મહાભારત · અધ્યાય 13.184

એવમુક્તઃ સ ભગવાન્મૈત્રેયં પ્રત્યભાષત । દિષ્ટ્યૈતત્ત્વં વિજાનાસિ દિષ્ટ્યા તે બુદ્ધિરીદૃશી?

લોકો હ્યયં ગુણાનેવ ભૂયિષ્ઠં સમ્પ્રશંસતિ ।
રૂપમાનો વયોમાનો ધનવિદ્યામદસ્તથા ॥

દિષ્ટ્યા નાભિભવન્તિ ત્વાં દૈવસ્તેઽયમનુગ્રહઃ ।
તત્તે બહુગુણં દાનં વર્તયિષ્યામિ તચ્છૃણુ ॥

યાનીહાગમશાસ્ત્રાણિ યાશ્ચ કાશ્ચિત્પ્રિવૃત્તયઃ । તાનિ વેદં પુરસ્કૃત્ય પ્રવૃત્તાનિ યથાક્રમમ્ ।

અહં દાનં પ્રશંસામિ ભવાનપિ તપઃશ્રુતેઃ ।
તપઃ પવિત્રં વેદસ્ય તપઃ સ્વર્ગસ્ય સાધનમ્ ॥

તપસા મહદાપ્નોતિ વિદ્યયા ચેતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
તપસૈવ ચાપનુદેદ્યચ્ચાન્યદપિ દુષ્કૃતમ્ ॥

યદ્યદ્ધિ કિઞ્ચિત્સન્ધાય પુરુષસ્તપ્યતે તપઃ ।
સર્વમેતદવાપ્નોતિ બ્રાહ્મણો વેદપારગઃ ॥

દુરન્વયં દુષ્પ્રધર્ષં દુરાપં દુરતિક્રમમ્ ।
સર્વં વૈ તપસાઽભ્યોતિ તપો હિ બલવત્તરમ્ ॥

સુરાપઃ સ્વર્ણહારી ચ ભ્રૂણહા ગુરુતલ્પગઃ ।
તપસા તરતે સર્વમેનસશ્ચ પ્રમુચ્યતે ॥

સર્વો વૈદ્યસ્તુ ચક્ષુષ્માનપિ યાદૃશતાદૃશઃ ।
તપસ્વિનં તથૈવાહુસ્તાભ્યાં કાર્યં સતાં મતમ્ ॥

સર્વે પૂજ્યાઃ શ્રુતધનાસ્તથૈવ ચ તપસ્વિનઃ ।
દાનપ્રદાઃ સુખં પ્રેત્ય પ્રાપ્નુવન્તીહ ચ શ્રિયમ્ ॥

ઇમં ચ બ્રહ્મલોકં ચ લોકં ચ બલવત્તરમ્ ।
અન્નદાનૈઃ સુકૃતિનઃ પ્રતિપદ્યન્તિ લૌકિકમ્ ॥

પૂજિતાઃ પૂજયન્ત્યેતે માનિતા માનયન્તિ ચ ।
સ દાતા યત્ર યત્રૈતિ સર્વતઃ સમ્પ્રણૂયતે ॥

અકર્તા ચૈવ કર્તા ચ લભતે યસ્ય યાદૃશમ્ ।
યદિ ચોર્ધ્વં યદ્યધો વા સ્વાન્લોકાનભિયાસ્યતિ ॥

પ્રાપ્સ્યસિ ત્વન્નપાનાનિ યાનિ દાસ્યસિ કર્હિચિત્ ।
મેધાવ્યસિ કુલે જાતઃ શ્રુતવાનનૃશંસવાન્ ॥

કૌમારદારો વ્રતવાન્મૈત્રેય નિરતો ભવ ।
[એતદ્ગૃહાણ પ્રથમં પ્રશસ્તં ગૃહમેધિનામ્ ॥

યો ભર્તા વાસિતાતુષ્ટો ભર્તુસ્તુષ્ટા ચ વાસિતા ।
યસ્મિન્નેવં કુલે સર્વં કલ્યાણં તત્ર વર્તતે ॥

અદ્ભિર્ગાત્રાન્મલમિવ તમોઽગ્નિપ્રભયા યથા.] દાનેન તપસા ચૈવ વિષ્ણોરભ્યર્ચનેન ચ ।
બ્રાહ્મણઃ સ મહાભાગ તરેત્સંસારસાગરાત્ ॥

સ્વકર્મશુદ્ધસત્ત્વાનાં તપોભિર્નિર્મલાત્મનામ્ ।
વિદ્યયા ગતમોહાનાં તારણાય હરિઃ સ્મૃતઃ ॥

તદર્ચનપરો નિત્યં તદ્ભક્તસ્તં નમસ્કુરુ ।
તદ્ભક્તા ન વિનશ્યન્તિ હ્યષ્ટાક્ષરપરાયણાઃ ॥

પ્રણવોપાસનપરાઃ પરમાર્થિપરાસ્ત્વિહ । એતૈઃ પાવય ચાત્માનં સર્વપાપમપોહ્ય ચ ॥

સ્વસ્તિ પ્રાપ્નુહિ મૈત્રેય ગૃહાન્સાધુ વ્રજામ્યહમ્ ।
એતન્મનસિ કર્તવ્યં શ્રેય એવં ભવિષ્યતિ ॥

તં પ્રણમ્યાથ મૈત્રેયઃ કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્ ।
સ્વસ્તિ પ્રાપ્નોતુ ભગવાનિત્યુવાચ કૃતાઞ્જલિઃ ॥