મહાભારત · અધ્યાય 13.148

ન તથા સમ્પ્રદાનેન નોપવાસાદિભિસ્તથા ।
ઇષ્ટાં ગતિમવાપ્નોતિ યથા શુશ્રૂષકર્મણા ॥

યાદૃશેન તુ તોયેન શુદ્ધિં પ્રકુરુતે નરઃ ।
તાદૃગ્ભવતિ તદ્ધૌતમુદકસ્ય પ્રભાવતઃ ॥

શૂદ્રોપ્યેતેન માર્ગેણ યાદૃશં સેવતે જનમ્ ।
તાદૃગ્ભવતિ સંસર્ગાદચિરેણ ન સંશયઃ ॥

તસ્માત્પ્રયત્નતઃ સેવ્યા ભિક્ષવો નિયતાત્મના ।
ઉદકગ્રાહણાદ્યેન સ્નપનોદ્વર્તનૈસ્તથા ॥

અધ્વના કર્શિતાનાં ચ વ્યાધિતાનાં તથૈવ ચ ।
શુશ્રૂષાં નિયતં કુર્યાત્તેષામાપદિ યત્નતઃ ॥

દર્ભાજિનાન્યવેક્ષેત ભૈક્ષભાજનમેવ ચ । યથાકામં ચ કાર્યાણિ સર્વાણ્યેવોપસાધયેત્ ।
પ્રાયશ્ચિત્તં યતા ન સ્યાત્તથા સર્વં સમાચરેત્ ॥

વ્યાધિતાનાં તુ ભિક્ષૂણાં ચેલપ્રક્ષાલનાદિભિઃ ।
પ્રતિકર્મક્રિયા કાર્યા ભેષજાનયનૈસ્તથા ॥

પિંષણાલેપનં ચૂર્ણં કષાયમથ સાધનમ્ ।
નાન્યસ્ય પ્રતિચારેષુ સુખાર્થમુપપાદયેત્ ॥

ભિક્ષાટનોઽભિગચ્છેત ભિષજશ્ચ વિપશ્ચિતઃ ।
તતો વિનિષ્ક્રિયાર્થાનિ દ્રવ્યાણિ સમુપાર્જયેત્ ॥

યશ્ચ પ્રીતમના દદ્યાદાદદ્યાદ્ભેષજં નરઃ ।
અશ્રદ્ધયા હિ દત્તાનિ તાન્યભોક્ષ્યાણિ ભિક્ષુભિઃ ॥

શ્રદ્ધયા યદુપાદત્તં શ્રદ્ધયા ચોપપાદિતમ્ ।
તસ્યોપભોગાદ્ધર્મઃ સ્યાદ્વ્યાધિભિશ્ચ નિવર્ત્યતે ॥

આદેહપતનાદેવં શુશ્રૂષેદ્વિધિપૂર્વકમ્ ।
ન ત્વેવં ધર્મમુત્સૃજ્ય કુર્યાત્તેષાં પ્રતિક્રિયામ્ ॥

સ્વભાવતો હિ દ્વન્દ્વાનિ વિપ્રયાન્ત્યુપયાન્તિ ચ । સ્વભાવતઃ સર્વભાવા ભવન્તિ નભવન્તિ ચ ।
સાગરસ્યોર્મિસદૃશા વિજ્ઞાતવ્યા ગુણાત્મકાઃ ॥

વિદ્યાદેવં હિ યો ધીમાંસ્તત્વવિત્તત્વદર્શનઃ । ન સ લિપ્યેત પાપેન પદ્મપત્રમિવામ્ભસા ॥