મહાભારત · અધ્યાય 15.3

એવં પ્રયતમાનાનાં વૃષ્ણીનામન્ધકૈઃ સહ ।
કાલો ગૃહાણિ સર્વેષાં પરિચક્રામ નિત્યશઃ ॥

કરાલો વિકટો મુણ્ડઃ પુરુષઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલઃ ।
ગૃહાણ્યાવેક્ષ્ય વૃષ્ણીનાં નાદૃશ્યતં પુનઃ ક્વચિત્ ॥

તમઘ્નન્ત મહેષ્વાસાઃ શરૈઃ શતસહસ્રશઃ ।
ન ચાશક્યત વેદ્ધું સ સર્વભૂતાત્યયસ્તદા ॥

ઉત્પેદિરે મહાવાતા દારુણાશ્ચ દિનેદિને ।
વૃષ્ણ્યન્ધકવિનાશાય બહવો રોમહર્ષણાઃ ॥

વિવૃદ્ધમૂષિકા રથ્યા વિભિન્નમણિકાસ્તથા ।
કેશા નખાશ્ચ સુપ્તાનામદ્યન્તે મૂષિકૈર્નિશિ ॥

ચીચીકૂચીતિ વાશન્તિ શારિકા વૃષ્ણિવેશ્મસુ ।
નોપશામ્યતિ શબ્દસ્ય સદિવારાત્રમેવ હિ ॥

અન્વકુર્વન્નુલૂકાનાં સારસા વિરુતં તથા ।
અજાઃ શિવાનાં વિરુતમન્વકુર્વત ભારત ॥

પાણ્ડુરા રક્તપાદાશ્ચ વિહગાઃ કાલચોદિતાઃ ।
વૃષ્ણ્યન્ધકાનાં ગેહેષુ કપોતા વ્યચરંસ્તદા ॥

વ્યજાયન્ત ખરા ગોષુ કરભાશ્વતરીષુ ચ ।
શુનીષ્વપિ બિડાલાશ્ચ મૂષિકા નકુલીષુ ચ ॥

નાપત્રપન્ત પાપાનિ કુર્વન્તો વૃષ્ણયસ્તદા ।
પ્રાર્દયન્બ્રાહ્મણાંશ્ચાપિ પિતૄન્દેવાંસ્તથૈવ ચ ॥

ગુરૂંશ્ચાપ્યવમન્યન્તે ન તુ રામજનાર્દનૌ ।
પત્ન્યઃ પતીનુચ્ચરન્તિ પત્નીશ્ચક પતયસ્તથા ॥

વિભાવસુઃ પ્રજ્વલિતો વામં વિપરિવર્તતે ।
નીલલોહિતમઞ્જિષ્ઠા વિસૃજન્નર્ચિષઃ પૃથક્ ॥

ઉદયાસ્તમયે નિત્યં પુર્યાં તસ્યાં દિવાકરઃ ।
વ્યદૃશ્યતાસકૃત્પુમ્ભિઃ કબન્ધૈઃ પરિવારિતઃ ॥

મહાનસેષુ સિદ્ધેષુ સંસ્કૃતેઽતીવિ ભારત ।
આહાર્યમાણે કૃમયો વ્યદૃશ્યન્ત સહસ્રશઃ ॥

પુણ્યાહે વાચ્યમાને તુ જપત્સુ ચ મહાત્મસુ ।
અભિધાવન્તઃ શ્રૂયન્તે ન ચાદૃશ્યત કશ્ચન ॥

પરસ્પરં ચ નક્ષત્રં હન્યમાનં પુનઃપુનઃ ॥
ગ્રહૈરપશ્યન્સર્વે તે નાત્મનસ્તુ કથઞ્ચન ॥

નદન્તં પાઞ્ચિજન્યં ચ વૃષ્ણન્ધકનિવેશને ।
સમન્તાત્પર્યવાશન્ત રાસભા દારુણસ્વરાઃ ॥

એવં પશ્યન્હૃષિકેશઃ સમ્પ્રાપ્તં કાલપર્યયમ્ ।
ત્રયોદશ્યામમાવાસ્યાં તાન્દૃષ્ટ્વા પ્રાબ્રવીદિદમ્ ॥

ચતુર્દશી પઞ્ચદશી કૃતેયં રાહુણા પુનઃ ।
પ્રાપ્તે વૈ ભારતે યુદ્ધે પ્રાપ્તા ચાદ્ય ક્ષંયાય નઃ ॥

વિમૃશન્નેવ કાલં તં પરિચિન્ત્ય જનાર્દનઃ ।
મેને પ્રાપ્તં સ ષટ્ત્રિંશં વર્ષં વૈ કેશિસૂદનઃ ॥

પુત્રશોકાભિસન્તપ્તા ગાન્ધારી હતબાન્ધવા ।
યદનુવ્યાજહારાર્તા તદિદં સમુપાગમત્ ॥

ઇદં ચ તદનુપ્રાપ્તમબ્રવીદ્યદ્યુધિષ્ઠિરઃ ।
પુરા વ્યૂઢેષ્વનીકેષુ દૃષ્ટ્વેત્પાતાન્સુદારુણાન્ ॥

ઇત્યુક્ત્વા વાસુદેવસ્તુ ચિકીર્ષુઃ સત્યમેવ તત્ ।
આજ્ઞાપયામાસ તદા તીર્થયાત્રામરિન્દમઃ ॥

અઘોષયન્ત પુરુષાસ્તત્ર કેશવશાસનાત્ ।
તીર્થયાત્રા સમુદ્રે વઃ કાર્યેતિ પુરુષર્ષભાઃ ॥