મહાભારત · અધ્યાય 3.155
પાણ્ડવો ભીમસેનોઽહં ધર્મરાજાદનન્તરઃ ।
વિશાલાં બદરીં પ્રાપ્તો ભ્રાતૃભિઃ સહ રાક્ષસાઃ ॥
અપશ્યત્તત્રપાઞ્ચાલી સૌગન્ધિકમનુત્તમમ્ ।
અનિલોઢમિતો નૂનં સા બહૂનિ પરીપ્સતિ ॥
તસ્યા મામનવદ્યાઙ્ગ્યા ધર્મપત્ન્યાઃ પ્રિયે સ્થિતમ્ ।
પુષ્પાહારમિહ પ્રાપ્તં નિબોધત નિશાચરાઃ ॥
રાક્ષસા ઊચુઃ ।
આક્રીડોઽયં કુબેરસ્ય દયિતઃ પુરુષર્ષભ ।
નેહ શક્યં મનુષ્યેણ વિહર્તું મર્ત્યધર્મણા ॥
દેવર્ષયસ્તથા યક્ષા દેવાશ્ચાત્ર વૃકોદર ।
આમન્ત્ર્ય યક્ષપ્રવરં પિબન્તિ ચ હરન્તિ ચ ॥
ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ વિહરન્ત્યત્ર પાણ્ડવ ।
યક્ષાધિપસ્યાનુમતે કુબેરસ્ મહાત્મનઃ ॥
અન્યાયેનેહ યઃ કશ્ચિદવમન્ય ધનેશ્વરમ્ ।
વિહર્તુમિચ્છેદ્દુર્વૃત્તઃ સ વિનશ્યેન્ન સંશયઃ ॥
તમનાદૃત્ય પદ્માનિ જિહીર્ષસિ બલાદિહ ।
ધર્મરાજસ્ય ચાત્માનં બ્રવીષિ ભ્રાતરં કથમ્ ॥
[આમન્ત્ર્ય યક્ષરાજં વૈ તતઃ પિવ હરસ્વ ચ ।
નાતોઽન્યથા ત્વયા શક્યં કિઞ્ચિત્પુષ્કરમીક્ષિતું ॥
ભીમસેન ઉવાચ ।
રાક્ષસાસ્તં ન પશ્યામિ ધનેશ્વરમિહાન્તિકે ।
દૃષ્ટ્વાઽપિચ મહારાજં નાહં યાચિતુમુત્સહે ॥
ન હિ યાચન્તિ રાજાન એષ ધર્મઃ સનાતનઃ ।
ન ચાહં હાતુમિચ્છામિ ક્ષાત્રધર્મં કથઞ્ચન ॥
ઇયં ચ નલિની રમ્યા જાતા પર્વતનિર્ઝરે ।
નેયં ભવનમાસાદ્યકુબેરસ્ય મહાત્મનઃ ॥
તુલ્યા હિ સર્વભૂતાનામિયં વૈશ્રવણસ્ય ચ ।
એવં ગતેષુ દ્રવ્યેષુ કઃ કં યાચિતુમર્હતિ ॥
ઇત્યુક્ત્વા રાક્ષસાન્સર્વાન્ભીમસેનો વ્યગાહત ।
તાં તુ પુષ્કરિણીં વીરઃ પ્રભિન્ન ઇવ કુઞ્જરઃ ॥
તતઃ સ રાક્ષસૈર્વાચા પ્રતિષિદ્ધઃ પ્રતાપવાન્ ।
મા મૈવમિતિ સક્રોધૈર્ભર્ત્સયદ્ભિઃ સમન્તતઃ ॥
કદર્થીકૃત્યતુ સ તાન્રાક્ષસાન્ભીમવિક્રમઃ ।
વ્યગાહત મહાતેજાસ્તે તં સર્વે ન્યવારયન્ ॥
