મહાભારત · અધ્યાય 13.50

યદિદં સહધર્મેતિ પ્રોચ્યતે ભરતર્ષભ ।
પાણિગ્રહણકાલે તુ સ્ત્રીણામેતત્કથં સ્મૃતમ્ ॥

આર્ષ એષ ભવેદ્ધર્મઃ પ્રાજાપત્યોઽથવાઽસુરઃ ।
યદેતત્સહધર્મેતિ પૂર્વમુક્તં મહર્ષિભિઃ ॥

સન્દેહઃ સુમહાનેષ વિરુદ્ધ ઇતિ મે મતિઃ ।
ઇહ યઃ સહધર્મો વૈ પ્રેત્યાયં વિહિતઃ ક્વનુ ॥

સ્વર્ગો મૃતાનાં ભવતિ સહધર્મઃ પિતામહ ।
પૂર્વમેકસ્તુ મ્રિય********કસ્તિષ્ઠતે વદ ॥

નાનાધર્મફલોપેતા નાનાકર્મનિવાસિતાઃ ।
નાનાનિરયનિષ્ઠાન્તા માનુપા બહવો યદા ॥

અનૃતાઃ સ્ત્રિય ઇત્યેવં સૂત્રકારો વ્યવસ્યતિ ।
યદાઽનૃતાઃ સ્ત્રિયસ્તાત સહધર્મઃ કુતઃ સ્મૃતઃ ॥

અનૃતાઃ સ્ત્રિય ઇત્યેવં વેદેષ્વપિ હિ પઠ્યતે ।
ધર્મો યઃ પૂર્વિકો દૃષ્ટ ઉપચારઃ ક્રિયાવિધિઃ ॥

ગહરં પ્રતિભાત્યેતન્મમ ચિન્તયતોઽનિશમ્ ।
નિઃસન્દેહમિદં સર્વં પિતામહ યથાશ્રુતિઃ ॥

યદૈતદ્યાદૃશં ચૈતદ્યથા ચૈતત્પ્રવર્તિતમ્ ।
નિખિલેન મહાપ્રાજ્ઞ ભવાનેતદ્બ્રવીતુ મે ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ । અષ્ટાવક્રસ્ય સંવાદં દિશયા સહ ભારત ॥ ઇ

નિર્વિષ્ટુકામસ્તુ પુરા અષ્ટાવક્રો મહાતપાઃ ।
ઋષેરથ વદાન્યસ્ય વવ્રે કન્યાં મહાત્મનઃ ॥

સુપ્રભાં નામ વૈ નામ્ના રૂપેણાપ્રતિમાં ભુવિ ।
ગુણપ્રભાવશીલેન ચારિત્રેણ ચ શોભનામ્ ॥

સા તસ્યર્ષેર્મનો દૃષ્ટા જહાર શુભલોચના ।
વનરાજી યથા ચિત્રા વસન્તે કુસુમાઞચિતા ॥

ઋષિસ્તમાહ દેયા મે સુતા તુભ્યં હિ તચ્છૃણુ ॥

અનન્યસ્ત્રીજનઃ પ્રાજ્ઞો હ્યપ્રવાસી પ્રિયંવદઃ ।
સુરૂપઃ સમ્મતો વીરઃ શીલવાન્ભોગભુક્છુચિઃ ॥

દારાનુમતયજ્ઞશ્ચ સુનક્ષત્રામથોદ્વેહેત્ ।
સભૃત્યઃ સ્વજનોપેત ઇહ પ્રેત્ય ચ મોદતે ॥

ગચ્છ તાવદ્દિશં પુણ્યામુત્તરાં દ્રક્ષ્યસે તતઃ ॥
અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ।

કિં દ્રષ્ટવ્યં મયા તત્ર વક્તુમર્હતિ મે ભવાન્ ।
તથેદાનીં મયો કાર્યં યથા વક્ષ્યતિ માં ભવાન્ ॥
વદાન્ય ઉવાચ ।

ધનદં સમતિક્રમ્ય હિમવન્તં ચ પર્વતમ્ ।
રુદ્રસ્યાયતનં દૃષ્ટ્વા સિદ્ધચારણસેવિતમ્ ॥

સંહૃષ્ટૈઃ પાર્ષદૈર્જુષ્ટં નૃત્યદ્ભિર્વિવિધાનનૈઃ ।
દિવ્યાઙ્ગરાગૈઃ પૈશાચૈરન્યૈર્નાનાવિધૈઃ પ્રભોઃ ॥

