મહાભારત · અધ્યાય 16.2

એવં સમ્પૂજિતો રાજા પાણ્ડવૈરમ્બિકાસુતઃ ।
વિજહાર યથાપૂર્વમૃષિભિઃ પર્યુપસ્થિતઃ ॥

બ્રહ્મદેયાગ્રહારાંશ્ચ પ્રદદૌ સ કુરૂદ્વહઃ ।
તચ્ચ કુન્તીસુતો રાજા સર્વમેવાન્વમોદત ॥

આનૃશંસ્યપરો રાજા પ્રીયમાણો યુધિષ્ઠિરઃ । ઉવાચ સ તદા ભ્રાતૄનમાત્યાંશ્ચ મહીપતિઃ ।
મયા ચૈવ ભવદ્ભિશ્ચ માન્ય એષ નરાધિપઃ ॥

નિદેશે ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય યસ્તિષ્ઠતિ સ મે સુહૃત્ ।
વિપરીતશ્ચ મે શત્રુર્નિયમ્યશ્ચ ભવેન્નરઃ ॥

પરિવૃત્તેષુ ચાહઃસુ પુત્રાણાં શ્રાદ્ધકર્મણિ ।
દદૌ ચ રાજા વિત્તાનિ યાવદસ્ય ચિકીર્ષિતમ્ ॥

તતઃ સ રાજા કૌરવ્યો ધૃતરાષ્ટ્રો મહામનાઃ ।
બ્રાહ્મણેભ્યો યથાર્હેભ્યો દદૌ વિત્તાન્યનેકશઃ ॥

ધર્મિરાજશ્ચ ભીમશ્ચ સવ્યસાચી યમાવપિ ।
તત્સર્વમન્વવર્તન્ત ધૃતરાષ્ટ્રવ્યપેક્ષયા ॥

કથં નુ રાજા વૃદ્ધઃ સ પુત્રપૌત્રવધાર્દિતઃ ।
શોકમસ્મત્કૃતં પ્રાપ્યિ ન મ્રિયેતેતિ ચિન્ત્ય તે ॥

યાવદ્ધિ કુરુવીરસ્ય જીવત્પુત્રસ્ય વૈ સુખમ્ ।
તાવત્સુખમવાપ્નોતિ ભોગાંશ્ચૈવ વ્યવસ્થિતાન્ ॥

તતસ્તે સહિતાઃ પઞ્ચ ભ્રાતરઃ પાણ્ડુનન્દનાઃ ।
તથાશીલાઃ સમાતસ્થુર્ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય શાસને ॥

ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ તાન્સર્વાન્વિનીતાન્નિયમે સ્થિતાન્ ।
શિષ્યવૃત્તિં સમાપન્નાન્ગુરુવત્પ્રત્યપદ્યત ॥

ગાન્ધારી ચૈવ પુત્રાણાં વિવિધૈઃ શ્રાદ્ધકર્મભિઃ ।
આનૃણ્યમગમત્કામાન્વિપ્રેભ્યઃ પ્રતિપાદ્ય સા ॥

એવં ધર્મભૃતાંશ્રેષ્ઠો ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ભ્રાતૃભિઃ સહિતો ધીમાન્પૂજયામાસં તં નૃપમ્ ॥

સ રાજા સુમહાતેજા વૃદ્ધઃ કુરુકુલોદ્વહઃ ।
ન દદર્શ તદા કિઞ્ચિદપ્રિયં પાણ્ડુનન્દને ॥

વર્તમાનેષુ સદ્વૃત્તિં પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
પ્રીતિમાનભવદ્રાજા ધૃતરાષ્ટ્રોંઽબિકાસુતિઃ ॥

સૌબલેયી ચ ગાન્ધારી પુત્રશોકમપાસ્ય તમ્ ।
સદૈવ પ્રીતિમત્યાસીત્તનયેષુ નિજેષ્વિવ ॥

પ્રિયાણ્યેવ તુ કૌરવ્યો નાપ્રિયાણિ કુરૂદ્વહઃ ।
વૈચિત્રવીર્ય નૃપતૌ સમાચરત સર્વદા ॥

યદ્યદ્બ્રૂતે ચ કિઞ્ચિત્સ ધૃતરાષ્ટ્રો જનાધિપઃ ।
ગુરુ વા લઘુ વા કાર્યં ગાન્ધારી ચ તપસ્વિની ॥

તં સ રાજા મહારાજ પાણ્ડવાનાં ધુરન્ધરઃ ।
પૂજયિત્વા વચસ્તત્તદકાર્ષીત્પરવીરહા ॥

તેન તસ્યાભવત્પ્રીતો વૃત્તેન સ નરાધિપઃ ।
અન્વતપ્યત સંસ્મૃત્ય પુત્રં તં મન્દચેતસમ્ ॥

સદા ચ પ્રાતરુત્થાય કૃતજપ્યઃ શુચિર્નૃપઃ ।
આશાસ્તે પાણ્ડુપુત્રાણાં સમરેષ્વપરાજયમ્ ॥

બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિવાચ્યાથ હુત્વા ચૈવ હુતાશનમ્ ।
આયૂંષિ પાણ્ડુપુત્રાણામાશંસત નરાધિપઃ ॥

ન તાં પ્રીતિં પરામાપ પુત્રેભ્યઃ સ તદા પુરા । યાં પ્રીતિં પાણ્ડુપુત્રેભ્યઃ સદાઽવાપ નરાધિપઃ ।

બ્રાહ્મણાનાં યથા વૃત્તઃ ક્ષત્રિયાણાં યથાવિધઃ ।
તથા વિટ્શૂદ્રસઙ્ઘાનામભવત્સ પ્રિયસ્તદા ॥

યચ્ચ કિઞ્ચિત્તદા પાપં ધૃતરાષ્ટ્રસુતૈઃ કૃતમ્ ।
અકૃત્વા હૃદિ તત્પાપં તં નૃપં સોન્વવર્તત ॥

યઃ કશ્ચિદપિ યત્કિઞ્ચિત્પ્રમાદાદમ્બિકાસુતે ।
કુરુતે દ્વેષ્યતામેતિ સ કૌન્તેયસ્ય ધીમતઃ ॥

ન રાજ્ઞો ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય ન ચ દુર્યોધનસ્ય વૈ ।
ઉવાચ દુષ્કૃતં કશ્ચિદ્યુધિષ્ઠિરભયાન્નરઃ ॥

ધૃત્યા તુષ્ટો નરેન્દ્રઃ સ ગાન્ધારી વિદુરસ્તથા ।
અજાતશત્રોર્વૃત્તેન ન તુ ભીમસ્ય પાર્થિવઃ ॥

અન્વવર્તત ભીમોપિ નિશ્ચિતો ધર્મજં નૃપમ્ ।
ધૃતરાષ્ટ્રં ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય સદા ભવતિ દુર્મનાઃ ॥

રાજાનમનુવર્તન્ત ધર્મપુત્રમમિત્રહા ।
અન્વવર્તત સન્ક્રુદ્ધો હૃદયેન પરાઙ્મુખઃ ॥