મહાભારત · અધ્યાય 14.49

કો વા સ્વિદિહ ધર્માણામનુષ્ઠેયતમો મતઃ ।
વ્યાહતામિવ પશ્યામો ધર્મસ્ય વિવિધાં ગતિમ્ ॥

ઊર્દ્ધ્વં દેહાદ્વદન્ત્યેકે નૈતદસ્તીતિ ચાપરે ।
કેચિત્સંશયિતં સર્વં નિઃસંશયમથાપરે ॥

અનિત્યં નિત્યમિત્યેકે નાસ્ત્યસ્તીત્યપિ ચાપરે ।
ત્રિધેત્યેકે દ્વિધેત્યેકે વ્યાકીર્ણમિતિ ચાપરે ॥

મન્યન્તે બ્રાહ્મણા એવ બ્રહ્મજ્ઞાસ્તત્ત્વદર્શિનઃ ।
એકમેકે પૃથક્ચાન્યે બહુત્વમિતિ ચાપરે ॥

દેશકાલાવુભૌ કેચિન્નૈતદસ્તીતિ ચાપરે ।
જટાજિનધરાશ્ચાન્યે મુણ્ડાઃ કેચિદસંવૃતાઃ ॥

અશ્નાનં કેચિદિચ્છન્તિ સ્નાનમપ્યપરે જનાઃ ।
મન્યન્તે બ્રાહ્મણા દેવા બ્રહ્મજ્ઞાસ્તત્ત્વદર્શિનઃ ॥

આહારં કેચિદિચ્છન્તિ કેચિચ્ચાનશને રતાઃ ।
કર્મ કેચિત્પ્રશંસન્તિ પ્રશાન્તિ ચાપરે જનાઃ ॥

કેચિન્મોક્ષં પ્રશંસન્તિ કેચિદ્ભોગાન્પૃથગ્વિધાન્ । ધનાનિ કેચિદિચ્છન્તિ નિર્ધનત્વમથાપરે ।
ઉપાસ્ય સાધનં ત્વેકે નૈતદસ્તીતિ ચાપરે ॥

અહિંસાનિરતાશ્ચાન્યે કેચિદ્ધિંસાપરાયણાઃ ।
પુણ્યેન યશસા ચાન્યે નૈતદસ્તીતિ ચાપરે ॥

સદ્ભાવનિરતાશ્ચાન્યે કેચિત્સંશયિતે સ્થિતાઃ ।
દુઃખાદન્યે સુખાદન્યે ધ્યાનમિત્યપરે જનાઃ ॥

યજ્ઞ ઇત્યપરે વિપ્રાઃ પ્રદાનમિતિ ચાપરે ।
તપસ્ત્વન્યે પ્રશંસન્તિ સ્વાધ્યાયમપરે જનાઃ ॥

જ્ઞાનં સન્ન્યાસમિત્યેકે સ્વભાવં ભૂતચિન્તકાઃ ।
સર્વમેકે પ્રશંસન્તિ ન સર્વમિતિ ચાપરે ॥

એવં વ્યુત્થાપિતે ધર્મે બહુધા વિપ્રબોધિતે ।
નિશ્ચયં નાધિગચ્છામઃ શ્રેયઃ કિમિતિ સત્તમ ॥

ઇદં શ્રેય ઇદં શ્રેય ઇત્યેવં વ્યુસ્થિતો જનઃ ।
યો હિ યસ્મિન્રતો ધર્મ સ તં પૂજયતે સદા ॥

તેન નોઽવિહિતા પ્રજ્ઞા મનશ્ચ બહુલીકૃતમ્ ।
એતદાખ્યાતમિચ્છામઃ શ્રેયઃ કિમિતિ સત્તમ ॥

અતઃ પરં તુ યદ્ગુહ્યં તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ।
સત્વક્ષેત્રજ્ઞયોશ્ચાપિ સમ્બન્ધઃ કેન હેતુના ॥

એવમુક્તઃ સ તૈર્વિપ્રૈર્ભગવાઁલ્લોકભાવનઃ ।
તેભ્યઃ શશંસ ધર્માત્મા યાથાતથ્યેન બુદ્ધિમાન્ ॥