પાણિતાલસુતાલૈશ્ચ શમ્પાતાલૈઃ સમૈસ્તથા ।
સમ્પ્રહૃષ્ટૈઃ પ્રનૃત્યદ્ભિઃ શર્વસ્તત્ર નિષેવ્યતે ॥

ઇષ્ટં કિલ ગિરૌ સ્થાનં તદ્દિવ્યમિતિ શુશ્રુમ ।
નિત્યં સન્નિહિતો દેવસ્તથા તે પાર્ષદાઃ સ્મૃતાઃ ॥

તત્ર દેવ્યા તપસ્તપ્તં સઙ્કરાર્થં સુદુશ્ચરમ્ ।
અતસ્તદિષ્ટં દેવસ્ય તથોમાયા ઇતિ શ્રુતિઃ ॥

પૂર્વે તત્ર મહાપાર્શ્વે દેવસ્યોત્તરતસ્તથા ॥
ઋતવઃ કાલરાત્રિશ્ચ યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ ॥

દેવં ચોપાસતે સર્વે રૂપિણઃ કિલ તત્ર હ ।
તદતિક્રમ્ય ભવનં ત્વયા યાતવ્યમેવ હિ ॥

તતો નીલં વનોદ્દેશં દ્રક્ષ્યસે મેઘસન્નિભમ્ ।
રમણીયં મનોગ્રાહિ તત્ર વૈ દ્રક્ષ્યસે સ્ત્રિયમ્ ॥

તપસ્વિનીં મહાભાગાં વૃદ્ધાં દીક્ષામનુષ્ઠિતામ્ ।
દ્રષ્ટવ્યા સા ત્વયા તત્ર સમ્પૂજ્યા ચૈવ યત્નતઃ ॥

તાં દૃષ્ટ્વા વિનિવૃત્તસ્ત્વં તતઃ પાણિં ગ્રહીષ્યસિ ।
યદ્યેષ સમયઃ સર્વઃ સાધ્યતાં તત્ર ગમ્યતામ્ ॥
અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ।

તથાઽસ્તુ સાધયિષ્યામિ તત્ર યાસ્યામ્યસંશયમ્ ।
યત્ર ત્વં વદસે સાધો ભવાન્ભવતુ સત્યવાક્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

તતોઽગચ્છત્સ ભગવાનુત્તરામુત્તરાં દિશમ્ ।
હિમવન્તં ગિરિશ્રેષ્ઠં સિદ્ધચારણસેવિતમ્ ॥

સ ગત્વા દ્વિજશાર્દૂલો હિમવન્તં મહાગિરિમ્ ।
અભ્યગચ્છન્નદીં પુણ્યાં બાહુદાં પુણ્યદાયિનીમ્ ॥

અશોકે વિમલે તીર્થે સ્નાત્વા વૈ તર્પ્ય દેવતાઃ ।
તત્ર વાસાય શયને કૌશે સુખમુવાસ હ ॥

તતો રાત્ર્યાં વ્યતીતાયાં પ્રાતરુત્થાય સ દ્વિજઃ ।
સ્નાત્વા પ્રાદુશ્ચકારાગ્નિં હુત્વા ચૈવં વિધાનતઃ ॥

રુદ્રાણીકૂપમાસાદ્ય હ્રદે તત્ર સમાશ્વસત્ ।
વિશ્રાન્તશ્ચ સમુત્થાય કૈલાસમભિતો યયૌ ॥

સોઽપશ્યત્કાઞ્ચનદ્વારં દીપ્યમાનમિવ શ્રિયા ।
મન્દાકિનીં ચ નલિનીં ધનદસ્ય મહાત્મનઃ ॥

અથ તે રાક્ષસાઃ સર્વે યેઽભિરક્ષન્તિ પદ્મિનીમ્ ।
પ્રત્યુત્થિતા ભગવન્તં માણિભદ્રપુરોગમાઃ ॥

સ તાન્પ્રત્યર્ચયામાસ રાક્ષસાન્ભીમવિક્રમાન્ ।
નિવેદયત માં ક્ષિપ્રં ધનદાયેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

