મહાભારત · અધ્યાય 13.183

એવમુક્તઃ પ્રત્યુવાચ મૈત્રેયઃ કર્મપૂર્વકઃ ।
અત્યન્તં શ્રીમતિ કુલે જાતઃ પ્રાજ્ઞો બહુશ્રુતઃ ॥

અસંશયં મહાપ્રાજ્ઞ યથૈવાત્થ તથૈવ તત્ ।
અનુજ્ઞાતશ્ચ ભવતા કિઞ્ચિદ્બ્રૂયામહં વિભો ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

યદ્યદિચ્છસિ મૈત્રેય યાવદ્યાવદ્યથાયથા ।
બ્રૂહિ તત્વં મહાપ્રાજ્ઞ શુશ્રુષે વચનં તવ ॥
મૈત્રેય ઉવાચ ।

નિર્દોષં નિર્મલં ચૈવ વચનં સત્યસંહિતમ્ ।
વિદ્યાતપોભ્યાં હિ ભવાન્ભાવિતાત્મા ન સંશયઃ ॥

ભવતો ભાવિતાત્મત્વાલ્લાભોઽયં સુમહાન્મમ ।
ભૂયો બુદ્ધ્યાઽનુપશ્યામિ સુસમૃદ્ધતપા ઇવ ॥

અપિ મે દર્શનાદેવ ભવતોઽભ્યુદયો મહાન્ ।
મન્યે ભવત્પ્રસાદોઽયં બુદ્ધિકર્મસ્વભાવતઃ ॥

તપઃ શ્રુતં ચ યોનિશ્ચાપ્યેતદ્બ્રાહ્મણ્યકારણમ્ ।
ત્રિભિર્ગુણૈઃ સમુદિતઃ સ્નાતો ભવતિ વૈ દ્વિજઃ ॥

અસ્મિંસ્તૃપ્તે ચ તૃપ્યન્તિ પિતરો દૈવતાનિ ચ ।
ન હિ શ્રુતવતાં કિઞ્ચિદધિકં બ્રાહ્મણાદૃતે ॥

અસંસ્કારાત્ક્ષત્રવૈશ્યૌ નશ્યેતે બ્રાહ્મણાદૃતે । શૂદ્રો નશ્યત્યશુશ્રૂષુરાશ્રમાણાં યથાર્હતઃ ॥

[અન્ધં સ્યાત્તમ એવેદં ન પ્રજ્ઞાયેત કિઞ્ચન । ચાતુર્વર્ણ્યં ન વર્તેત ધર્માધર્માવૃતાનૃતે ॥ ]

યથાહિ સુકૃતે ક્ષેત્રે ફલં વિન્દતિ માનવઃ ।
એવં દત્ત્વા શ્રુતવતે ફલં દાતા સમશ્નુતે ॥

બ્રાહ્મણશ્ચેન્ન વિન્દેત શ્રુતવૃત્તોપસંહિતઃ ।
પ્રતિગ્રહીતા દાનસ્ય મોઘં સ્યાદ્ધનિનાં ધનમ્ ॥

અન્નં હ્યવિદ્વાન્હન્ત્યેવમવિદ્વાંસં ચ હન્તિ તત્ ।
તચ્ચાન્યં હન્તિ યચ્ચાન્યત્સ ભુક્ત્વા હન્યતેઽબુધઃ ॥

પ્રાહુર્હ્યન્નમદન્વિદ્વાન્પુનર્જનયતીશ્વરઃ ।
સ ચાન્નાજ્જાયતે તસ્માત્સૂક્ષ્મ એષ વ્યતિક્રમઃ ॥

બ્રાહ્મં હ્યનુપયોગી યો દદંશ્ચાન્નમસંશયમ્ । યસ્તારયતિ વૈ વિદ્વાન્પિતૄન્દેવાન્સદાઽમૃતાન્

યદેવ દદતઃ પુણ્યં તદેવ પ્રતિગૃહ્ણતઃ ।
ન હ્યેકચક્રં વર્તેત ઇત્યેવમૃષયો વિદુઃ ॥

યત્ર વૈ બ્રાહ્મણાઃ સન્તિ શ્રુતવૃત્તોપસંહિતાઃ ।
તત્ર દાનફલં પુણ્યમિહ ચામુત્ર ચાશ્નુતે ॥

યે યોનિશુદ્ધાઃ સતતં તપસ્યભિરતા ભૃશમ્ ।
દાનાધ્યયનસમ્પન્નાસ્તે વૈ પૂજ્યતમાઃ સદા ॥

તૈર્હિ સદ્ભિઃ કૃતઃ પન્થા દેવયાનો ન મુહ્યતે ।
તે હિ સ્વર્ગસ્ય નેતારો યજ્ઞવાહાઃ સનાતનાઃ ॥