મહાભારત · અધ્યાય 13.69
બ્રાહ્મણાનેવ સતતં ભૃશં સમ્પરિપૂજયેત્ ।
એતે હિ સોમરાજાન ઈશ્વરઃ સુખદુઃખયોઃ ॥
એતે ભોગૈરલઙ્કારૈરન્યૈશ્ચૈવ કિમિચ્છકૈઃ । સદા પૂજ્યા નમસ્કારૈ રક્ષ્યાશ્ચ પિતૃવન્નૃપૈઃ ।
તતો રાષ્ટ્રાય શાન્તિર્હિ ભૂતાનામિવ વાસવાત્ ॥
જ્ઞાનવાન્બ્રહ્મવર્ચસ્વી રાષ્ટ્રે વૈ બ્રાહ્મણઃ શુચિઃ ।
મહારથશ્ચ રાજન્ય એષ્ટવ્યઃ શત્રુતાપનઃ ॥
બ્રાહ્મણં જાતિસમ્પન્નં ધર્મજ્ઞં સંશિતવ્રતમ્ ।
બોજયીત ગૃહે રાજન્ન તસ્માત્પરમસ્તિ વૈ ॥
બ્રાહ્મણેભ્યો હવિર્દત્તં પ્રતિગૃહ્ણન્તિ દેવતાઃ ।
પિતરઃ સર્વભૂતાનાં નૈતેભ્યો વિદ્યતે પરમ્ ॥
આદિત્યશ્ચન્દ્રમા વિષ્ણુઃ સઙ્કરોઽગ્નિઃ પ્રજાપતિઃ ।
સર્વે બ્રાહ્મણમાવિશ્ય સદાઽન્નમુપભુઞ્જતે ॥
ન તસ્યાશ્નન્તિ પિતરો યસ્ય વિપ્રા ન ભુઞ્જતે ।
દેવાશ્ચાપ્યસ્ય નાશ્નન્તિ પાપસ્ય બ્રાહ્મણદ્વિષઃ ॥
બ્રાહ્મણેષુ તુ તુષ્ટેષુ પ્રીયન્તે પિતરઃ સદા ।
તથૈવ દેવતા રાજન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
તથૈવ તેઽપિ પ્રીયન્તે યેષાં ભવતિ તદ્ધવિઃ ।
ન ચ પ્રેત્ય વિનશ્યન્તિ ગચ્છન્તિ ચ પરાં ગતિમ્ ॥
યેનયેનૈવ પ્રીયન્તે પિતરો દેવતાસ્તથા ॥
તેનતેનૈવ પ્રીયન્તે પિતરો દેવતાસ્તથા ॥
બ્રાહ્મણાદેવ તદ્ભૂતં પ્રભવન્તિ યતઃ પ્રજાઃ ।
યતશ્ચાયં પ્રભવતિ પ્રેત્ય યત્ર ચ ગચ્છતિ ॥
વેદૈષ માર્ગં સ્વર્ગસ્ય તથૈવ નરકસ્ય ચ ।
આગતાનાગતે ચોમે બ્રાહ્મણો દ્વિપદાંવરઃ ॥
બ્રાહ્મણો દ્વિપદાં શ્રેષ્ઠઃ સ્વધર્મં ચૈવ વેદ યઃ । યે ચૈનમનુવર્તન્તે તે ન યાન્તિ પરાભવમ્ ।
ન તે પ્રેત્ય વિનશ્યન્તિ ગચ્છન્તિ ન પરાભવમ્ ॥
યદ્બ્રાહ્મણમુખાત્પ્રાપ્તં પ્રતિગૃહ્ણન્તિ વૈ વચઃ ।
કૃતાત્માનો મહાત્માનસ્તે ન યાન્તિ પરાભવમ્ ॥
ક્ષત્રિયાણાં પ્રતપતાં તેજસા ચ બલેન ચ ।
બ્રાહ્મણેષ્વેવ શામ્યન્તિ તેજાંસિ ચ બલાનિ ચ ॥
ભૃગવસ્તાલજઙ્ઘાંશ્ચ નીપાનાઙ્ગિરસોઽજયન્ ।
ભરદ્વાજો વૈતહવ્યાનૈલાંશ્ચ ભરતર્ષભ ॥
ચિત્રાયુધાંશ્ચાપ્યજયન્નેતે કૃષ્ણાજિનધ્વજાઃ ।
પ્રક્ષિપ્યાથ ચ કુમ્ભાન્વૈ પારગામિનમારભેત્ ॥
યત્કિઞ્ચિત્કથ્યતે લોકે શ્રૂયતે પઠ્યતેઽપિ વા ।
સર્વં તદ્બ્રાહ્મણેષ્વેવ ગૂઢોઽગ્નિરિવ દારુષુ ॥
અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
સંવાદં વાસુદેવસ્ય પૃથ્વ્યાશ્ચ ભરતર્ષભ ॥
વાસુદેવ ઉવાચ ।
માતરં સર્વભૂતાનાં પૃચ્છે ત્વાં સંશયં શુભે ।
કેનસ્વિત્કર્મણા પાપં વ્યપોહતિ નરો ગૃહી ॥
પૃથિવ્યુવાચ ।
બ્રાહ્મણાનેવ સેવેત પવિત્રં હ્યેતદુત્તમમ્ । બ્રાહ્મણાન્સેવમાનસ્ય રજઃ સર્વં પ્રણશ્યતિ ।
ભૂતો ભૂતિરતઃ કીર્તિરતો બુદ્ધિઃ પ્રજાયતે ॥
મહારથશ્ચ રાજન્ય એષ્ટવ્યઃ શત્રુતાપનઃ ।
ઇતિ માં નારદઃ પ્રાહ સતતં સર્વભૂતયે ॥
બ્રાહ્મણં જાતિસમ્પન્નં ધર્મજ્ઞં સંશિતં શુચિમ્ ।
અપરેષાં પરેષાં ચ પરેભ્યશ્ચૈવ યે પરે ॥
બ્રાહ્મણા યં પ્રશંસન્તિ સ મનુષ્યઃ પ્રવર્ધતે ।
અથ યો બ્રાહ્મણાન્ક્રુષ્ટઃ પરાભવતિ સોચિરાત્ ॥
યથા મહાર્ણવે ક્ષિપ્ત આમલોષ્ટો વિનશ્યતિ ।
તથા દુશ્ચરિતં વિપ્રે પરાભાવાય કલ્પતે ॥
પશ્ય ચન્દ્રે કૃતં લક્ષ્મ સમુદ્રે લવણોદકમ્ ।
તથા ભગસહસ્રેણ મહેન્દ્રઃ પરિચિહ્નિતઃ ॥
તેષામેવ પ્રભાવેન સહસ્રનયનો હ્યસૌ ।
શતક્રતુઃ સમભવત્પશ્ય માધવ યાદૃશમ્ ॥
ઇચ્છન્કીર્તિં ચ ભૂતિં ચ લોકાંશ્ચ મધુસૂદન ।
બ્રાહ્મણાનુમતે તિષ્ઠેત્પુરુષઃ શુચિરાત્મવાન્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
ઇત્યેતદ્વચનં શ્રુત્વા મેદિન્યા મધૂસૂદનઃ ।
સાધુસાધ્વિતિ કૌરવ્ય મેદિનીં પ્રત્યપૂજયત્ ॥
એતાં શ્રુત્વોપમાં પાર્થ પ્રયતો બ્રાહ્મણર્ષભાન્ ।
સતતં પૂજયેથાસ્ત્વં તતઃ શ્રેયોઽભિપત્સ્યસે ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0