તે રાક્ષસાસ્તથા રાજન્ભગવન્તમથાબ્રુવન્ ।
અસૌ વૈશ્રવણો રાજા સ્વયમાયાતિ તેઽન્તિકમ્ ॥

વિદિતો ભગવાનસ્ય કાર્યમાગમનસ્ય યત્ ।
પશ્યૈનં ત્વં મહાભાગં જ્વલન્તમિવ તેજસા ॥

તતો વૈશ્રવણોઽભ્યેત્ય અષ્ટાવક્રમનિન્દિતમ્ ।
વિધિવત્કુશલં પૃષ્ટ્વા તતો બ્રહ્મર્ષિમબ્રવીત્ ॥

સુખં પ્રાપ્તો ભવાન્કચ્ચિત્કિંવા મત્તશ્ચિકીર્ષતિ ।
બ્રૂહિ સર્વં કરિષ્યામિ યન્માં વક્ષ્યસિ વૈ દ્વિજ ॥

ભવનં પ્રવિશ ત્વં મે યથાકામં દ્વિજોત્તમ ।
સત્કૃતઃ કૃતકાર્યશ્ચ ભવાન્યાસ્યત્યવિઘ્નતઃ ॥

પ્રાવિશદ્ભવનં સ્વં વૈ ગૃહીત્વા તં દ્વિજોત્તમમ્ ।
આસનં સ્વં દદૌ ચૈવ પાદ્યમર્ઘ્યં તથૈવ ચ ॥

અથોપવિષ્ટયોસ્તત્ર માણિભદ્રપુરોગમાઃ ।
નિષેદુસ્તત્ર કૌબેરા યક્ષગન્ધર્વકિન્નરાઃ ॥

તતસ્તેષાં નિષણ્ણાનાં ધનદો વાક્યમબ્રવીત્ ।
ભવચ્છન્દં સમાજ્ઞાય નૃત્યેરન્નપ્સરોગણાઃ ॥

આતિથ્યં પરમં કાર્યં શુશ્રૂષા ભવતસ્તથા ।
સંવર્તતામિત્યુવાચ મુનિર્મધુરયા ગિરા ॥

યથોર્વરા મિશ્રકેશી રમ્ભા ચૈવોર્વશી તથા ।
અલમ્બુસા ઘૃતાચી ચ ચિત્રા ચિત્રાઙ્ગદારુચિઃ ॥

મનોહરા સુકેશી ચ સુમુખી હાસિની પ્રભા ।
વિદ્યુતા પ્રશમી દાન્તા વિદ્યોતા રતિરેવ ચ ॥

એતાશ્ચાન્યાશ્ચ વૈ બહ્વ્યઃ પ્રનૃત્તાપ્સરસઃ શુભાઃ ।
અવાદયંશ્ચ ગન્ધર્વા વાદ્યાનિ વિવિધાનિ ચ ॥

અથ પ્રવૃત્તે ગાન્ધર્વે દિવ્યે ઋષિરુપાવિશત્ ।
દિવ્યં સંવત્સરં તત્રારમતૈષ મહાતપાઃ ॥

તતો વૈશ્રવણો રાજા ભગવન્તમુવાચ હ ।
સાગ્રઃ સંવત્સરો યાતો વિપ્રેહ તવ પશ્યતઃ ॥

હાર્યોઽયં વિષયો બ્રહ્મન્ગાન્ધર્વો નામ નામતઃ ।
છન્દતો વર્તતાં વિપ્ર યથા વદતિ વા ભવાન્ ॥

અતિથિઃ પૂજનીયસ્ત્વમિદં ચ ભવતો ગૃહમ્ ।
સર્વમાજ્ઞાપ્યતામાશુ પરવન્તો વયં ત્વયિ ॥

અથ વૈશ્રવણં પ્રીતો ભગવાન્પ્રત્યભાષત ।
અર્ચિતોસ્મિ યથાન્યાયં ગમિષ્યામિ ધનેશ્વર ॥

પ્રીતોસ્મિ સદૃશં ચૈવ તવ સર્વં ધનાધિપ । તવ પ્રસાદાદ્ભગવન્મહર્ષેશ્ચ મહાત્મનઃ ।
નિયોગાદદ્ય યાસ્યામિ વૃદ્દિમાનૃદ્ધિમાન્ભવ ॥

