મહાભારત · અધ્યાય 12.370

અથ બ્રાહ્મણરૂપેણ કં તં સમનુપશ્યસિ ।
માનુષં કેવલં વિપ્રં દેવં વાઽથ શુચિસ્મિતે ॥

કો હિ માં માનુષઃ શક્તો દ્રષ્ટુકામો યશસ્વિનિ ।
સન્દર્શનરુચિર્વાક્યમાજ્ઞાપૂર્વં વદિષ્યતિ ॥

સુરાસુરગણાનાં ચ દેવર્ષીનાં ચ ભામિનિ ।
નનુ નાગા મહાવીર્યાઃ સૌરભેયાસ્તરસ્વિનઃ ॥

વન્દનીયાશ્ચ વરદા વયમપ્યનુયાયિનઃ ।
મનુષ્યાણાં વિશેષેણ નાવેક્ષ્યા ઇતિ મે મતિઃ ॥
નારભાર્યોવાચ ।

આર્જવેન વિજાનામિ નાસૌ દેવોઽનિલાશન ।
એકં તસ્મિન્વિજાનામિ ભક્તિમાનતિરોપણ ॥

સ હિ કાર્યાન્તરાકાઙ્ક્ષી જલેપ્સુઃ સ્તોકકો યથા ।
વર્ષં વર્ષપ્રિયઃ પક્ષી દર્શનં તવ કાઙ્ક્ષતે ॥

હિત્વા ત્વદ્દર્શનં કિઞ્ચિદ્વિઘ્નં ન પ્રતિપાલયેત્ ।
તુલ્યોપ્યભિજને જાતો ન કશ્ચિત્પર્યુપાસતે ॥

તદ્રોષં સહજં ત્યક્ત્વા ત્વમેનં દ્રષ્ટુમર્હસિ ।
આશાચ્છેદેન તસ્યાદ્ય નાત્માનં દરધુમર્હસિ ॥

આશયા હ્યભિપન્નાનામકૃત્વાઽશ્રુપ્રમાર્જનમ્ ।
રાજા વા રાજપુત્રો વા ભ્રૂણહત્યૈવ યુજ્યતે ॥

મૌને જ્ઞાનફલાવાપ્તિર્દાનેન ચ યશો મહત્ ।
વાગ્મિત્વં સત્યવાક્યેન પરત્ર ચ મહીયતે ॥

ભૂપ્રદાનેન ચ ગતિં લભત્યાશ્રમસમ્મિતામ્ ।
ન્યાય્યસ્યાર્ધસ્ય સમ્પ્રાપ્તિં કૃત્વા ફલમુપાશ્રુતે ॥

અભિપ્રેતામસંશ્લિષ્ટાં કૃત્વા ચાત્મહિતાં ક્રિયામ્ ।
ન યાતિ નિરયં કશ્ચિદિતિ ધર્મવિદો વિદુઃ ॥
નામ ઉવાચ ।

અભિમાનૈર્ન માનો મે જાતિદોષેણ વૈ મહાન્ ।
રોષઃ સન્કલ્પજઃ સાધ્વિ દગ્ધો વાગગ્નિના ત્વયા ॥

ન ચ રોષાદહં સાધ્વિ પશ્યેયમધિકં તમઃ ।
તસ્ય વક્તવ્યતાં યાતિ વિશેષેણ ભુજઙ્ગમાઃ ॥

રોષસ્ય હિ વશં ગત્વા દશગ્નીવઃ પ્રતાપવાન્ ।
તથા શક્રપ્રતિસ્પર્ધી હતો રામેણ સંયુગે ॥

અન્તઃપુરગતં વત્સં શ્રુત્વા રામેણ નિર્હૃતમ્ ।
ધર્મણારોષસંવિગ્નાઃ કાર્તવીર્યસુતા હતાઃ ॥

જામદગ્ન્યેન રામેણ સહસ્રનયનોપમઃ ।
સંયુગે નિહતો રોષાત્કાર્તવીર્યો મહાબલઃ ॥

તદેષ તપસાં શત્રુઃ શ્રેયસાં વિનિપાતકઃ ।
નિગૃહીતો મયા રોષઃ શ્રુત્વૈવં વચનં તવ ॥

આત્માનં ચ વિશેષેણ પ્રશંસામ્યનપાયિનિ ।
યસ્ય મે ત્વં વિશાલાક્ષિ ભાર્યા ગુણસમન્વિતા ॥

એષ તત્રૈવ ગચ્છામિ યત્ર તિષ્ઠત્યસૌ દ્વિજઃ ।
સર્વથા ચોક્તવાન્વાક્યં સ કૃતાર્થઃ પ્રયાસ્યતિ ॥