મહાભારત · અધ્યાય 13.186
યજ્જ્ઞેયં પરમં કૃત્યમનુષ્ઠેયં મહાત્મભિઃ ।
સારં મે સર્વશાસ્ત્રાણાં વક્તુમર્હસ્યનુગ્રહાત્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
શ્રૂયતામિદમત્યન્તં ગૂઢં સંસારમોચનમ્ ।
શ્રોતવ્યં ચ ત્વયા સમ્યગ્જ્ઞાતવ્યં ચ વિશામ્પતે ॥
પુણ્ડરીકઃ પુરા વિપ્રઃ પુણ્યતીર્થે જપાન્વિતઃ ।
નારદં પરિપપ્રચ્છ શ્રેયો યોગપરં મુનિમ્ ॥
નારદશ્ચાબ્રવીદેનં બ્રહ્મણોક્તં મહાત્મના ॥
શૃણુષ્વાવહિતસ્તાત જ્ઞાનયોગમનુત્તમમ્ । અપ્રભૂતં પ્રભૂતાર્થં વેદશાસ્ત્રાર્થસંયુતમ્ ।
યઃ પરઃ પ્રકૃતે પ્રોક્તઃ પુરુષઃ પઞ્ચવિંશકઃ ।
સ એવ સર્વભૂતાત્મા નર ઇત્યભિધીયતે ॥
નરાજ્જાતાનિ તત્વાનિ નારાણીતિ તતો વિદુઃ ।
તાન્યેવ ચાયનં તસ્ય તેન નારાયણઃ સ્મૃતઃ ॥
નારાયણાજ્જગત્સર્વં સર્ગકાલે પ્રજાયતે ।
તસ્મિન્નેવ પુનસ્તચ્ચ પ્રલયે સમ્પ્રલીયતે ॥
નારાયણઃ પરં બ્રહ્મ તત્વં નારાયણઃ પરઃ ।
પરાદપિ પરશ્ચાસૌ તસ્માન્નાસ્તિ પરાત્પરઃ ॥
વાસુદેવં તથા વિષ્ણુમાત્માનં ચ તથા વિદુઃ ।
સઞ્જ્ઞાભેદૈઃ સ એવૈકઃ સર્વશાસ્ત્રાભિસંસ્કૃતઃ ॥
આલોડ્ય સર્વશાસ્ત્રાણિ વિચાર્ય ચ પુનઃપુનઃ ।
ઇદમેકં સુનિષ્પન્નં ધ્યેયો નારાયણઃ સદા ॥
તસ્માત્ત્વં ગહનાન્સર્વાંસ્ત્યક્ત્વા શાસ્ત્રાર્થવિસ્તરાન્ ।
અનન્યચેતા ધ્યાયસ્વ નારાયણમજં વિભુમ્ ॥
મુહૂર્તિમપિ યો ધ્યાયેન્નારાયણમતન્દ્રિતઃ ।
સોઽપિ તદ્ગતિમાપ્નોતિ કિં પુનસ્તત્પરાયણઃ ॥
નમો નારાયણાયેતિ યો વેદ બ્રહ્મ શાશ્વતમ્ ।
અન્ત્યકાલે જપન્નેતિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ ॥
શ્રવણાન્મનનાચ્ચૈવ ગીતિસ્તુત્યર્ચનાદિભિઃ ।
આરાધ્યં સર્વદા બ્રહ્મ પુરુષેણ હિતૈષિણા ॥
લિપ્યતે ન સ પાપેન નારાયણપરાયણઃ ।
પુનાતિ સકલં લોકં સહસ્રાંશુરિવોદિતઃ ॥
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થોઽપિ વાનપ્રસ્થોઽથ ભિક્ષુકઃ ।
કેશવારાધનં હિત્વા નૈવ યાતિ પરાં ગતિમ્ ॥
જન્માન્તરસહસ્રેષુ દુર્લભા તદ્ગતા મતિઃ ।
તદ્ભક્તવત્સલં દેવં સમરાધય સુવ્રત ॥
નારદેનૈવમુક્તસ્તુ સ વિપ્રોઽભ્યર્ચયદ્ધરિમ્ ।
સ્વપ્નોઽપિ પુણ્ડરીકાક્ષં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ ॥
કિરીટકુણ્ડલધરં લસચ્છ્રીવત્સકૌસ્તુભમ્ ।
તં દૃષ્ટ્વા દેવદેવેશં પ્રાણમત્સમ્ભ્રમાન્વિતઃ ॥
અથ કાલેન મહતા તથા પ્રત્યક્ષતાં ગતઃ ।
સંસ્તુતઃ સ્તુતિભિર્વેદૈર્દેવગન્ધર્વકિન્નરૈઃ ॥
અથ તેનૈવ ભગવાનાત્મલોકમધોક્ષજઃ ।
ગતઃ સમ્પ્રજિતઃ સર્વૈઃ સ યોગિનિલયો હરિઃ ॥
તસ્માત્ત્વમપિ રાજેન્દ્ર તદ્ભક્તસ્તત્પરાયણઃ ।
અર્ચયિત્વા યથાયોગં ભજસ્વ પુરુષોત્તમમ્ ॥
અજરમમરમેકં ધ્યેયમાદ્યન્તશૂન્યં સગુણમગુણમાદ્યં સ્થૂલમત્યન્તસૂક્ષ્મમ્ ।
નિરુપમમુપમેયં યોગિવિજ્ઞાનગમ્યં ત્રિભુવનગુરુમીશં સમ્પ્રપદ્યસ્વ વિષ્ણુમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0