મહાભારત · અધ્યાય 3.160
યુધિષ્ઠિરસ્તમાસાદ્ય તપસા દગ્ધકિલ્બિષમ્ ।
અભ્યવાદયત પ્રીતઃ શિરસા નામ કીર્તયન્ ॥
તતઃ કૃષ્ણા ચ ભીમશ્ચ યમૌ ચ સુતપસ્વિનૌ ।
શિરોભિઃ પ્રાપ્ય રાજર્ષિં પરિવાર્યોપતસ્થિરે ॥
તથૈવ ધૌમ્યો ધર્મજ્ઞઃ પાણ્ડવાનાં પુરોહિતઃ ।
યથાન્યાયમુપાક્રાન્તસ્તમૃષિં સંશિતવ્રતમ્ ॥
અન્વજાનાત્સ ધર્મજ્ઞો મુનિર્દિવ્યેન ચક્ષુષા ।
પાણ્ડોઃ પુત્રાન્કુરુશ્રેષ્ઠાનાસ્યતામિતિ ચાબ્રવીત્ ॥
કુરૂણામૃપભં પ્રાજ્ઞં પૂજયિત્વા મહાતપાઃ ।
સહ ભ્રાતૃભિરસીનં પર્યપૃચ્છદનામયમ્ ॥
નાનૃતે કુરુપે ભાવં કચ્ચિદ્ધર્મે પ્રવર્તસે ।
માતાપિત્રોશ્ચ તે વૃત્તિઃ કચ્ચિત્પાર્થ ન સીદતિ ॥
કચ્ચિત્તે ગુરવઃ સર્વે વૃદ્ધા વૈદ્યાશ્ચ પૂજિતાઃ ।
કચ્ચિન્ન કુરુપે ભાવં પાર્થ પાપેષુ કર્મસુ ॥
સુકૃતમ્પ્રતિકર્તું ચ કચ્ચિદ્ધાતું ચ દુષ્કૃતમ્ ।
યથાન્યાયં કુરુશ્રષ્ઠ જાનાસિ ન વિકત્થસે ॥
યથાર્હં માનિતાઃ કચ્ચિત્ત્વયા નન્દન્તિ સાધવઃ ।
વનેષ્વપિ વસન્કચ્ચિદ્ધર્મમેવાનુવર્તસે ॥
કચ્ચિદ્ધૌમ્યસ્ત્વદાચારૈર્ન પાર્થ પરિતપ્યતે ।
દાનધર્મતપઃશૌચૈરાર્જવેન તિતિક્ષયા ॥
પિતૃપૈતામહં વૃત્તં કચ્ચિત્પાર્થાનુવર્તસે ।
કચ્ચિદ્રાજર્ષિયાતેન પથા ગચ્છસિ પાણ્ડવ ॥
સ્વેસ્વે કિલ કુલે જાતે પુત્રે નપ્તરિ વા પુનઃ ।
પિતરઃ પિતૃલોકસ્થાઃ શોચન્તિ ચ રમન્તિ ચ ॥
કિં તસ્ય દુષ્કૃતેઽસ્માભિઃ સમ્પ્રાપ્તવ્યં ભવિષ્યતિ ।
કિં ચાસ્ય સુકૃતેઽસ્માભિઃ પ્રાપ્તવ્યમિતિ શોભનં ॥
પિતા માતા તથૈવાગ્નિર્ગુરુરાત્મા ચ પઞ્ચમઃ ।
યસ્યૈતેપૂજિતાઃ પાર્થ તસ્ લોકાવુભૌ જિતૌ ॥
[યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।
ભગવન્નાર્ય માઽહૈતદ્યથાવદ્ધર્મનિશ્ચયમ્ ।
યથાશક્તિ યથાન્યાયં ક્રિયતે વિધિવન્મયા ॥
આર્ષ્ટિષેણ ઉવાચ.]
