મહાભારત · અધ્યાય 14.15

સ સમાશ્વાસ્ય પિતરં પ્રજ્ઞાચક્ષુષમીશ્વરમ્ ।
અન્વશાસત ધર્માત્મા પૃથિવીં ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥

યથા મનુર્મહારાજો રામો દાશરથિર્યથા ।
તથા ભરતસિંહોઽપિ પાલયામાસ મેદિનીમ્ ॥

નાધર્મ્યમભવત્તત્ર સર્વો ધર્મરુચિર્જનઃ ।
બભૂવ નરશાર્દૂલ યથા કૃતયુગે તથા ॥

કલિમાસન્નમાવિષ્ટં નિવાર્ય નૃપનન્દનઃ ।
ભ્રાતૃભિઃ સહિતો ધીમાન્બભૌ ધર્મબલોદ્ધતઃ ॥

વવર્ષ ભગવાન્દેવઃ કાલે દેશે યથેપ્સિતમ્ ।
નિરામયં જગદભૂત્ક્ષુત્પિપાસે ન કિઞ્ચન ॥

આધિર્નાસ્તિ મનુષ્યાણાં વ્યસને નાભવન્મતિઃ ।
બ્રાહ્મ્ણપ્રમુખા વર્ણાસ્તે સ્વધર્મોત્તરાઃ શુભાઃ ॥

ધર્મસત્યપ્રધાનાશ્ચ સત્યં સદ્વિષયાન્વિતમ્ । ધર્માસનસ્થઃ સદ્ભિઃ સ સ્ત્રીબાલાતુરવૃદ્ધકાન્ ।
વર્ણક્રમાન્પૂર્ણભૃતાન્સાકલ્યાદ્રક્ષણોદ્યતઃ ॥

અવૃત્તિવૃત્તિદાનાદ્યૈર્યજ્ઞાદ્યૈર્વ્યાધિતૈરપિ ।
આમુષ્મિકં ભયં નાસ્તિ લૌકિકં કૃતમેવ ॥

સ્વર્ગલોકોપમો લોકસ્તદા તસ્મિન્પ્રશાસતિ ।
બભૂવ સુખમેવાગ્રં તદ્વિશિષ્ટતરં પરમ્ ॥

નાર્યઃ પતિવ્રતાઃ સર્વા રૂપવત્યઃ સ્વલન્કૃતાઃ ।
યથોક્તવૃત્તાઃ સ્વગુણૈર્બભૂવુઃ પ્રીતિહેતવઃ ॥

પુમાંસઃ પુણ્યશીલાઢ્યાઃ સ્વંસ્વં ધર્મમનુવ્રતાઃ ।
સુખિનઃ સૂક્ષ્મમપ્યેનો ન કુર્વન્તિ કદાચન ॥

સર્વે નરાંશ્ચ નાર્યશ્ચ સતતં પ્રિયવાદિનઃ ।
અજિહ્મમનસઃ શુક્લા બભૂવુઃ શ્રમવર્જિતાઃ ॥

ભૂષિતાઃ કુણ્ડલૈર્હારૈઃ કટકૈઃ કટિસૂત્રકૈઃ ।
સુવાસસઃ સુગન્ધાઢ્યાઃ પ્રાયશઃ પૃથિવીતલે ॥

સર્વે બ્રહ્મવિદો વિપ્રાઃ સર્વત્ર પરિનિષ્ઠિતાઃ ।
વલીપલિતહીનાસ્તુ સુખિનો દીર્ઘદર્શિનઃ ॥

ઇચ્છા ન જાયતેઽન્યત્ર વર્ણેષુ ન ચ સઙ્કરઃ ।
મનુષ્યાણાં મહારાજ મર્યાદા સુવ્યવસ્થિતા ॥

તસ્મિઞ્શાસતિ રાજેન્દ્રે મૃગવ્યાલસરીસૃપાઃ ।
અન્યોન્યમપિ ચાન્યેષુ ન બાધન્તે કદાચન ॥

ગાવઃ સુક્ષીરભૂયિષ્ઠાઃ સુસ્વવાલમુખોદરાઃ ।
અપીડિતાઃ કર્ષકાદ્યૈર્હૃતવ્યાધિકવત્સકાઃ ॥

અવન્ધ્યકાલા મનુજાઃ પુરુષાર્થેષુ ચ ક્રમાત્ ।
વિષયેષ્વનિષિદ્ધેષુ વેદશાસ્ત્રેષુ ચોદ્યતાઃ ॥

સુવૃત્તા વૃષભાઃ પુષ્ટા રસનાભાઃ સુખોદયાઃ ॥

અતીવ મધુરઃ શબ્દઃ સ્પર્શશ્ચાતિસુખં રસમ્ ।
કરૂપં દૃષ્ટિક્ષમં રમ્યં મનોજ્ઞં ગન્ધવદ્બભૌ ॥

ધર્માર્થકામસંયુક્તં મોક્ષાભ્યુદયસાધનમ્ ।
પ્રહ્લાદજનનં પુણ્યં સમ્બભૂવાથ માનસમ્ ॥

સ્થાવરા બહુપુષ્પાઢ્યાઃ ફલચ્છાયાવહાસ્તથા ।
સુસ્પર્શા વિષહીનાશ્ચ સુપત્રત્વક્પ્રરોહિણઃ ॥

મનોનુકૂલાઃ સર્વેષાં ચેષ્ટાભૂતાપવર્જિતાઃ ।
તથા બભૂવ રાજર્ષિસ્તદ્વૃત્તમભવદ્ભુવિ ॥

સર્વલક્ષણસમ્પન્નાઃ પાણ્ડવા ધર્મચારિણઃ ।
જ્યેષ્ઠાનુવર્તિનઃ સર્વે બભૂવુઃ પ્રિયદર્શનાઃ ॥

સિંહોરસ્કા જિતક્રોધાસ્તેજોબલસમન્વિતાઃ ।
આજાનુબાહવઃ સર્વે દાનશીલા જિતેન્દ્રિયાઃ ॥

તેષુ શાસત્સુ ધરણીમૃતવઃ સ્વગુણૈર્બભુઃ ।
સુખોદયાય વર્તન્તે ગ્રહાસ્તારાગણૈઃ સહ ॥

મહી ચ સસ્યબહુલા સર્વરત્નગુણોદયા ।
કામધુગ્ધેનુવદ્ભોગાન્ફલન્તિ સ્મ સહસ્રધા ॥

મન્વાદિભિઃ કૃતાઃ પૂર્વં મર્યાદા માનવેષુ યાઃ । અનતિક્રમ્ય તાઃ સર્વાઃ કુલેષુ સમયાનિ ચ ।
અન્વશાસત રાજાનો ધર્મપુત્રપ્રિયન્કરાઃ ॥

મહાકુલાનિ ધર્મિષ્ઠા વર્ધયન્તો વિશેષતઃ ।
મનુપ્રણીતયા વૃત્ત્યા તેઽન્વશાસનસુન્ધરામ્ ॥

રાજવૃત્તિર્હિ સા શશ્વદ્ધર્મિષ્ઠાઽભૂન્મહીતલે ।
પ્રાયો લોકમતિસ્તાન રાજવૃત્તાનુગામિની ॥

એવં ભારતવર્ષં સ્વં રાજા સ્વર્ગં સુરેન્દ્રવત્ ।
શશાસ જિષ્ણુના સાર્ધં ગોત્રાં ગાણ્ડીવધન્વન ॥