અથ નિષ્ક્રમ્ય ભગવાન્પ્રયયાવુત્તરામુખઃ ।
કૈલાસે સઙ્કરાવાસમભિવીક્ષ્ય પ્રણમ્ય ચ ॥

ગૌરીશં શઙ્કરં દાન્તં શરણાગતવત્સલમ્ । ગઙ્ગાધરં ગોપતિનં ગણાવૃતમકલ્પષમ્ ॥

કૈલાસં મન્દરં હૈમં સર્વાનનુચચાર હ ।
તાનતીત્ય મહાશૈલાન્કૈરાતં સ્થાનમુત્તમમ્ ॥

પ્રદક્ષિણં તથા ચક્રે પ્રયતઃ શિરસા નતઃ ।
ધરણીમવતીર્યાથ પૂતાત્માઽસૌ તદાઽભકવત્ ॥

સ તં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા નિર્યાતશ્ચોત્તરામુખઃ ।
સમેન ભૂમિભાગેન યયૌ પ્રીતિપુરસ્કૃતઃ ॥

તતોઽપરં વનોદ્દેશં રમણીયમપશ્યત । સર્વર્તુભિર્મૂલફલૈઃ પક્ષિભિશ્ચ સમન્વિતૈઃ ।
રમણીયૈર્વનોદ્દેશૈસ્તત્રતત્ર વિભૂષિતમ્ ॥

તત્રાશ્રમપદં દિવ્યં દદર્શ ભગવાનથ ॥

શૈલાંશ્ચ વિવિધાકારાન્કાઞ્ચનાન્રત્નભૂષિતાન્ ।
મણિભૂમૌ નિવિષ્ટાશ્ચ પુષ્કરિણ્યસ્તથૈવ ચ ॥

અન્યાન્યપિ સુરમ્યાણિ દદર્શ સુબહૂન્યથ ।
ભૃશં તસ્ય મનો રમે મહર્ષેર્ભાવિતાત્મનઃ ॥

સ તત્ર કાઞ્ચનં દિવ્યં સર્વરત્નમયં ગૃહમ્ ।
દદર્શાદ્ભુતસઙ્કાશં ધનદસ્ય ગૃહાદ્વરમ્ ॥

મહાન્તો યત્ર વિવિધા મણિકાઞ્ચનપર્વતાઃ ।
વિમાનાનિ ચ રમ્યાણિ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ ॥

મન્દારપુષ્પૈઃ સઙ્કીર્ણાં તથા મન્દાકિનીં નદીમ્ ।
સ્વયમ્પ્રભાશ્ચ મણયો વજ્રૈર્ભૂમિશ્ચ ભૂષિતા ॥

નાનાવિધૈશ્ચ ભવનૈર્વિચિત્રમણિતોરણૈઃ ।
મુક્તાજાલવિનિક્ષિપ્તૈર્મણિરત્નવિભૂષિતૈઃ ॥

મનોદ્દષ્ટિહરૈ રમ્યૈઃ સર્વતઃ સંવૃતં શુભૈઃ ।
ઋષિભિશ્ચાવૃતં તત્ર આશ્રમં તં મનોહરમ્ ॥

તતસ્તસ્યાભવચ્ચિન્તા કુત્ર વાસો ભવેદિતિ ।
અથ દ્વારં સમભિતો ગત્વા સ્થિત્વા તતોઽબ્રવીત્ ॥

અતિથિં સમનુપ્રાપ્તમભિજાનન્તુ યેઽત્ર વૈ ॥

અથ કન્યાઃ પરિવૃતા ગૃહાત્તસ્માદ્વિનિર્ગતાઃ ।
નાનારૂપાઃ સપ્ત વિભો કન્યાઃ સર્વા મનોહરાઃ ॥

યાંયામપશ્યત્કન્યાં વૈ સાસા તસ્ય મનોઽહરત્ । ન ચ શક્તો વારયિતું મનોઽસ્યાથાવસીદતિ ।
તતો ધૃતિઃ સમુત્પન્ના તસ્ય વિપ્રસ્ય ધીમતઃ ॥

અથ તં પ્રમદાઃ પ્રાહુર્ભગવાન્પ્રવિશત્વિતિ । સ ચ તાસાં સુરુપેણ તસ્યૈવ ભવનસ્ય ચ ।
કૌતૂહલં સમાવિષ્ટઃ પ્રવિવેશ ગૃહં દ્વિજઃ ॥

