મહાભારત · અધ્યાય 13.240

ભગવન્સર્વભૂતેશ પુરમર્દન શઙ્કર ।
શ્રુતં પાપકૃતાં દુઃખં યમલોકે વરપ્રદ ॥

શ્રોતુમિચ્છામ્યહં દેવ નૃણાં સુકૃતકર્મણામ્ ।
કથં તે ભુઞ્જતે ભોગાન્સ્વર્ગલોકે મહેશ્વર ॥

કથિતાઃ કીદૃશા લોકા નૃણાં સુકૃતકારિણામ્ ।
એતન્મે વદ દેવશ શ્રોતું કૌતૂહલં હિ મે ॥
મહેશ્વર ઉવાચ ।

શૃણુ કલ્યાણિ તત્સર્વં યત્ત્વમિચ્છસિ શોભને ।
વિવિધાઃ પુણ્યલોકાસ્તે કર્મકર્મણ્યતાં ગતાઃ ॥

મેરું હિ કનકાત્માનં પરિતઃ સર્વતોદિશમ્ ।
ભદ્રાશ્ચઃ કેતુમાલશ્ચ ઉત્તરાઃ કુરવસ્તથા ॥

જમ્બૂવનાદયઃ સ્વર્ગા ઇત્યેતે કર્મવર્જિતાઃ ।
તેષુ ભૂત્વા સ્વયમ્ભૂતાઃ પ્રદૃશ્યતે યતસ્તતઃ ॥

યોજનાનાં સહસ્રં ચ એકૈકં માનમાત્રયા ।
નિત્યં પુષ્પફલોપેતાસ્તત્ર વૃક્ષાઃ સમન્તતઃ ॥

આસક્તવસ્ત્રાભરણાઃ સર્વે કનકસન્નિભાઃ । દ્વિરેફાશ્ચાણ્ડજાસ્તત્ર પ્રવાલમણિસન્નિભાઃ ।
વિચિત્રાશ્ચ મનોજ્ઞાશ્ચ કૂજિતૈઃ શોભયન્તિ તાન્ ॥

કુશેશયવનચ્છન્ના નલિન્યશ્ચ મનોરમાઃ ।
તત્ર વાન્ત્યનિલા નિત્યં દિવ્યગન્ધસુખાવહાઃ ॥

સર્વે ચામ્લાનમાલ્યાશ્ચ વિરજોમ્બરસંવૃતાઃ ।
એવં બહુવિધા દેવિ દિવ્યભોગાઃ સુખાવહાઃ ॥

સ્ત્રિયશ્ચ પુરુષાશ્ચૈવ સર્વે સુકૃતકારિણઃ ।
રમન્તે તત્ર ચાન્યોન્યં કામરાગસમન્વિતાઃ ॥

મનોહરા મહાભાગાઃ સર્વે લલિતકુણ્ડલાઃ ।
એવં તત્ર સ્થિતા મર્ત્યાઃ પ્રમદાઃ પ્રિયદર્શનાઃ ॥

નાનાભાવસમાયુક્તા યૌવનસ્થાઃ સદૈવ તુ ।
યુવત્યઃ કલ્પિતાસ્તત્ર કામજા લલિતાસ્તથા ॥

મનોનુકૂલા મધુરા ભોગિનામુપકલ્પિતાઃ ।
પ્રમદાશ્ચોદ્ભવન્ત્યેવ સ્વર્ગલોકે યથા તથા ॥

એવંવિધાઃ સ્ત્રિયશ્ચાત્ર પુરુષાશ્ચ પરસ્પરમ્ ।
રમન્તે ચેન્દ્રિયૈઃ સ્વસ્થૈ શરીરૈર્ભોગસંસ્કૃતૈઃ ॥

કામહર્ષગુણાભ્યસ્તા નાન્યે ક્રોધાદયઃ પ્રિયે ।
ક્ષુત્પિપાસા ન ચાસ્ત્યત્રિ ગાત્રક્લેશાશ્ચ શોભને ॥

સર્વતો રમણીયં ચ સર્વત્ર કુસુમાન્વિમ્ । યાવત્પુણ્યફલં તાવદ્દૃશ્યન્તે બહુસઙ્ગતાઃ ।
નિરન્તરં ભોગયુતા રમન્તે સ્વર્ગવાસિનઃ ॥

તત્ર ભોગાન્યથાયોગં ભુક્ત્વા પુણ્યક્ષયાત્પુનઃ ।
નશ્યન્તિ જાયમાનાસ્તે શરીરૈઃ સહસા પ્રિયે ॥

સ્વર્ગલોકાત્પરિભ્રષ્ટાઃ જાયન્તે માનુષે પુનઃ ।
પૂર્વપુણ્યાવશેષેણ વિશિષ્ટાઃ સમ્ભવન્તિ તે ॥

એષા સ્વર્ગગતિઃ પ્રોક્તા પૃચ્છન્ત્યાસ્તવ ભામિનિ । અત ઊર્ધ્વં પદાન્યષ્ટૌ સુકર્માણિ શૃણુ પ્રિયે ।
ભોગયુક્તાનિ પુણ્યાનિ ઉચ્છ્રિતાનિ પરસ્પરમ્ ॥

વિદ્યાધરાઃ કિમ્પુરુષા યક્ષગન્ધર્વકિન્નરાઃ ।
અપ્સરોદાનવા દેવા યથાક્રમમુદાહૃતાઃ ॥

તેષુ સ્થાનેષુ જાયન્તે પ્રાણિનાઃ પુણ્યકર્મણઃ ।
તેષામપિ ચ યે લોકાઃ સ્વર્ગલોકોપમાઃ સ્મૃતાઃ ॥

સ્વર્ગવત્તત્ર તે ભોગાન્ભુઞ્જતે ચ રમન્તિ ચ ।
રૂપસત્વબલોપેતાઃ સર્વે દીર્ઘાયુષસ્તથા ॥

તેષાં સર્વક્રિયારમ્ભો માનુષેષ્વિવ દૃશ્યતે ।
અતિમાનુષમૈશ્વર્યમત્ર માયાબલાત્કૃતમ્ ॥

જરાપ્રસૂતિમરણં તેષુ સ્થાનેષુ દૃશ્યતે ।
ગુણા દોષાશ્ચ સન્ત્યત્ર આકાશગમનં તથા ॥

અન્તર્ધાનં બલં સત્ત્વમાયુશ્ચ ચિરજીવિતમ્ ।
તપોવિશેષજ્જાયન્તે યથા કર્મ્ણિ ભામિનિ ॥

દેવલોકે પ્રવૃત્તિસ્તુ તેષામેવ વિધીયતે । ન તથા દેવલોકો હિ તદ્વિશિષ્ટાઃ સુરાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ઇ

તત્ર ભોગમનિર્દેશ્યમમૃતત્વં ચ વિદ્યતે ।
વિમાનગમનં નિત્યમપ્સરોગણસેવિતમ્ ॥

એવમન્યચ્ચ તત્કર્મ દેવતાભ્યો વિશિષ્યતે ।
પ્રત્યક્ષં તવ તત્સર્વં દેવલોકે પ્રવર્તનમ્ ॥

તસ્માન્ન વર્ણયે દેવિ વિદિતં ચ ત્વયા શુભે ।
તત્સર્વં સુકૃતૈરેવ પ્રાપ્યતે ચોત્તમં પદમ્ ॥