મહાભારત · અધ્યાય 13.185

સ્ત્રીણાં હિ સમુદાચારં સર્વધર્મવિદાંવર ।
શ્રોતુમિચ્છામ્યહં ત્વત્તસ્તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

સર્વજ્ઞાં સર્વતત્ત્વજ્ઞાં દેવલોકે મનસ્વિનીમ્ ।
કૈકેયી સુમના નામ શાણ્ડિલીં પર્યપૃચ્છત ॥

કેન વૃત્તેન કલ્યાણિ સમાચારેણ કેન વા ।
વિધૂય સર્વપાપાનિ દેવલોકં ત્વમાગતા ॥

હુતાશનશિખેવ ત્વં જ્વલમાના સ્વતેજસા ।
સુતા તારાધિપસ્યેવ પ્રભયા દિવમાગતા ॥

અરજાંસિ ચ વસ્ત્રાણિ ધારયન્તી ગતક્લમા ।
વિમાનસ્થા શુભા ભાસિ સહસ્રગુણમોજસા ॥

ન ત્વમલ્પેન તપસા દાનેન નિયમેન વા ।
ઇમં લોકમનુપ્રાપ્તા ત્વં હિ તત્ત્વં વદસ્વ મે ॥

ઇતિ પૃષ્ટા સુમનયા મધુરં ચારુહાસિની ।
શાણ્ડિલી નિભૃતં વાક્યં સુમનામિદમબ્રવીત્ ॥

નાહં કાષાયવસના નાપિ વલ્કલધારિણી ।
ન ચ મુણ્ડા ચ જટિલા ભૂત્વા દેવત્વમાગતા ॥

અહિતાનિ ચ વાક્યાનિ સર્વાણિ પરુષાણિ ચ ।
અપ્રમત્તા ચ ભર્તારં કદાચિન્નાહમબ્રવમ્ ॥

દેવતાનાં પિતૄણાં ચ બ્રાહ્મણાનાં ચ પૂજને ।
અપ્રમત્તા સદા યુક્તા શ્વશ્રૂશ્વશુરવર્તિની ॥

પૈશુન્યે ન પ્રવર્તામિ ન મમૈતન્મનો ગતમ્ ।
અદ્વારિ ન ચ તિષ્ઠામિ ચિરં ન કથયામિ ચ ॥

અસદ્વા હસિતં કિઞ્ચિદહિતં વાઽપિ કર્મણા ।
રહસ્યમરહસ્યં વા ન પ્રવર્તામિ સર્વથા ॥

કાર્યાર્થે નિર્ગતં ચાપિ ભર્તારં ગૃહમાગતમ્ ।
આસનેનોપસંયોજ્ય પૂજયામિ સમાહિતા ॥

યદન્નં નાભિજાનાતિ યદ્ભોજ્યં નાભિનન્દતિ ।
ભક્ષ્યં વા યદિ વા લેહ્યં તત્સર્વં વર્જયામ્યહમ્ ॥

કુટુમ્બાર્થે સમાનીતં યત્કિઞ્ચિત્કાર્યમેવ તુ ।
પુનરુત્થાય તત્સર્વં કારયામિ કરોમિ ચ ॥

અગ્નિસંરક્ષણપરા ગૃહશુદ્ધિં ચ કારયે ।
કુમારાન્પાલયે નિત્યં કુમારીં પરિશિક્ષયે ॥

આત્મપ્રિયાણિ હિત્વાઽપિ ગર્ભસંરક્ષણે રતા ।
બાલાનાં વર્જયે નિત્યં શાપં કોપં પ્રતાપનમ્ ॥

અવિક્ષિપ્તાનિ ધાન્યાનિ નાન્નવિક્ષેપણં ગૃહે । રક્તવત્સ્પૃહયે ગેહે ગાવઃ સયવસોદકાઃ ।
સમુદ્ગમ્ય ચ શુદ્ધાઽહં ભિક્ષાં દદ્યાં દ્વિજાતિષુ ॥

પ્રવાસં યદિ મે યાતિ ભર્તા કાર્યેણ કેનચિત્ ।
મઙ્ગલૈર્બહુભિર્યુક્તા ભવામિ નિયતા તદા ॥

અઞ્જનં રોચનાં ચૈવ સ્નાનં માલ્યાનુલેપનમ્ ।
પ્રસાધનં ચ નિષ્ક્રાન્તે નામિનન્દામિ ભર્તરિ ॥

નોત્થાપયામિ ભર્તારં સુખં સુપ્તમહં સદા । આતુરેષ્વપિ કાર્યેષુ તેન તુષ્યતિ મે મનઃ ।
નોત્થાપયે સુખં સુપ્તં હ્યાતુરં પાલયે પતિમ્ ॥

નાયાસયામિ ભર્તારં કુટુમ્બાર્થેઽપિ સર્વદા ।
ગુપ્તગુહ્યા સદા ચાસ્મિ સુસમ્મૃષ્ટનિવેશના ॥

ઇમં ધર્મપથં નારી પાલયન્તી સમાહિતા ।
અરુન્ધતીવ નારીણીસ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

એતદાખ્યાય સા દેવી સુમનાયૈ તપસ્વિની ।
પતિધર્મં મહાભાગા જગામાદર્શનં તદા ॥

યશ્ચેદં પાણ્ડવાખ્યાનં પઠેત્પર્વણિ પર્વણિ ।
સ દેવલોકં સમ્પ્રાપ્ય નન્દને સ સુખી વસેત્ ॥