તત્રાપશ્યજ્જરાયુક્તામરજોમ્બરધારિણીમ્ ।
વૃદ્ધાં પર્યઙ્કમાસીનાં સર્વાભરણભૂષિતામ્ ॥

સ્વસ્તીતિ તેન ચૈવોક્તા સા સ્ત્રી પ્રત્યવદત્તદા ।
પ્રત્યુત્થાય ચ તં વિપ્રમાસ્યતામિત્યુવાચ હ ॥
અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ।

સર્વાઃ સ્વાનાલયાન્યાન્તુ એકા મામુપતિષ્ઠતુ ।
પ્રજ્ઞાતા યા પ્રશાન્તા યા શેષા ગચ્છન્તુ ચ્છન્દતઃ ॥

તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય કન્યાસ્તાસ્તમૃષિં તદા । નિશ્ચક્રમુર્ગૃહાત્તસ્માત્સા વૃદ્ધાઽથ વ્યતિષ્ઠતઃ ।
તયા સમ્પૂજિતસ્તત્ર શયને ચાપિ નિર્મલે ॥

અથ તાં સંવિશન્પ્રાહ શયને ભાસ્વરે તદા ।
ત્વયાઽપિ સુપ્યતાં ભદ્રે રજની હ્યતિવર્તતે ॥

સંલાપાત્તેન વિપ્રેણ તથા સા તત્ર ભાષિતા ।
દ્વિતીયે શયને દિવ્યે સંવિવેશ મહાપ્રભે ॥

અથ સા વેપમાનાઙ્ગી નિમિત્તં શીતજં તદા ।
વ્યપદિશ્ય મહર્ષેર્વૈ શયનં વ્યવરોહત ॥

સ્વાગતેનાગતાં તાં તુ ભગવાનભ્યભાષત ।
સા જુગૂહ ભુજાભ્યાં તુ ઋષિં પ્રીત્યા નરર્ષભ ॥

નિર્વિકારમૃષિં ચાપિ કાષ્ઠકુડ્યોપમં તદા ।
દુખિતા પ્રેક્ષ્ય સઞ્જલ્પમકાર્ષીદૃષિણા સહ ॥

બ્રહ્મન્નકામકરોસ્તિ સ્ત્રીણાં પુરુષતો ધૃતિઃ ।
કામેન મોહિતા ચાહં ત્વાં ભજન્તીં ભજસ્વ મામ્ ॥

પ્રહૃષ્ટો ભવ વિપ્રર્ષે સમાગચ્છ મયા સહ ।
ઉપગૂહ ચ ભાં વિપ્ર કામાર્તાઽહં ભૃશં ત્વયિ ॥

એતદ્વિ તવ ધર્માત્મંસ્તપસઃ પૂજ્યતે ફલમ્ ।
પ્રાર્થિતં દર્શનાદેવ ભજમાનાં ભજસ્વ મામ્ ॥

સદ્મ ચેદં ધનં સર્વં યચ્ચાન્યદપિ પશ્યસિ ।
પ્રભુસ્ત્વં ભવ સર્વત્ર મયિ ચૈવ ન સંશયઃ ॥

સર્વાન્કામાન્વિધાસ્યામિ રમસ્વ સહિતો મયા ।
રમણીયે વને વિપ્ર સર્વકામફલપ્રદે ॥

ત્વદ્વશાઽહં ભવિષ્યામિ રંસ્યસે ચ મયા સહ ।
સર્વાન્કામાનુપાશ્નીમો યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ ॥

નાતઃ પરં હિ નારીણાં વિદ્યતે ચ કદાચન ।
યથા પુરુષસંસર્ગઃ પરમેતદ્ધિ નઃ ફલમ્ ॥

આત્મચ્છન્દેન વર્તન્તે નાર્યો મન્મથચોદિતાઃ ।
ન ચ દહ્યન્તિ ગચ્છન્ત્યઃ સુતપ્તૈરપિ પાંસુભિઃ ॥
અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ।