અબ્ભક્ષા વાયુભક્ષાશ્ચ પ્લવમાના વિહાયસા ।
જુષન્તે પર્વતશ્રેષ્ઠમૃષયઃ પર્વસન્ધિષુ ॥
કામિનઃ સહ કાન્તાભિઃ પરસ્પરમનુવ્રતાઃ ।
દૃશ્યન્તે શૈલશૃઙ્ગસ્થા યથા કિમ્પુરુષા નૃપ ॥
અરજાંસિ ચ વાસાંસિ વસાનાઃ કૌશિકાનિ ચ ।
દૃશ્યન્તે બહવઃ પાર્થ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ ॥
વિદ્યાધરગણાશ્ચૈવ સ્રગ્વિણઃ પ્રિયદર્શનાઃ ।
મહોરગગણાશ્ચૈવ સુપર્ણાશ્ચારણાદયઃ ॥
અસ્ય ચોપરિ શૈલસ્ય શ્રૂયતે પર્વસન્ધિષુ ।
ભેરીપણવશઙ્ખાનાં મૃદઙ્ગાનાં ચ નિઃખનઃ ॥
ઇહસ્થૈરેવ તત્સર્વં શ્રોતવ્યં ભરતર્ષભાઃ ।
ન કાર્યા વઃ કથઞ્ચિત્સ્યાત્તત્રાભિગમને મતિઃ ॥
ન ચાપ્યતઃ પરં શક્યં ગન્તું ભરતસત્તમાઃ ।
વિહારસ્તત્ર દેવાનામમાનુષગતિસ્તુ સા ॥
ઈષચ્ચપલકર્માણં મનુષ્યમિહ ભારત ।
દ્વિષન્તિ સર્વભૂતાનિ તાડયન્તિ ચ રાક્ષસાઃ ॥
અસ્યાતિક્રમ્ય શિખરં કૈલાસસ્ય યુધિષ્ઠિર ।
ગતિઃ પરમસિદ્ધાનાં દેવર્ષીણાં પ્રકાશતે ॥
ચાપલાદ્ધિ ન ગન્તવ્યં પાર્ત યાનૈસ્તતઃ પરમ્ ।
અયઃશૂલાદિભિર્ઘ્નન્તિ રાક્ષસાઃ શત્રુસૂદન ॥
અપ્સરોભિઃ પરિવૃતઃ સમૃદ્ધ્યા નરવાહનઃ ।
ઇહ વૈશ્રવણસ્તાત પર્વસન્ધિષુ દૃશ્યતે ॥
શિખરે તં સમાસીનમધિપં યક્ષરક્ષસામ્ ।
પ્રેક્ષન્તે સર્વભૂતાનિ ભાનુમન્તમિવોદિતમ્ ॥
દેવદાનવસિદ્ધાનાં તથા વૈશ્રવણસ્ય ચ ।
ગિરેઃ શિખરમુદ્યાનમિદં ભરતસત્તમ ॥
ઉપાસીનસ્ય ધનદં તુમ્બુરોઃ પર્વસન્ધિષુ ।
ગીતસામસ્વનસ્તાત શ્રૂયતે ગન્ધમાદને ॥
એતદેવંવિધં ચિત્રમિહ તાત યુધિષ્ઠિર ।
પ્રેક્ષન્તે સર્વભૂતાનિ બહુશઃ પર્વસન્ધિષુ ॥
ભુઞ્જાના મુનિભોજ્યાનિ રસવન્તિ ફલાનિ ચ ।
વસધ્વં પાણ્ડવશ્રેષ્ઠા યાવદર્જુનદર્શનાત્ ॥
ન તાત ચપલૈર્ભાવ્યમિહ પ્રાપ્તૈઃ કથઞ્ચન ।
ચપલઃ સર્વભૂતાનાં દ્વેષ્યો ભવતિ માનવઃ ॥
ઉષિત્વેહ યથાકામં યથાશ્રદ્ધં વિહૃત્ય ચ । તતઃ શસ્ત્રજિતાં શ્રેષ્ઠ પૃથિવીં પાલયિષ્યસિ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0