મહાભારત · અધ્યાય 13.241

માનુષેષ્વેવ જીવત્સુ ગતિર્વિજ્ઞાયતે ન વા ।
યથા શુભગતિર્જીવો નાસૌ ત્વશુભભાગિતિ ॥

એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું તન્મે શંસિતુમર્હસિ ॥
મહેશ્વર ઉવાચ ।

તદહં તે પ્રવક્ષ્યામિ જીવિતં વિદ્યતે યથા ।
દ્વિવિધાઃ પ્રાણિનો લોકે દૈવમાસુરમાશ્રિતાઃ ॥

મનસા કર્મણા વાચા પ્રતિકલા ભવન્તિ યે ।
તાદૃશાનાસુરાન્વિદ્ધિ મર્ત્યાસ્તે નરકાલયાઃ ॥

હિંસ્રાશ્ચોરાશ્ચ ધૂર્તાશ્ચ પરદારાભિમર્શકાઃ ।
નીચકર્મરતા યે ચ શૌચમઙ્ગલવર્જિતાઃ ॥

શુચિવિદ્વેષિણઃ પાપા લોકચારિત્રદૂષકાઃ ।
એવં યુક્તસમાચારા જીવન્તો નરકાલયાઃ ॥

લોકોદ્વેગકરાશ્ચાન્યે પશવશ્ચ સરીસૃપાઃ ।
વૃક્ષાઃ કણ્ટકિનો રૂક્ષાસ્તાદૃશાન્વિદ્ધિ ચાસુરાન્ ॥

અપરાન્દેવપક્ષાંસ્તુ શૃણુ દેવિ સમાહિતા ॥

મનોવાક્કર્મભિર્નિત્યમનુકૂલા ભવન્તિ યે ।
તાદૃશાનમરાન્વિદ્ધિ તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

શૌચાર્જવપરા ધીરાઃ પરાર્થં નાહરન્તિ યે ।
યે સમાઃ સર્વભૂતેષુ તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

ભયાદ્વા વૃત્તિહેતોર્વા અનૃતં ન વદન્તિ યે ।
સત્યં વદન્તિ સતતં તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

ધાર્મિકાઃ શૌચસમ્પન્નાઃ શુક્લા મધુરવાદિનઃ ।
નાકાર્યં મનસેચ્છન્તિ તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

સ્વદુઃખમિવ મન્યન્તે પરેષાં દુઃખવેદનમ્ । દરિદ્રા અપિ યે કેચિદ્યાચિતાઃ પ્રીતિપૂર્વકમ્ ।
દદત્યેવ ચ યત્કિઞ્ચિત્તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

આસ્તિકા મઙ્ગલપરાઃ સતતં વૃદ્ધસેવિનઃ ।
પુણ્યકર્મપરા નિત્યં તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

વ્રતિનો દાનશીલાશ્ચ ધર્મશીલાશ્ચ માનવાઃ ॥
ઋજવો મૃદવો નિત્યં તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

ગુરુશુશ્રૂષણપરા દેવબ્રાહ્મણપૂજકાઃ ।
કૃજજ્ઞાઃ કૃતવિદ્યાશ્ચ તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

જિતેન્દ્રિયા જિતક્રોધા જિતમાનમદાઃ સ્મૃતાઃ ।
લોભમાત્સર્યહીના યે તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

નિર્મા નિરહઙ્કારઃ સાનુક્રોશાઃ સ્વબન્ધુષુ ।
દીનાનુકમ્પિનો નિત્યં તે નરાઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

ઐહિકેન તુ વૃત્તેન પારત્રમનુમીયતે ।
એવંવિધા નરા લોકે જીવન્તઃ સ્વર્ગગામિનઃ ॥

યદન્યચ્ચ શુભં લોકે પ્રજાનુગ્રહકારિ ચ । પશવશ્ચૈવ વૃક્ષાશ્ચ પ્રજાનાં હિતકારિણઃ ।
તાદૃશાન્દેવપક્ષસ્થાનિતિ વિદ્ધિ શુભાનને ॥

શુભાશુભપ્રયં લોકે સર્વં સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
દૈવં શુભમિતિ પ્રાહુરાસુરં ચાશુભં પ્રિયે ॥