મહાભારત · અધ્યાય 2.3

અથાબ્રવીન્મયઃ પાર્થમર્યુનં જયતાં વરમ્ ।
આપૃચ્છે ત્વાં ગમિષ્યામિ પુનરેષ્યામિ ચાપ્યહમ્ ॥

વિશ્રુતાં ત્રિષુ લોકેષુ પાર્થ દિવ્યાં સભાં તવ । પ્રાણિનાં વિસ્મયકરીં તવ પ્રિયવિવર્ધિનીમ્ ।
પાણ્ડવાનાં ચ સર્વેષાં કરિષ્યામિ ધનઞ્જય ॥

ઉત્તરેણ તુ કૈલાસં મૈનાકં પર્વતં પ્રતિ ।
યિયક્ષમાણેષુ પુરા દાનવેષુ મયા કૃતમ્ ॥

ચિત્રં મણિમયં ભાણ્ડં રમ્યં બિન્દુસારઃ પ્રતિ ।
સભાયાં સત્યસન્ધસ્ય યદાસીદ્વૃષપર્વણઃ ॥

આગમિષ્યામિ તદ્ગૃહ્ય યદિ તિષ્ઠતિ ભારત ।
તતઃ સભાં કરિષ્યામિ પાણ્ડવસ્ય યશસ્વિનીમ્ ॥

મનઃ પ્રહ્લાદિનીં ચિત્રાં સર્વરત્નવિભૂષિતામ્ ।
અસ્તિ બિન્દુસારસ્યુગ્રા ગદા ચ કુરુનન્દન ॥

નિહિતા યૌવનાશ્વેન રાજ્ઞા હત્વા રણે રિપૂન્ ।
સુવર્ણબિન્દુભિશ્ચિત્રા ગુર્વી ભારસહા દૃઢા ॥

સા વૈ શતસહસ્રસ્ય સમ્મિતા શત્રુઘાતિની ।
અનુરૂપા ચ ભીમસ્ય ગાણ્ડીવં ભવતો યથા ॥

વારુણશ્ચ મહાશઙ્ખો દેવદત્તઃ સુઘોષવાન્ ।
સર્વમેતત્પ્રદાસ્યામિ ભવતે નાત્ર સંશયઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ઇત્યુક્ત્વા સોઽસુરઃ પાર્થં પ્રાગુદીચીં દિશં ગતઃ ।
અથોત્તરેણ કૈલાસાન્મૈનાકં પર્વતં પ્રતિ ॥

હિરણ્યશૃઙ્ગઃ સુમહાન્મહામણિમયો ગિરિઃ ।
રમ્યં બિન્દુસરો નામ યત્ર રાજા ભગીરથઃ ॥

દ્રુષ્ટું ભાગીરથીં ગઙ્ગામુવાસ બહુલાઃ સમાઃ ।
યત્રેષ્ટં સર્વભૂતાનામીશ્વરેણ મહાત્મના ॥

આહૃતાઃ ક્રતવો મુખ્યાઃ શતં ભરતસત્તમ ।
યત્ર યૂપા મણિમયાશ્ચૈત્યાશ્ચાપિ હિરણ્મયાઃ ॥

શોભાર્થં વિહિતાસ્તત્ર ન તુ દૃષ્ટાન્તતઃ કૃતાઃ ।
યત્રેષ્ટ્વા સ ગતઃ સિદ્ધિં સહસ્રાક્ષઃ શચીપતિઃ ॥

યત્ર ભૂતપતિઃ સૃષ્ટ્વા સર્વાઁલ્લોકાન્સનાતનઃ ।
અપસ્યતે તિગ્મતેજાઃ સ્થિતો ભૂતૈઃ સહસ્રશઃ ॥

નરનારાયણૌ બ્રહ્મા યમઃ સ્થાણુશ્ચ પઞ્ચમઃ ।
ઉપાસતે યત્ર પરં સહસ્રયુગપર્યયે ॥

યત્રેષ્ટં વાસુદેવેન સત્ત્રૈર્વર્ષગણાન્બહૂન્ ।
શ્રદ્દધાનેન સતતં ધર્મસમ્પ્રતિપત્તયે ॥

સુવર્ણમાલિનો યૂપાશ્ચૈત્યાશ્ચાપ્યતિભાસ્વરાઃ ।
દદૌ યત્ર સહસ્રાણિ પ્રયુતાનિ ચ કેશવઃ ॥

તત્ર ગત્વા સ જગ્રાહ ગદાં શઙ્ખં ચ ભારત । તસ્માદ્ગિરેરુપાદાય શિલાઃ સુરુચિરાવહાઃ ।
સ્ફાટિકં ચ સભાદ્રવ્યં યદાસીદ્વૃષપર્વણઃ ॥

કિઙ્કરૈઃ સહ રક્ષોભિર્યદરક્ષન્મહદ્ધનમ્ ।
તદગૃહ્ણાન્મયસ્તત્ર ગત્વા સર્વં મહાઽસુરઃ ॥

