકાયાં નરર્ષભ ।
અભિસારયામાસ તદા વેગૈન પતગેન્દ્રવત્ ॥

તદાપતન્તં સન્દૃશ્ય બલં સાલ્વપતેસ્તદા ।
નિર્યાય યોધયામાસુઃ કુમારા વૃષ્ણિનન્દનાઃ ॥

અસહન્તોઽભિયાનં તત્સાલ્વરાજસ્ય કૌરવ ।
ચારુદેષ્ણશ્ચ સામ્બશ્ચ પ્રદ્યુમ્નશ્ચ રમહારથઃ ॥

તે રથૈર્દંશિતાઃ સર્વેવિચિત્રાભરણધ્વજાઃ ।
સંસક્તાઃ સાલ્વરાજસ્ય બહુભિર્યોધપુઙ્ગવૈઃ ॥

ગૃહીત્વા કાર્મુકં સામ્બઃ સાલ્વસ્ય સચિવં રણે ।
યીધયામાસ સંહૃષ્ટઃ ક્ષેમધૂર્તિં ચમૂપતિમ્ ॥

તસ્ય બાણમયં વર્ષં જામ્બવત્યાઃ સુતો મહત્ ।
મુમોચ ભરતશ્રેષ્ઠ યથાવર્ષં સહસ્રદૃક્ ॥

તદ્બાણવર્ષં તુમુલં વિષેહે સ ચમૂપતિઃ ।
ક્ષેમધૂર્તિર્મહારાજ હિમવાનિવ નિશ્ચલઃ ॥

તતઃ સામ્બાય રાજેન્દ્ર ક્ષેમધૂર્તિરપિ સ્વયમ્ ।
મુમોચ માયાવિહિતં શરજાલં મહત્તરમ્ ॥

તતો માયામયં જાલં માયયૈવ વિદાર્યસઃ ।
સામ્બઃ શરસહસ્રેણ રથમસ્યાભ્યવર્ષત ॥

તતઃ સ વિદ્ધઃ સામ્બેન ક્ષેમધૂર્તિશ્ચમૂપતિઃ ।
અપાયાજ્જવનૈરશ્વૈઃ સામ્બબાણપ્રપીડિતઃ ॥

તસ્મિન્વિપ્રદ્રુતે શરે સાલ્વસ્યાથ ચમૂપતૌ ।
વેગવાન્નામ દૈતેયઃ સુતં મેઽભ્યદ્રવદ્બલી ॥

અભિપન્નસ્તુ રાજેન્દ્ર સામ્બો વૃષ્ણિકુલોદ્વહઃ ।
વેગં વેગવતો રાજંસ્તસ્થૌ વીરો વિધારયન્ ॥

સ વેગવતિ કૌન્તેય સામ્બો વેગવતીં ગદામ્ ।
ચિક્ષેપ તરસા વીરો વ્યાવિદ્ધ્યન્સત્યવિક્રમઃ ॥

તયા ત્વભિહતો રાજન્વેગવાન્ન્યપતદ્ભુવિ ।
વાતરુગ્ણં ઇવ ક્ષુણ્ણો જીર્ણમૂલોવનસ્પતિઃ ॥

તસ્મિન્નિપતિતે વીરે ગદારુગ્ણે મહાસુરે ।
પ્રવિશ્ય મહતીં સેનાં યોધયામાસ મે સુતઃ ॥

ચારુદેષ્ણેન સંસક્તો વિવિન્ધ્યો નામ દાનવઃ ।
મહારથઃ સમાજ્ઞાતો મહારાજ મહાધનુઃ ॥

તતઃ સુતુમુલં યુદ્ધં ચારુદેષ્ણવિવિન્ધ્યયોઃ ।
વૃત્રવાસવયો રાજન્યથાપૂર્વં તથાઽભવત્ ॥

અન્યોન્યસ્યાભિસન્ક્રુદ્ધાવન્યોન્યં જઘ્નતુઃ શરૈઃ ।
વિનદન્તૌ મહારાજ સિંહાવિવ મહાબલૌ ॥

રૌક્મિણેયસ્તતો બાણમગ્ન્યર્કોપમવર્ચસમ્ ।
અભિમન્ત્ર્ય મહાસ્ત્રેણ સન્દધે શત્રુનાશનમ્ ॥

સ વિવિન્ધ્યાય સક્રોધઃ સમાહૂય મહારથઃ ।
ચિક્ષેપ મે સુતો રાજન્સ ગતાસુરથાપતત્ ॥

વિવિન્ધ્યં નિહૃતં દૃષ્ટ્વા તાં ચ વિક્ષોભિતાં ચમૂમ્ ।
કામગેન સ સૌભેન સાલ્વઃ પુનરુપાગમત્ ॥

તતો વ્યાકુલિતં સર્વં દ્વારકાવાસિ તદ્બલમ્ ।
દૃષ્ટ્વા સાલ્વં મહાબાહો સૌભસ્થં પૃથિવીગતમ્ ॥

તતો નિર્યાય કૌરવ્ય અવસ્થાપ્ય ચ તદ્બલમ્ ।
આનર્તાનાં મહારાજ પ્રદ્યુમ્નો વાક્યમબ્રવીત્ ॥

સર્વે ભવન્તસ્તિષ્ઠન્તુ સર્વે પશ્યન્તુ માં યુધિ ।
નિવારયન્તં સન્ગ્રામે બલાત્સૌભં સરાજકમ્ ॥

અયં સૌભપતેઃ સેનામાયસૈર્ભુજગૈરિવ ।
ધનુર્ભુજવિનિર્મુક્તૈર્નાશયમ્યદ્ય યાદવાઃ ॥

આશ્વસધ્વં ન ભીઃ કાર્યા સૌભરાડદ્ય નશ્યતિ ।
મયાઽભિપન્નો દુષ્ટાત્મા સસૌભો વિનશિષ્યતિ ॥

એવં બ્રુવતિ સંહૃષ્ટે પ્રદ્યુમ્ને પાણ્ડુનન્દન । ધિષ્ટિતં તદ્બલં દ્વારિ યુયુધે ચ યથાસુખમ્ ॥