પરદારાનહં ભદ્રે ન ગચ્છેયં કથઞ્ચન ।
દૂષિતં ધર્મશાસ્ત્રજ્ઞૈઃ પરદારાભિમર્શનમ્ ॥

શુદ્ધક્ષેત્રે બ્રહ્મહત્યાપ્રાયશ્ચિત્તમથોચ્યતે ।
પુનશ્ચ પાતકં દૃષ્ટં વિપ્રક્ષેત્રે વિશેષતઃ ॥

ભદ્રે નિર્વેષ્ટુકામોઽહં તત્રાવકિરણં મમ ।
પ્રાયશ્ચિત્તં મહદતો દારગ્રહણપૂર્વકમ્ ॥

બીજં ન શુદ્ધ્યતે વોઢુરન્યથા કૃતનિષ્કૃતેઃ । માતૃતઃ પિતૃતઃ શુદ્ધો જ્ઞેયઃ પુત્રો યથાર્થતઃ ॥

વિષયેષ્વનભિજ્ઞોઽહં ધર્માર્થં કિલ સન્તતિઃ ।
એવં લોકાન્ગમિષ્યામિ પુત્રૈરિતિ ન સંશયઃ ॥

ભદ્રે ધર્મં વિજાનીહિ જ્ઞાત્વા ચોપરમસ્વ હ ॥
સ્ત્ર્યુવાચ ।

નાનિલોઽગ્નિર્ન વરુણો ન ચાન્યે ત્રિદશા દ્વિજ ।
પ્રિયાઃ સ્ત્રીણાં યથા કામો રતિશીલા હિ યોષિતઃ ॥

સહસ્રે કિલ નારીણાં પ્રાપ્યેતૈકા કદાચન ।
તથા શતસહસ્રેષુ યદિ કાચિત્પતિવ્રતા ॥

નૈતા જાનન્તિ પિતરં ન કુલં ન ચ માતરમ્ ।
ન ભ્રાતૄન્ન ચ ભર્તારં ન ચ પુત્રાન્ન દેવરાન્ ॥

લીલાયન્ત્યઃ કુલં ઘ્નન્તિ કૂલાનીવ સરિદ્વરાઃ ।
દોષાન્સર્વાશ્ચ મત્વાઽશુ પ્રજાપતિરભાષત ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

તતઃ સ ઋષિરેકાગ્રસ્તાં સ્ત્રિયં પ્રત્યભાષત ।
આસ્યતાંરુચિતશ્છન્દઃ કિઞ્ચ કાર્યં બ્રવીહિ મે ॥

સા સ્ત્રી પ્રોવાચ ભગવન્દ્રક્ષ્યસે દેશકાલતઃ ।
વસ તાવન્મહાભાગ કૃતકૃત્યો ભવિષ્યસિ ॥

બ્રહ્મર્ષિસ્તામથોવાચ સ તથેતિ યુધિષ્ઠિર ।
વત્સ્યેઽહં યાવદુત્સાહો ભવત્યા નાત્ર સંશયઃ ॥

અથર્ષિરભિસમ્પ્રેક્ષ્ય સ્ત્રિયં તાં જરયાઽર્દિતામ્ ।
ચિન્તાં પરમિકાં ભેજે સન્તપ્ત ઇવ ચાભવત્ ॥

યદ્યદઙ્ગં હિ સોઽપશ્યત્તસ્યા વિપ્રર્ષભસ્તદા ।
નારમત્તત્રતત્રાસ્ય દૃષ્ટી રૂપવિરાગિતા ॥

દેવતેયં ગૃહસ્યાસ્ય શાપાત્કિન્નુ વિરૂપિતા ।
અસ્યાશ્ચ કારણં વેત્તું ન યુક્તં સહસા ભયા ॥

ઇતિ ચિન્તાવિષક્તસ્ય તમર્થં જ્ઞાતુમિચ્છતઃ ।
વ્યગમદ્રાત્રિશેષઃ સ મનસા વ્યાકુલેન તુ ॥

અથ સા સ્ત્રી તથોવાચ ભગવન્પશ્ય વૈ રવેઃ ।
રૂપં સન્ધ્યાભ્રસંરક્તં કિમુપસ્થાપ્યતાં તવ ॥

સ ઉવાચ તતસ્તાં સ્ત્રીં સ્નાનોદકમિહાનય ।
ઉપાસિષ્યે તતઃ સન્ધ્યાં વાગ્યતો નિયતેન્દ્રિયઃ ॥