તદાહૃત્ય ચ તાં ચક્રે સોઽસુરોઽપ્રતિમાં સભામ્ ।
વિશ્રુતાં ત્રિષુ લોકેષુ દિવ્યાં મણિમયીં શુભામ્ ॥

ગદાં ચ ભીમસેનાય પ્રવરાં પ્રદદૌ તદા ।
દેવદત્તં ચાર્જુનાય શઙ્ખપ્રવરમુત્તમમ્ ॥

યસ્ય શઙ્ખસ્ય નાદેન ભૂતાનિ પ્રચકમ્પિરે ।
સ કાલં કઞ્ચિદાશ્વસ્ય વિશ્વકર્મા વિચિન્ત્ય ચ ॥

સભાં પ્રચક્રમે કર્તું પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્ ।
અભિપ્રાયેણ પાર્થાનાં કૃષ્ણસ્ય ચ મહાત્મનઃ ॥

સર્વર્તુગુણસમ્પન્નાં દિવ્યરૂપામલઙ્કૃતામ્ । તર્પયિત્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠાન્પાયસેન સહસ્રશઃ ।
સભા ચ સા મહારાજ શાતકુમ્ભમયદ્રુમા ॥

દશકિષ્કુસહસ્રાણિ સમન્તાદાયતાભવત્ ।
યથા વહ્નેર્યથાર્કસ્ય સોમસ્ય ચ યથા સભા ॥

ભ્રાજમાના તથાઽત્યર્થં દધાર પરમં વપુઃ ।
અભિઘ્નતીવ પ્રભયા પ્રભામર્કસ્ય ભાસ્વરામ્ ॥

પ્રબભૌ જ્વલમાનેવ દિવ્યા દિવ્યેન વર્ચસા । નવમેઘપ્રતીકાશા દિવમાકૃત્ય વિષ્ઠિતા ।
આયતા વિપુલા રમ્યા વિપાપ્મા વિગતક્લમા ॥

ઉત્તમદ્રવ્યસમ્પન્ના રત્નપ્રાકારતોરણા ।
બહુચિત્રા બહુધના સુકૃતા વિશ્વકર્મણા ॥

ન દાશાર્હી સુધર્મા વા બ્રહ્મણો વાથ તાદૃશી ।
સભા રૂપેણ સમ્પન્ના યાં ચક્રે મતિમાન્મયઃ ॥

તાં સ્મ તત્ર મયેનોક્તા રક્ષન્તિ ચ વહન્તિ ચ ।
સભામષ્ટૌ સહસ્રાણિ કિઙ્કરા નામ રાક્ષસાઃ ॥

અન્તરિક્ષચરા ઘોરા મહાકાયા મહાબલાઃ ।
રક્તાક્ષાઃ પિઙ્ગલાક્ષાશ્ચ શુક્તિકર્ણાઃ પ્રહારિણઃ ॥

તસ્યાં સભાયાં નલિનીં ચકારાપ્રતિમાં મયઃ ।
વૈદૂર્યપત્રવિતતાં મણિનાલમયામ્બુજામ્ ॥

પદ્મસૌગન્ધિકવતીં નાનાદ્વિજગણાયુતામ્ । પુષ્પિતૈઃ પઙ્કજૈશ્ચિત્રાં કૂર્મૈર્મત્સ્યૈશ્ચ કાઞ્ચનૈઃ ।
ચિત્રસ્ફટિકસોપાનાં નિષ્પઙ્કસલિલાં શુભામ્ ॥

મન્દાનિલસમુદ્ધૂતાં મુક્તાબિન્દુભિરાચિતામ્ ।
મહામણિશિલાપટ્ટબદ્ધપર્યન્તવેદિકામ્ ॥

મણિરત્નચિતાં તાં તુ કેચિદભ્યેત્ય પાર્થિવાઃ ।
દૃષ્ટ્વાપિ નાભ્યજાનન્ત તેઽજ્ઞાનાત્પ્રપતન્ત્યુત ॥

તાં સભામભિતો નિત્યં પુષ્પવન્તો મહાદ્રુમાઃ ।
આસન્નાનાવિધા લોલાઃ શીતચ્છાયા મનોરમાઃ ॥

કાનનાનિ સુગન્ધીનિ પુષ્કરિણ્યશ્ચ સર્વશઃ ।
હંસકારણ્ડવોપેતાશ્ચક્રવાકોપશોભિતાઃ ॥

જલજાનાં ચ પદ્માનાં સ્થલજાનાં ચ સર્વશઃ ।
મારુતો ગન્ધમાદાય પાણ્ડવાન્સ્મ નિષેવતે ॥

ઈદૃશીં તાં સભાં કૃત્વા માસૈઃ પરિચતુર્દશૈઃ ।
નિષ્ઠિતાં ધર્મરાજાય મયો રાજન્ન્યવેદયત્ ॥