મહાભારત · અધ્યાય 12.324

ઐશ્વર્યં વા મહત્પ્રાપ્ય ધનં વા ભરતર્ષભ ।
દીર્ઘમાયુરવાપ્યાથ કથં મૃત્યુમતિક્રમેત્ ॥

તપસા વા સુમહતા કર્મણા વા શ્રુતેન વા ।
રસાયનપ્રયોગૈર્વા કૈર્નાપ્નોતિ જરાન્તકૌ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
ભિક્ષોઃ પઞ્ચશિખસ્યેહ સંવાદં જનકસ્ય ચ ॥

વૈદેહો જનકો રાજા મહર્ષિ વેદવિત્તમમ્ ।
યર્યપૃચ્છત્પઞ્ચશિખં છિન્નધર્માર્થસંશયમ્ ॥

કેન વૃત્તેન ભગવન્નતિક્રામેજ્જરાન્તકૌ ।
તપસા વાઽથવા બુદ્ધ્યા કર્મણા વા શ્રુતેન વા ॥

એવમુક્તઃ સ વૈદેહં પ્રત્યુવાચાપરેક્ષવિત્ ।
નિવૃત્તિર્નૈતયોરસ્તિ નાતિવૃત્તિઃ કથઞ્ચન ॥

ન હ્યહાનિ નિવર્તન્તે ન માસા ન પુનઃ ક્ષપાઃ ।
સોયં પ્રપદ્યતેઽધ્વાનં ચિરાય ધ્રુવમધ્રુવઃ ॥

સર્વભૂતસમુચ્છેદઃ સ્રોતસેવોહ્યતે સદા ।
ઊહ્યમાનં નિમજ્જન્તમપ્લવે કાલસાગરે ॥

જરામૃત્યુમહાગ્રાહે ન કશ્ચિદતિવર્તતે ।
નૈવાસ્ય કશ્ચિદ્ભવતિ નાસૌ ભવતિ કસ્યચિત્ ॥

પથિ સન્ગતમેવેદં દારૈરન્યૈશ્ચ બન્ધુભિઃ ।
નાયમત્યન્તસંવાસો લબ્ધપૂર્વો હિ કેનચિત્ ॥

ક્ષિપ્યન્તે તેનતેનૈવ નિષ્ટનન્તઃ પુનઃ પુનઃ ।
કાલેન જાતા યાતા હિ વાયુનેવાભ્રસઞ્ચયાઃ ॥

જરામૃત્યૂ હિ ભૂતાનાં ખાદિતારૌ વૃકાવિવ ।
બલિનાં દુર્બલાનાં ચ હ્રસ્વાનાં મહતામપિ ॥

એવમ્ભૂતેષુ ભૂતેષુ નિત્યભૂતાધ્રવેષુ ચ ।
કથં હિ હૃષ્યેજ્જાતેષુ મૃતેષુ ચ ન સઞ્જ્વરેત્ ॥

કુતોઽહમાગતઃ કોઽસ્મિ ક્વ ગમિષ્યામિ કસ્ય વા ।
કસ્મિન્સ્થિતઃ ક્વ ભવિતા કસ્માત્કિમનુશોચસિ ॥

દ્રષ્ટા સ્વર્ગસ્ય ન હ્યસ્તિ તથૈવ નરકસ્ય ચ ।
આગમાસ્ત્વનતિક્રમ્ય દદ્યાચ્ચૈવ યજેત ચ ॥