મહાભારત · અધ્યાય 14.32

ત્રયો વૈ રિપવો લોકે નવધા ગુણતઃ સ્મૃતાઃ ।
હર્ષઃ સ્તમ્ભોતિમાનશ્ચ ત્રયસ્તે સાત્વિકા ગુણાઃ ॥

શોકઃ ક્રોધાભિસંરમ્ભો રાજસાસ્તે ગુણાઃ સ્મૃતાઃ ।
સ્વપ્નસ્તન્દ્રા ચ મોહશ્ચ ત્રયસ્તે તામસા ગુણાઃ ॥

એતાન્નિકૃત્ય ધૃતિમાન્બાણસઙ્ઘૈરતન્દ્રિતઃ ।
જેતું પરાનુત્સહતે પ્રશાન્તાત્મા જિતેન્દ્રિયઃ ॥

અત્ર ગાથાઃ કીર્તયન્તિ પુરાકલ્પવિદો જનાઃ ।
અમ્બરીષેણ યા ગીતા રાજ્ઞા રાજ્યં પ્રશાસતા ॥

સમુદીર્ણેષુ દોષેષુ બાધ્યમાનેષુ સાધુષુ ।
જગ્રાહ તરસા રાજ્યમમ્બરીષ ઇતિ શ્રુતિઃ ॥

સ નિગૃહ્યાત્મનો દોષાન્સાધૂન્સમભિપૂજ્ય ચ ।
જગામ મહતીં સિદ્ધિં ગાથાશ્ચેમા જગાદ હ ॥

ભૂયિષ્ઠં વિજિતા દોષા નિહતાઃ સર્વશત્રવઃ ।
એકો દોષો વરિષ્ઠશ્ચ વધ્યઃ સ ન હતો મયા ॥

યત્પ્રયુક્તો જન્તુરયં વૈતૃષ્ણ્યં નાધિગચ્છતિ ।
તૃષ્ણાર્ત ઇવ નિમ્નાનિ ધાવમાનો ન બુધ્યતે ॥

અકાર્યમપિ યેનેહ પ્રયુક્તઃ સેવતે નરઃ ।
તં લોભમસિભિસ્તીક્ષ્ણૈર્નિકૃત્ય સુખમેધતે ॥

લોભાદ્ધિ જાયતે તૃષ્ણા તતશ્ચિન્તા પ્રવર્તતે । સ લિપ્સમાનો લભતે ભૂયિષ્ઠં રાજસાન્ગુણાન્ ।
તદવાપ્તૌ તુ લભતે ભૂયિષ્ઠં તામસાન્ગુણાન્ ॥

સ તૈર્ગુણૈઃ સંહતદેહબન્ધનઃ । પુનઃપનર્જાયતિ કર્મ ચેહતે ।
જન્મક્ષયે ભિન્નવિકીર્મદેહો મૃત્યું પુનર્ગચ્છતિ જન્મનૈવ ॥

તસ્માદેતં સમ્યગવેક્ષ્ય લોભં નિગૃહ્ય ધૃત્યાઽત્મનિ રાજ્યમિચ્છેત્ ।
એતદ્રાજ્યં નાન્યદસ્તીહ રાજ્ય- માત્મૈવ રાજા વિદિતો યથાવત્ ॥

ઇતિ રાજ્ઞાઽમ્બરીષેણ ગાથા ગીતા યશસ્વિના ।
આધિરાજ્ય પુરસ્કૃત્ય લોભમેકં નિકૃન્તતા ॥