મહાભારત · અધ્યાય 14.47

સન્ન્યાસં તપ ઇત્યાહુર્વૃદ્ધા નિશ્ચિતવાદિનઃ ।
બ્રાહ્મણા બ્રહ્મયોનિસ્થા જ્ઞાનં બ્રહ્મ પરં વિદુઃ ॥

અતિદૂરાત્મકં બ્રહ્મ વેદવિદ્યાવ્યપાશ્રયમ્ ।
નિર્દ્વન્દ્વં નિર્ગુણં નિત્યમચિન્ત્યગુણમુત્તમમ્ ॥

જ્ઞાનેન તપસા ચૈવ ધીરાઃ પશ્યન્તિ તત્પરમ્ ।
નિર્ણિક્તમનસઃ પૂતા વ્યુત્ક્રાન્તરજસોઽમલાઃ ॥

તપસા ક્ષેમમધ્વાનં ગચ્છન્તિ પરમેશ્વરમ્ ।
સન્ન્યાસનિરતા નિત્યં યે ચ બ્રહ્મવિદો જનાઃ ॥

તપઃ પ્રદીપ ઇત્યાહુરાચારો ધર્મસાધકઃ ।
જ્ઞાનં વૈ પરમં વિદ્યાત્સન્ન્યાસં તપ ઉત્તમમ્ ॥

યસ્તુ વેદ નિરાબાધં જ્ઞાનં તત્ત્વવિનિશ્ચયાત્ ।
સર્વભૂતસ્થમાત્માનં સ સર્વવિદિહોચ્યતે ॥

યો વિદ્વાન્સહવાસં ચ વિવાસં ચૈવ પશ્યતિ ।
તથૈવેકત્વનાનાત્વે સ દુઃખાત્પ્રતિમુચ્યતે ॥

યો ન કામયતે કિઞ્ચિન્ન કિઞ્ચિદવમન્યતે ।
ઇહ લોકસ્થ એવૈષ બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે ॥

પ્રધાનગુણતત્ત્વજ્ઞઃ સર્વ ભૂતવિધાનવિત્ ।
નિર્મમો નિરહઙ્કારો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

નિર્દ્વન્દ્વો નિર્નમસ્કારો નિઃસ્વધાકાર એવ ચ ।
નિર્ગુણં નિત્યમદ્વન્દ્વં પ્રશમેનૈવ ગચ્છતિ ॥

હિત્વા ગુણમયં સર્વં કર્મ જન્તુઃ શુભાશુભમ્ ।
ઉભે સત્યાનૃતે હિત્વા મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

અવ્યક્તબીજપ્રભવો બુદ્ધિસ્કન્ધમયો મહાન્ ।
મહાહઙ્કારવિટપ ઇન્દ્રિયાન્તરકોટરઃ ॥

મહાભૂતવિશાખશ્ચ વિશેષપ્રતિશાખવાન્ ।
સદાપત્રઃ સદાપુષ્પઃ શુભાશુભફલોદયઃ ॥

આજીવ્યઃ સર્વભૂતાનાં બ્રહ્મવૃક્ષઃ સનાતનઃ ।
એનં છિત્ત્વા ચ ભિત્ત્વા ચ તત્ત્વજ્ઞાનાસિના બુધઃ ॥

હિત્વા સઙ્ગમયાન્પાશાન્મૃત્યુજન્મજરોદયાન્ ।
નિર્મમો નિરહઙ્કારો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

દ્વાવિમૌ પક્ષિણૌ નિત્યૌ સન્ક્ષેપૌ ચાપ્યચેતનૌ ।
એતાભ્યાં તુ પરો યોન્યશ્ચેતનાવાન્સ ઉચ્યતે ॥

અચેતનઃ સત્વસઙ્ખ્યાવિમુક્તઃ સત્ત્વાત્પરં ચેતયતેઽન્તરાત્મા ।
સ ક્ષેત્રવિત્સર્વસઙ્ખ્યાતબુદ્ધિ- ર્ગુણાતિગો મુચ્યતે સર્વપાપૈઃ ॥