મહાભારત · અધ્યાય 14.57
સ તં દૃષ્ટ્વા તથાભૂતં રાજાનં ઘોરદર્શનમ્ ।
દીર્ઘશ્મશ્રુધરં નૄણાં શોણિતેન સમુક્ષિતમ્ ॥
ચકાર ન વ્યથાં વિપ્રો રાજા ત્વેનમથાબ્રવીત્ ।
પ્રત્યુત્થાય મહાતેજા ભયકર્તા યમોપમઃ ॥
દિષ્ટ્યા ત્વમસિ કલ્યાણ ષષ્ઠે કાલે મમાન્તિકમ્ ।
ભક્ષ્યં મૃગયમાણસ્ય સમ્પ્રાપ્તો દ્વિજસત્તમ ॥
ઉદઙ્ગ ઉવાચ ।
રાજન્ગુર્વર્થિનં વિદ્ધિ ચરન્તં મામિહાગતમ્ ।
ન ચ ગુર્વર્થમુદ્યુક્તં હિંસ્યમાહુર્મનીષિણઃ ॥
રાજોવાચ ।
ષષ્ઠે કાલે મમાહારો વિહિતો દ્વિજસત્તમ ।
ન શક્યસ્ત્વં સમુત્સ્રષ્ટું ક્ષુધિતેન મયાઽદ્ય વૈ ॥
ઉદઙ્ક ઉવાચ ।
એવમસ્તુ મહારાજિ સમયઃ ક્રિયતાં તુ મે ।
ગુર્વર્થમભિનિર્વર્ત્ય પુનરેષ્યામિ તે વશમ્ ॥
સંશ્રુતશ્ચ મયા યોઽર્થો ગુરવે રાજસત્તમ ।
ત્વદધીનઃ સ રાજેન્દ્ર તં ત્વાં ભિક્ષે નરેશ્વર ॥
દદાસિ વિપ્રમુખ્યેભ્યસ્ત્વં હિ રત્નાનિ નિત્યદા । દાતા ચ ત્વં નરવ્યાઘ્ર પાત્રભૂતઃ ક્ષિતાવિહ ।
પાત્રં પ્રતિગ્રહે ચાપિ વિદ્ધિ માં નૃપસત્તમ ॥
ઉપાહૃત્ય ગુરોરર્થં ત્વદાયત્તમરિન્દમ ।
સમયેનેહ રાજેન્દ્ર પુનરેષ્યામિ તે વશમ્ ॥
સત્યં તે પ્રતિજાનામિ નાત્ર મિથ્યા કથઞ્ચન ।
અનૃતં નોક્તપૂર્વં મે સ્વૈરેષ્વપિ કુતોઽન્યથા ॥
સૌદાસ ઉવાચ ।
યદિ મત્તસ્તવાયત્તો ગુર્વર્થઃ કૃત એવ સઃ ।
યદિ ચાસ્તિ પ્રતિગ્રાહ્યં સામ્પ્રતં તદ્વદસ્વ મે ॥
ઉદઙ્ક ઉવાચ ।
પ્રતિગ્રાહ્યો મતો મે ત્વં સદૈવ પુરુષર્ષભ ।
સોહં ત્વામનુસમ્પ્રાપ્તો ભિક્ષિતું મણિકુણ્ડલે ॥
સૌદાસ ઉવાચ ।
પત્ન્યાસ્તે મમ વિપ્રર્ષે ઉચિતે મણિકુણ્ડલે ।
વરયાર્થં ત્વમન્યં વૈ તં તે દાસ્યામિ સુવ્રત ॥
ઉદઙ્ગ ઉવાચ ।
અલં તે વ્યપદેશેન પ્રમાણં યદિ તે વયમ્ ।
પ્રયચ્છ કુણ્ડલે મહ્યં સત્યવાગ્ભવ પાર્થિવ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
ઇત્યુક્તસ્ત્વબ્રવીદ્રાજા તમુદઙ્કં પુનર્વચઃ ।
ગચ્છ મદ્વચનાદ્દેવીં બ્રૂહિ દેહીતિ સત્તમ ॥
સૈવમુક્તા ત્વયા નૂનં મદ્વાક્યેન શુચિવ્રતા ।
પ્રદાસ્યતિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ કુણ્ડલે તે ન સંશયઃ ॥
ઉદઙ્ક ઉવાચ ।
ક્વ પત્ની ભવતઃ શક્યા મયા દ્રષ્ટું નરેશ્વર ।
સ્વયં વાઽપિ ભવાન્પત્નીં કિમર્થં નોપસર્પતિ ॥
સૌદાસ ઉવાચ ।
તાં દ્રક્ષ્યતિ ભવાનદ્ય કાસ્મિંશ્ચિદ્વનનિર્ઝરે ।
ષષ્ઠે કાલે ન હિ મયા સા શક્યા દ્રષ્ટુમદ્ય વૈ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
ઉદઙ્કસ્તુ તથોક્તઃ સ જગામ ભરતર્ષભ ।
મદયન્તીં ચ દૃષ્ટ્વા સ જ્ઞાપયત્સ્વપ્રયોજનમ્ ॥
સૌદાસવચનં શ્રુત્વા તતઃ સા પૃથુલોચના ।
પ્રત્યુવાચ મહાવુદ્ધિમુદઙ્કં જનમેજય ॥
એવમેતન્મહાબ્રહ્મન્નાનૃતં વદસેઽનઘ ।
અભિજ્ઞાનં તુ કિઞ્ચિત્ત્વં સમાનયિતુમર્હસિ ॥
ઇમે હિ દિવ્યે મણિકુણ્ડલે મે દેવાશ્ચ યક્ષાશ્ચ મહર્ષયશ્ચ ।
તૈસ્તૈરુપાયૈરપહર્તુકામા- શ્છિદ્રેષુ નિત્યં પરિતર્કયન્તિ ॥
નિક્ષિપ્તમેતદ્ભુવિ પન્નગાસ્તુ રત્નં સમાસાદ્ય પરામૃશેયુઃ ।
યક્ષાસ્તથોચ્છિષ્ટધૃતં સુરાશ્ચ નિદ્રાવશાદ્વા પરિધર્ષયેયુઃ ॥
છિદ્રેષ્વેતેષ્વિમે નિત્યં હ્રિયતે દ્વિજસત્તમ ।
દેવરાક્ષસનાગાનામપ્રમત્તેનિ ધાર્યતે ॥
એતે દિવાપિ ભાસેતે રાત્રૌ ચ દ્વિજસત્તમ ।
નક્તં નક્ષત્રતારાણાં પ્રભામાક્ષિપ્ય વર્તતઃ ॥
એતે હ્યામુચ્ય ભગન્ક્ષુત્પિપાસાભયં કુતઃ ।
વિષાગ્નિશ્વાપદેભ્યશ્ચ ભયં જાતુ ન વિદ્યતે ॥
હ્રસ્વેન ચૈતે આમુક્તે ભવતો હ્રસ્વકે તદા ।
અનુરૂપેણ ચામુક્તે જાયેતે તત્પ્રમાણકે ॥
એવંવિધે મમૈતે વૈ કુણ્ડલે પરમાર્ચિતે ।
ત્રિષુ લોકેષુ વિજ્ઞાતે તદભિજ્ઞાનમાનય ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0