મહાભારત · અધ્યાય 13.262

તૂષ્ણીમાસીદર્જુનસ્તુ પવનસ્ત્વબ્રવીત્પુનઃ ।
શૃણુ મે બ્રાહ્મણેષ્વેવ મુખ્યં કર્મ જનાધિપ ॥

મદસ્યાસ્યમનુપ્રાપ્તા યદા સેન્દ્રા દિવૌકસઃ ।
તદૈવ ચ્યવનેન દ્યૌર્હૃતા તેષાં વસુન્ધરા ॥

ઉભૌ લોકૌ હૃતૌ મત્વા તે દેવા દુઃખિતાઽભવન્ ।
શોકાર્તાશ્ત મહાત્માનં બ્રહ્માણં શરણં યયુઃ ॥
દેવા ઊચુઃ ।

મદાસ્યવ્યતિષિક્તાનામસ્માકં લોકપૂજિત ।
ચ્યવનેન હૃતા ભૂમિઃ કપૈશ્ચૈવ દિવં પ્રભો ॥
બ્રહ્મોવાચ ।

ગચ્છધ્વં શરણં વિપ્રાનાશુ સેન્દ્રા દિવૌકસઃ ।
પ્રસાદ્ય તાનુભૌ લોકાવવાપ્સ્યથ યથાપુરમ્ ॥

તે યયુઃ શરણં વિપ્રાનૂચુસ્તે કાઞ્જયામહે ।
ઇત્યુક્તાસ્તે દ્વિજાન્પ્રાહુર્જયતેહ કપાનિતિ ॥

ભૂગતાન્હિ વિજેતારો વયમિત્યબ્રુવન્દ્વિજાઃ ।
તતઃ કર્મ સમારબ્ધં બ્રાહ્મણૈઃ કપનાશનમ્ ॥

તચ્છ્રુત્વા પ્રેષિતો દૂતો બ્રાહ્મણેભ્યો ધની કપૈઃ ।
સ ચ તાન્બ્રાહ્મણાનાહ ધની કપવચો યથા ॥

ભવદ્ભિઃ સદૃશઃ સર્વે કપાઃ કિમિહ વર્તતે ।
સર્વે વેદવિદઃ પ્રાજ્ઞાઃ સર્વે ચ ક્રતુયાજિનઃ ॥

સર્વે સત્યવ્રતાશ્ચૈવ સર્વે તુલ્યા મહર્ષિભિઃ ।
શ્રીશ્ચૈવ રમતે તેષુ ધારયન્તિ શ્રિયં ચ તે ॥

વૃથા દારાન્ન ગચ્છન્તિ વૃથા માંસં ન ભુઞ્જતે ।
દીપ્તમગ્નિં જુહ્વતે ચ ગુરૂણાં વચને સ્થિતાઃ ॥

સર્વે ચ નિયતાત્માનો બાલાનાં સંવિભાગિનઃ । ઉપેત્ય શનકૈર્યાન્તિ ન સેવન્તિ રજસ્વલામ્ ।
સ્વર્ગાતિં ચૈવ ગચ્છન્તિ તથૈવ શુભકર્મિણઃ ॥

અભુક્તવત્સુ નાશ્નન્તિ ગર્ભિણીવૃદ્ધકાદિષુ ।
પૂર્વાહ્ણેષુ ન દીવ્યન્તિ દિવા ચૈવ ન શેરતે ॥

એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ બહુભિર્ગુણૈર્યુક્તાન્કથં કપાન્ ।
વિજેષ્યથ નિવર્તધ્વં નિવૃત્તાનાં સુખં હિ વઃ ॥
બ્રાહ્મણા ઊચુઃ ।

કપાન્વયં વિજેષ્યામો યે દેવાસ્તે વયં સ્મૃતાઃ ।
તસ્માદ્વધ્યાઃ કપાઽસ્માકં ધનિન્યાહિ યથાગતમ્ ॥

ધની ગત્વા કપાનાહ ન વો વિપ્રાઃ પ્રિયઙ્કરાઃ ।
ગૃહીત્વાઽસ્ત્રાણ્યતો વિપ્રાન્કપાઃ સર્વે સમાદ્રવન્ ॥

સમુદગ્રધ્વજાન્દૃષ્ટ્વા કપાન્સર્વે દ્વિજાતયઃ ।
વ્યસૃજઞ્જ્વલિતાનગ્નીન્કપાનાં પ્રાણનાશનાન્ ॥

બ્રહ્મસૃષ્ટા હવ્યભુજઃ કપાન્હત્વા સનાતનાઃ ।
નભસીવ યથાઽભ્રાણિ વ્યરાજન્ત નરાધિપ ॥

હત્વા વૈ દાનવાન્દેવાઃ સર્વે સમ્ભૂય સંયુગે ।
તે નાભ્યજાનન્હિ તદા બ્રાહ્મણૈર્નિહતાન્કપાન્ ॥

અથાગમ્ય મહાતેજા નારદોઽકથયદ્વિભો ।
યથા હતા મહાભાગૈસ્તેજસા બ્રાહ્મણૈઃ કપાઃ ॥

નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રીતાઃ સર્વે દિવૌકસઃ ।
પ્રશશંસુર્દ્વિજાંશ્ચાપિ બ્રાહ્મણાંશ્ચ યશસ્વિનઃ ॥

તેષાં તેજસ્તથા વીર્યં દેવાનાં વવૃધે તતઃ ।
અવાપ્નુવંશ્ચામરત્વં ત્રિષુ લોકેષુ પૂજિતમ્ ॥

ઇત્યુક્તવચનં વાયુમર્જુનઃ પ્રત્યુવાચ હ ।
પ્રતિપૂજ્ય મહાબાહો યત્તચ્છૃણુ નરાધિપ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

જીવામ્યહં બ્રાહ્મણાર્થં સર્વથા સતતં પ્રભો ।
બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ પ્રણમામિ ચ નિત્યશઃ ॥

દત્તાત્રેયપ્રસાદાચ્ચ મયા પ્રાપ્તમિદં બલમ્ ।
લોકે ચ પરમા કીર્તિર્ધર્મશ્ચાચરિતો મહાન્ ॥

અહો બ્રાહ્મણકર્માણિ મયિ મારુત તત્ત્વતઃ ।
ત્વયા પ્રોક્તાનિ કાર્ત્સ્ન્યેન શ્રુતાનિ પ્રયતેન ચ ॥
વાયુરુવાચ ।

બ્રાહ્મણાન્ક્ષાત્રાધર્મેણ પાલયસ્વેન્દ્રિયાણિ ચ ।
વિપ્રેભ્યસ્તે ભયં ઘોરં તત્તુ કાલાદ્ભવિષ્યતિ ॥