મહાભારત · અધ્યાય 13.70

જન્મનૈવ મહાભાગો બ્રાહ્મણો નામ જાયતે ।
નમસ્યઃ સર્વભૂતાનામતિથિઃ પ્રશ્રિતાગ્રભુક્ ॥

સર્વેષાં સુહૃદસ્તાત બ્રાહ્મણાઃ સુમનોમુકાઃ । સર્વાનેતે હનિષ્યન્તિ બ્રાહ્મણા જાતમન્યવઃ ।
ગીર્ભિર્મઙ્ગલયુક્તાભિરનુધ્યાયન્તિ પૂજિતાઃ ॥

સર્વાન્નો દ્વિષતસ્તાત બ્રાહ્મણા જાતમન્યવઃ ।
ગીર્ભિર્દારુણયુક્તાભિર્હન્યુશ્ચૈતે હ્યપૂજિતાઃ ॥

અત્ર ગાથાઃ પુરા ગીતાઃ કીર્તયન્તિ પુરાવિદઃ ।
સૃષ્ટ્વા દ્વિજાતીન્ધાતા હિ યથાપૂર્વં સમાદધત્ ॥

ન વોઽન્યદિહ કર્તવ્યં કિઞ્ચિદૂર્ધ્વાયનં વિધિ ।
ગુપ્તો ગોપાયતે બ્રહ્મા શ્રેયો વસ્તેન શોભનમ્ ॥

સ્વમેવ કુર્વતાં કર્મ શ્રીર્વો બ્રાહ્મી ભવિષ્યતિ ।
પ્રમાણં સર્વભૂતાનાં પ્રગ્રહાશ્ચ ભવિષ્યથ ॥

ન શૌદ્રં કર્મ કર્તવ્યં બ્રાહ્મણેન વિપશ્ચિતા ।
શૌદ્રં હિ કુર્વતઃ કર્મ બ્રાહ્મી શ્રીરુપરુધ્યતે ॥

શ્રીશ્ચ બુદ્ધિશ્ચ તેજશ્ચ વિભૂતિશ્ચ પ્રતાપિની ।
સ્વાધ્યાયેનૈવ મહાત્મ્યં વિપુલં પ્રતિપત્સ્યથ ॥

હુત્વા ચાહવનીયસ્થં મહાભાગ્યે પ્રતિષ્ઠિતાઃ । અગ્રભોજ્યાઃ પ્રસૂતીનાં શ્રિયા બ્રાહ્મયાઽનુકલ્પિતાઃ

શ્રદ્ધયા પરયા યુક્તા હ્યનભિદ્રોહલબ્ધયા ।
દમસ્વાધ્યાયનિરતાઃ સર્વાન્કામાનવાપ્સ્યથ ॥

યચ્ચૈવ માનુષે લોકે યચ્ચ દેવેષુ કિઞ્ચન ।
સર્વં વસ્તપસા સાધ્યં જ્ઞાનેન નિયમેન ચ ॥

યુષ્મત્સમ્માનનાં પ્રીતિં પાવનૈઃ ક્ષત્રિયા ભૃશમ્ । અમુત્રેહ સમાયાન્તિ વૈશ્યશૂદ્રાધિકાસ્તથા ॥

અરક્ષિતાશ્ચ યુષ્માભિર્વિરુદ્ધા યાન્તિ વિપ્રવમ્ । યુષ્મત્તેજોધૃતા લોકાસ્તદ્રક્ષ્યથ જગત્ત્રયમ્ ॥

ઇત્યેવં બ્રહ્મગીતાસ્તે સમાખ્યાતા મયાઽનઘ ।
વિપ્રાનુકમ્પાર્થમિદં તેન પ્રોક્તં હિ ધીમતા ॥

ભૂયસ્તેષાં બલં મન્યે યથા રાજ્ઞસ્તપસ્વિનઃ ।
દુરાસદાશ્ચ ચણ્ડાશ્ચ તપસા ક્ષિપ્રકારિણઃ ॥

સન્ત્યેષાં સિમ્હસત્વાશ્ચ વ્યાઘ્રસત્વાસ્તથાઽપરે ।
વરાહમૃગસત્વાશ્ચ ગજસત્વાસ્તથાઽપરે ॥

સર્પસ્પર્શસમાઃ કેચિત્તથાઽન્યે મકરસ્પૃશઃ ।
વિભાષ્ય ઘાતિનઃ કેચિત્તથા ચક્ષુર્હણોઽપરે ॥

સન્તિ ચાશીવિષસમાઃ સન્તિ મન્દાસ્તથાઽપરે ।
વિવિધાનીહ વૃત્તાનિ બ્રાહ્મણાનાં યુધિષ્ઠિર ॥

મેકલા દ્રાવિડા લાટાઃ પૌણ્ડ્રાઃ કાન્વશિરાસ્તથા ।
શૌણ્ડિકા દરદા દાર્વાશ્ચોરાઃ શબરબર્બરાઃ ॥

કિરાતા યવનાશ્ચૈવ તાસ્તાઃ ક્ષત્રિયજાતયઃ ।
વૃષત્વમનુપ્રાપ્તા બ્રાહ્મણાનામદર્શનાત્ ॥

બ્રાહ્મણાનાં પરિભવાદસુરાઃ સલિલેશયાઃ ।
બ્રાહ્મણાનાં પ્રસાદાચ્ચ દેવાઃ સ્વર્ગનિવાસિનઃ ॥

અશક્યં સ્પ્રષ્ટુમાકાશમચાલ્યો હિમવાન્ગિરિઃ ।
અવાર્યા સેતુના ગઙ્ગા દુર્જયા બ્રાહ્મમા ભુવિ ॥

ન બ્રાહ્મણવિરોધેન શક્યા શાસ્તું વસુન્ધરા ।
બ્રાહ્મણા હિ મહાત્માનો દેવાનામપિ દેવતાઃ ॥

તાન્પૂજયસ્વ સતતં દાનેન પરિચર્યયા ।
યદીચ્છસિ મહીં ભોક્તમિમાં સાગરમેખલામ્ ॥

પ્રતિગ્રહેણ તેજો હિ વિપ્રાણા શામ્યતેઽનઘ ।
પ્રતિગ્રહં યે નેચ્છેયુસ્તેઽપિ રક્ષ્યાસ્ત્વયા નૃપ ॥