ગૃહ્ણીત બધ્નીત વિકર્તતેમં પચામ ખાદામ ચ ભીમસેનમ્ ।
ક્રુદ્ધા બ્રુવન્તોઽભિયયુર્દ્રતં તે શસ્ત્રાણિ ચોદ્યમ્ય વિવૃત્તનેત્રાઃ ॥
પ્રગૃહ્યતાનભ્યપતત્તરસ્વી તતોઽબ્રવીત્તિષ્ઠત તિષ્ઠતેતિ ॥
તે તં તદા તોમરપટ્ટસાદ્યૈ- ર્વ્યાવિદ્ધશસ્ત્રૈઃ સહસા નિપેતુઃ ।
જિઘાંસવઃ ક્રોધવશાઃ સુભીમા ભીમં સમન્તાત્પરિવવ્રુરુગ્રાઃ ।
જિઘાંસવઃ ક્રોધવશાઃ સુભીમા ભીમં સમન્તાત્પરિવબ્રુરુગ્રાઃ ॥
વાતેન કુન્ત્યાં બલવાન્સુજાતઃ શૂરસ્તરસ્વી દ્વિષતાં નિહન્તા ।
સત્યે ચ ધર્મે ચ રતઃ સદૈવ પરાક્રમે શત્રુભિરપ્રધૃષ્યઃ ॥
તેષાં સ માર્ગાન્વિવિધાન્મહાત્મા નિહત્ય શસ્ત્રાણિ ચ શાસ્ત્રવાણામ્ ।
યથા પ્રવીરાન્નિજઘાન ભીમઃ પરશ્શતાન્પુષ્કરિણીસમીપે ॥
તે તસ્ય વીર્યં ચ બલં ચ દૃષ્ટ્વા વિદ્યાબલમ્બાહુબલં તથૈવ ।
અશક્નુવન્તઃ સહિતં સમન્તા- દ્દ્રુતં પ્રવીરા સહસા નિવૃત્તાઃ ॥
વિદીર્યમાણાસ્તત એવ તૂર્ણ- માકાશમાસ્થાય વિમૂઢસઞ્જ્ઞાઃ ।
કૈલાસશૃઙ્ગાણ્યભિદુદ્રુવુસ્તે ભીમાર્દિતાઃ ક્રોધવશાઃ પ્રભગ્નાઃ ॥
સ શક્રવદ્દાનવદૈત્યસઙ્ઘાન્ વિક્રમ્ય જિત્વા ચ રણેઽરિસઙ્ઘાન્ ।
વિગાહ્યતાં પુષ્કરીણીં જિતારિઃ કામં સ જગ્રાહ તતોઽમ્બુજાનિ ॥
તતઃ સ પીત્વાઽમૃતકલ્પમમ્ભો ભૂયો બભૂવોત્તમવીર્યતેજાઃ ।
ઉત્પાટ્ય જગ્રાહ તતોઽમ્બુજાનિ સૌગન્ધિકાન્યુત્તમગન્ધવન્તિ ॥
તતસ્તુ તે ક્રોધવશાઃ સમેત્ય ધનેશ્વરં ભીમબલપ્રણુન્નાઃ ।
ભીમસ્ય વીર્યં ચ બલં ચ સંખ્યે યથાવદાચખ્યુરતીવ દીનાઃ ॥
તેષાં વચસ્તત્તુ નિશામ્ય દેવઃ પ્રહસ્ય રક્ષાંસિ તતોઽભ્યુવાચ ।
ગૃહ્ણાતુ ભીમો જલજાનિ કામં કૃષ્ણાનિમિત્તં વિદિતં મમૈતત્ ॥
તતોઽભ્યનુજ્ઞાય ધનેશ્વરં તે જગ્મુઃ કુરૂણાં પ્રવરં વિરોષાઃ ।
ભીમં ચ તસ્યાં દદૃશુર્નલિન્યાં યથોપજોષં વિહરન્તમેકમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0